Arthashastra · Chapter 02.31
hasty.adhyakṣo hasti.vana.rakṣāṃ damya.karma.kṣāntānāṃ hasti.hastinī.kalabhānāṃ śālā.sthāna.śayyā.karma.vidhā.yavasa.pramāṇaṃ karmasv āyogaṃ bandhana.upakaraṇaṃ sāṃgrāmikam alaṃkāraṃ cikitsaka.anīkastha.aupasthāyika.vargaṃ ca^anutiṣṭhet //
hasty.āyāma.dvi.guṇa.utsedha.viṣkambha.āyāmāṃ hastinī.sthāna.adhikāṃ sapragrīvāṃ kumārī.saṃgrahāṃ prān.mukhīm udan.mukhīṃ vā śālāṃ niveśayet //
hasty.āyāma.catur.aśra.ślakṣṇa.ālāna.stambha.phalaka.āstarakaṃ sa-mūtra.purīṣa.utsargaṃ sthānaṃ niveśayet //
sthāna.samāṃ śayyām ardha.apāśrayāṃ durge sāmnāhya.aupavāhyānāṃ bahir damya.vyālānām //
prathama.saptama aṣṭama.bhāgāv ahnaḥ snāna.kālau, tad.anantaraṃ vidhāyāḥ //
pūrva.ahne vyāyāma.kālaḥ, paśca.ahnaḥ pratipāna.kālaḥ //
rātri.bhāgau dvau svapna.kālā, tri.bhāgaḥ saṃveśana.utthānikaḥ //
grīṣme grahaṇa.kālaḥ //
viṃśati.varṣo grāhyaḥ //
vikko moḍho makkaṇo vyāthito garbhiṇī dhenukā hastinī ca^agrāhyāḥ //
sapta.aratni utsedho nava.āyāmo daśa pariṇāhaḥ pramāṇataś catvāriṃśad.varṣo bhavaty uttamaḥ, triṃśad.varṣo madhyamaḥ, pañca.viṃśati.varṣo^avaraḥ //
tayoḥ pāda.avaro vidhā.vidhiḥ //
aratnau taṇula.droṇaḥ, ardha.āḍhakaṃ tailasya, sarpiṣas trayaḥ prasthāḥ, daśa.palaṃ lavaṇasya, māṃsaṃ pañcāśat.palikam, rasasya^āḍhakaṃ dvi.guṇaṃ vā dadhnaḥ piṇḍa.kledana.artham, kṣāra.daśa.palikaṃ madyasya^āḍhakaṃ dvi.guṇaṃ vā payasaḥ pratipānam, gātra.avasekas taila.prasthaḥ, śiraso^aṣṭa.bhāgaḥ prādīpikaś ca, yavasasya dvau bhārau sa-pādau,
śaṣpasya śuṣkasya^ardha.tṛtīyo bhāraḥ, kaḍaṅkarasya^aniyamaḥ //
sapta.aratninā tulya.bhojano^aṣṭa.aratnir atyarālaḥ //
yathā.hastam avaśeṣaḥ ṣaḍ.aratniḥ pañca.aratniś ca //
kṣīra.yāvasiko vikkaḥ krīḍā.arthaṃ grāhyaḥ //
saṃjāta.lohitā praticchannā samlipta.pakṣā sama.kakṣyā vyatikīrṇa.māṃsā sama.talpa.talā jāta.droṇikā^iti śobhāḥ //
KAZ02.31.18ab/ śobhā.vaśena vyāyāmaṃ bhadrma mandaṃ ca kārayet /
KAZ02.31.18cd/ mṛgaṃ saṃkīrṇa.liṅgaṃ ca karmasv ṛtu.vaśena vā //
(Activity of elephants)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0