Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 02.25

02.25.01

surā.adhyakṣaḥ surā.kiṇva.vyavahārān durge jana.pade skandha.āvāre vā taj.jāta.surā.kiṇva.vyavahāribhiḥ kārayed, eka.mukham aneka.mukhaṃ vā vikraya.kraya.vaśena vā //

02.25.02

ṣaṭ.śatam atyayam anyatra kartṛ.kretṛ.vikretṛṛṇāṃ sthāpayet //

02.25.03

grāmād anirṇayaṇam asampātaṃ ca surāyāḥ, pramāda.bhayāt karmasu ñjirdiṣṭānām, maryāda.atikrama.bhayād āryāṇām, utsāha.bhayāc ca tīṣkṇānām //

02.25.04

lakṣitam alpaṃ vā catur.bhāgam ardha.kuḍubaṃ kuḍubam ardha.prasthaṃ prasthaṃ vā^iti jñāta.śaucā nirhareyuḥ //

02.25.05

pāna.agāreṣu vā pibeyur asaṃcāriṇaḥ //

02.25.06

nikṣepa.upanidhi.prayoga.apahṛtānām aniṣṭa.upagatānāṃ ca dravyāṇāṃ jñāna.artham asvāmikaṃ kupyaṃ hiraṇyaṃ ca^upalabhya niṣkeptāram anyatra vyapadeśena grāhayed, ativyaya.kartāram anāyati.vyayaṃ ca //

02.25.07

na ca^anargheṇa kālikāṃ vā surāṃ dadyād, anyatra duṣṭa.surāyāḥ //

02.25.08

tām anyatra vikrāpayet //

02.25.09

dāsa.karma.karebhyo vā vetanaṃ dadyāt //

02.25.10

vāhana.pratipānaṃ sūkara.poṣaṇaṃ vā dadyāt //

02.25.11

pāna.agārāṇy.aneka.kakṣyāṇi vibhakta.śayana.āsanavanti pāna.uddeśāni gandha.mālya.udakavanti ṛtu.sukhāni kārayet //

02.25.12

tatrasthāḥ prakṛty.autpattikau vyayau gūḍhā vidyuḥ, āgantūṃś ca //

02.25.13

kretṛṛṇāṃ matta.suptānām alaṅkārāt^chādana.hiraṇyāni ca vidyuḥ //

02.25.14

tan.nāśe vaṇijas tac ca tāvac ca daṇḍaṃ dadyuḥ //

02.25.15

vaṇijaśs tu saṃvṛteṣu kakṣyā.vibhāgeṣu sva.dāsībhiḥ peśala.rūpābhir āgantūnāṃ vāstavyānāṃ ca^ārya.rūpāṇāṃ matta.suptānāṃ bhāvaṃ vidyuḥ //

02.25.16

medaka.prasanna.āsava.ariṣṭa.maireya.madhūnām //

02.25.17

udaka.droṇaṃ taṇḍulānām ardha.āḍhakaṃ trayaḥ prasthāḥ kiṇvasya^iti medaka.yogaḥ //

02.25.18

dvādaśa.āḍhakaṃ piṣṭasya pañca prasthāḥ kiṇvasya kramuka.tvak.phala.yukto vā jāti.sambhāraḥ prasannā.yogaḥ //

02.25.19

kapittha.tulā phāṇitaṃ pañca.taulikaṃ prastho madhuna ity āsava.yogaḥ //

02.25.27

pāṭhā.loghra.tejovaty.elā.vāluka.madhuka.madhu.rasā.priyaṅgu.dāru.haridrā.marica.pippalīnāṃ ca pañca.kārṣikaḥ sambhāra.yogo medakasya prasannāyāś ca //

02.25.28

madhuka.niryūha.yuktā kaṭa.śarkarā varṇa.prasādanī ca //

02.25.29

coca.citraka.vilaṅga.gaja.pippalīnāṃ ca kārṣikaḥ kramuka.madhuka.mustā.lodhrāṇāṃ dvi.kārṣikaś ca^āsava.sambhāraḥ //

02.25.30

daśa.bhāgaś ca^eṣāṃ bīja.bandhaḥ //

02.25.31

prasannā.yogaḥ śveta.surāyāḥ //

02.25.32

sahakāra.surā rasa.uttarā bīja.uttarā vā mahā.surā sambhārikī vā //

02.25.33

tāsāṃ moraṭā.palāśa.pattūra.meṣa.śṛṅgī.karañja.kṣīra.vṛkṣa.kaṣāya.bhāvitaṃ dagdha.kaṭa.śarkarā.cūrṇaṃ loghra.citraka.vilaṅga.pāṭhā.mustā.kaliṅga.yava.dāru.haridra.indīvara.śata.puṣpa.apāmārga.sapta.parṇa.nimba.āsphota.kalka.ardha.yuktam antar.nakho muṣṭiḥ kumbhīṃ rāja.peyāṃ prasādayati //

02.25.34

phāṇitaḥ pañca.palikaś ca^atra rasa.vṛddhir deyaḥ //

02.25.35

kuṭumbinaḥ kṛtyeṣu śveta.surām, auṣadha.arthaṃ vāriṣṭam, anyad vā kartuṃ labheran //

02.25.36

utsava.samāja.yātrāsu catur.ahaḥ sauriko deyaḥ //

02.25.37

teṣv ananujñātānāṃ prahavana.antaṃ daivasikam atyayaṃ gṛhṇīyāt //

02.25.38

surā.kiṇva.vicayaṃ striyo bālāś ca kuryuḥ //

02.25.39

arāja.paṇyāḥ pañcakaṃ śataṃ śulkaṃ dadyuḥ, surakā.medaka.ariṣṭa.madhu.phala.āmla.āmla.śīdhūnāṃ ca //
KAZ02.25.40ab/ ahnaś ca vikrayaṃ jñātvā vyājīṃ māna.hiraṇyayoḥ /
KAZ02.25.40cd/ tathā vaidharaṇaṃ kuryād ucitaṃ ca^anuvartayet //E
(ṣupervisor of (animal-)slaughter)

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc