Arthashastra · Chapter 02.25
surā.adhyakṣaḥ surā.kiṇva.vyavahārān durge jana.pade skandha.āvāre vā taj.jāta.surā.kiṇva.vyavahāribhiḥ kārayed, eka.mukham aneka.mukhaṃ vā vikraya.kraya.vaśena vā //
ṣaṭ.śatam atyayam anyatra kartṛ.kretṛ.vikretṛṛṇāṃ sthāpayet //
grāmād anirṇayaṇam asampātaṃ ca surāyāḥ, pramāda.bhayāt karmasu ñjirdiṣṭānām, maryāda.atikrama.bhayād āryāṇām, utsāha.bhayāc ca tīṣkṇānām //
lakṣitam alpaṃ vā catur.bhāgam ardha.kuḍubaṃ kuḍubam ardha.prasthaṃ prasthaṃ vā^iti jñāta.śaucā nirhareyuḥ //
pāna.agāreṣu vā pibeyur asaṃcāriṇaḥ //
nikṣepa.upanidhi.prayoga.apahṛtānām aniṣṭa.upagatānāṃ ca dravyāṇāṃ jñāna.artham asvāmikaṃ kupyaṃ hiraṇyaṃ ca^upalabhya niṣkeptāram anyatra vyapadeśena grāhayed, ativyaya.kartāram anāyati.vyayaṃ ca //
na ca^anargheṇa kālikāṃ vā surāṃ dadyād, anyatra duṣṭa.surāyāḥ //
tām anyatra vikrāpayet //
dāsa.karma.karebhyo vā vetanaṃ dadyāt //
vāhana.pratipānaṃ sūkara.poṣaṇaṃ vā dadyāt //
pāna.agārāṇy.aneka.kakṣyāṇi vibhakta.śayana.āsanavanti pāna.uddeśāni gandha.mālya.udakavanti ṛtu.sukhāni kārayet //
tatrasthāḥ prakṛty.autpattikau vyayau gūḍhā vidyuḥ, āgantūṃś ca //
kretṛṛṇāṃ matta.suptānām alaṅkārāt^chādana.hiraṇyāni ca vidyuḥ //
tan.nāśe vaṇijas tac ca tāvac ca daṇḍaṃ dadyuḥ //
vaṇijaśs tu saṃvṛteṣu kakṣyā.vibhāgeṣu sva.dāsībhiḥ peśala.rūpābhir āgantūnāṃ vāstavyānāṃ ca^ārya.rūpāṇāṃ matta.suptānāṃ bhāvaṃ vidyuḥ //
medaka.prasanna.āsava.ariṣṭa.maireya.madhūnām //
udaka.droṇaṃ taṇḍulānām ardha.āḍhakaṃ trayaḥ prasthāḥ kiṇvasya^iti medaka.yogaḥ //
dvādaśa.āḍhakaṃ piṣṭasya pañca prasthāḥ kiṇvasya kramuka.tvak.phala.yukto vā jāti.sambhāraḥ prasannā.yogaḥ //
kapittha.tulā phāṇitaṃ pañca.taulikaṃ prastho madhuna ity āsava.yogaḥ //
pāṭhā.loghra.tejovaty.elā.vāluka.madhuka.madhu.rasā.priyaṅgu.dāru.haridrā.marica.pippalīnāṃ ca pañca.kārṣikaḥ sambhāra.yogo medakasya prasannāyāś ca //
madhuka.niryūha.yuktā kaṭa.śarkarā varṇa.prasādanī ca //
coca.citraka.vilaṅga.gaja.pippalīnāṃ ca kārṣikaḥ kramuka.madhuka.mustā.lodhrāṇāṃ dvi.kārṣikaś ca^āsava.sambhāraḥ //
daśa.bhāgaś ca^eṣāṃ bīja.bandhaḥ //
prasannā.yogaḥ śveta.surāyāḥ //
sahakāra.surā rasa.uttarā bīja.uttarā vā mahā.surā sambhārikī vā //
tāsāṃ moraṭā.palāśa.pattūra.meṣa.śṛṅgī.karañja.kṣīra.vṛkṣa.kaṣāya.bhāvitaṃ dagdha.kaṭa.śarkarā.cūrṇaṃ loghra.citraka.vilaṅga.pāṭhā.mustā.kaliṅga.yava.dāru.haridra.indīvara.śata.puṣpa.apāmārga.sapta.parṇa.nimba.āsphota.kalka.ardha.yuktam antar.nakho muṣṭiḥ kumbhīṃ rāja.peyāṃ prasādayati //
phāṇitaḥ pañca.palikaś ca^atra rasa.vṛddhir deyaḥ //
kuṭumbinaḥ kṛtyeṣu śveta.surām, auṣadha.arthaṃ vāriṣṭam, anyad vā kartuṃ labheran //
utsava.samāja.yātrāsu catur.ahaḥ sauriko deyaḥ //
teṣv ananujñātānāṃ prahavana.antaṃ daivasikam atyayaṃ gṛhṇīyāt //
surā.kiṇva.vicayaṃ striyo bālāś ca kuryuḥ //
arāja.paṇyāḥ pañcakaṃ śataṃ śulkaṃ dadyuḥ, surakā.medaka.ariṣṭa.madhu.phala.āmla.āmla.śīdhūnāṃ ca //
KAZ02.25.40ab/ ahnaś ca vikrayaṃ jñātvā vyājīṃ māna.hiraṇyayoḥ /
KAZ02.25.40cd/ tathā vaidharaṇaṃ kuryād ucitaṃ ca^anuvartayet //E
(ṣupervisor of (animal-)slaughter)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0