Arthashastra · Chapter 02.21
śulka.adhyakṣaḥ śulka.śālāṃ dhvajaṃ ca prān.mukham udan.mukhaṃ vā mahā.dvāra.abhyāśe niveśayet //
śulka.ādāyinaś catvāraḥ pañca vā sārtha.upayātān vaṇijo likheyuḥ - ke kutastyāḥ kiyat.paṇyāḥ kva ca^abhijñānaṃ mudrā vā kṛtā iti //
amudrāṇām atyayo deya.dvi.guṇaḥ //
kūṭa.mudrāṇāṃ śulka.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ //
bhinna.mudrāṇām atyayo ghaṭikā.sthāne sthānam //
rāja.mudrā.parivartane nāma.kṛte vā sa-pāda.paṇikaṃ vahanaṃ dāpayet //
dhvaja.mūla.upasthitasya pramāṇam arghaṃ ca vaidehikāḥ paṇyasya brūyuḥ "etat.pramāṇena^argheṇa paṇyam idaṃ kaḥ kretā" iti //
tri.ruddha.uṣitam arthibhyo dadyāt //
kretṛ.saṃgharṣe mūlya.vṛddhiḥ sa-śulkā kośaṃ gacchet //
śulka.bhayāt paṇya.pramāṇa mūlyaṃ vā hīnaṃ bruvatas tad atiriktaṃ rājā haret //
śulkam aṣṭa.guṇaṃ vā dadyāt //
tad eva niviṣṭa.paṇyasya bhāṇḍasya hīna.prativarṇakena^argha.apakarṣaṇe sāra.bhāṇḍasya phalgu.bhāṇḍena praticchādane ca kuryāt //
pratikretṛ.bhayād vā paṇya.mūlyād upari mūlyaṃ vardhayato mūlya.vṛddhiṃ rājā haret, dvi.guṇaṃ vā śulkaṃ kuryāt //
tad eva^aṣṭa.guṇam adhyakṣasyac. chādayataḥ //
tasmād vikrayaḥ paṇyānāṃ dhṛto mito gaṇito vā kāryaḥ, tarkaḥ phalgu.bhāṇḍānām ānugrāhikāṇāṃ ca //
dhvaja.mūlam atikrāntānāṃ ca^akṛta.śulkānāṃ śulkād aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ //
pathika.utpathikās tad vidyuḥ //
vaivāhikam anvāyanam aupāyikaṃ yajña.kṛtya.prasava.naimittikaṃ deva^ijyā.caula.upanayana.go.dāna.vrata.dīkṣā.ādiṣu kriyā.viśeṣeṣu bhāṇḍam ucchulkaṃ gacchet //
anyathā.vādinaḥ steya.daṇḍaḥ //
kṛta.śulkena^akṛta.śulkaṃ nirvāhayato dvitīyam eka.mudrayā bhittvā paṇya.puṭam apaharato vaidehakasya tac^ca tāvac ca daṇḍaḥ //
śulka.sthānād gomaya.palālaṃ pramāṇaṃ kṛtvā^apaharata uttamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ //
śastra.varma.kavaca.loha.ratha.ratna.dhānya.paśūnām anyatamam anirvāhyaṃ nirvāhayato yathā^avaghuṣito daṇḍaḥ paṇya.nāśaś^ca //
teṣām anyatamasya^ānayane bahir eva^ucchulko vikrayaḥ //
anta.pālaḥ sa-pāda.paṇikāṃ vartanīṃ gṛhṇīyāt paṇya.vahanasya, paṇikām eka.khurasya, paśūnām ardha.paṇikāṃ kṣudra.paśūnāṃ pādikām, aṃsa.bhārasya māṣikām //
naṣṭa.apahṛtaṃ ca pratividadhyāt //
vaideśyaṃ sārthaṃ kṛta.sāra.phalgu.bhāṇḍa.vicayanam abhijñānaṃ mudrāṃ ca dattvā preṣayed adhyakṣasya //
vaidehaka.vyañjano vā sārtha.pramāṇaṃ rājñaḥ preṣayet //
tena pradeśena rājā śulka.adhyakṣasya sārtha.pramāṇam upadiśet sarvajña.khyāpana^artham //
tataḥ sārtham adhyakṣo^abhigamya brūyāt "idam amuṣyām uṣya ca sāra.bhāṇḍaṃ phalgu.bhāṇḍaṃ ca, na nihūhitavyam, eṣa rājñaḥ prabhāvaḥ" iti //
nihūhataḥ phalgu.bhāṇḍaṃ śulka.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ, sāra.bhāṇḍaṃ sarva.apahāraḥ //
KAZ02.21.31ab/ rāṣṭra.pīḍā.karaṃ bhāṇḍam ucchindyād aphalaṃ ca yat /
KAZ02.21.31cd/ mahā.upakāram ucchulkaṃ kuryād bījaṃ ca durlabham //E
(ṭariff of duties and tolls)
Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0