Language

ENहिગુ
Scripture Library

Arthashastra · Chapter 01.19

01.19.01

rājānam utthitam anūttiṣṭhante bhṛtyāḥ //

01.19.02

pramādyantam anupramādyanti //

01.19.03

karmāṇi ca^asya bhakṣayanti //

01.19.04

dviṣadbhiś ca^atisaṃdhīyate /

01.19.05

tasmād utthānam ātmanaḥ kurvīta //

01.19.06

nālikābhir ahar aṣṭadhā rātriṃ ca vibhajet, chāyā.pramāṇena vā //

01.19.07

tripauruṣī pauruṣī catur.aṅgulā naṣṭac.chāyo madhya.ahna^iti catvāraḥ pūrve divasasya^aṣṭa.bhāgāḥ //

01.19.08

taiḥ paścimā vyākhyātāḥ //

01.19.09

tatra pūrve divasasya^aṣṭa.bhāge rakṣā.vidhānam āya.vyayau ca śṛṇuyāt //

01.19.10

dvitīye paura.jānapadānāṃ kāryāṇi paśyet //

01.19.11

tṛtīye snāna.bhojanaṃ seveta, svādhyāyaṃ ca kurvīta //

01.19.12

caturthe hiraṇya.pratigraham adhyakṣāṃś ca kurvīta //

01.19.13

pañcame mantri.pariṣadā pattra.sampreṣaṇena mantrayeta, cāra.guhya.bodhanīyāni ca budhyeta //

01.19.14

ṣaṣṭhe svaira.vihāraṃ mantraṃ vā seveta //

01.19.15

saptame hasty.aśva.ratha.āyudhīyān paśyet //

01.19.16

aṣṭame senā.pati.sakho vikramaṃ cintayet //

01.19.17

pratiṣṭhite^ahani saṃdhyām upāsīta //

01.19.18

prathame rātri.bhāge gūḍha.puruṣān paśyet //

01.19.19

dvitīye snāna.bhojanaṃ kurvīta, svādhyāyaṃ ca //

01.19.20

tṛtīye tūrya.ghoṣeṇa saṃviṣṭaś caturtha.pañcamau śayīta //

01.19.21

ṣaṣṭhe tūrya.ghoṣeṇa pratibuddhaḥ śāstram itikartavyatāṃ ca cintayet //

01.19.22

saptame mantram adhyāsīta, gūḍha.puruṣāṃś ca preṣayet //

01.19.23

aṣṭame ṛtvig.ācārya.purohita.svastyayanāni pratigṛhṇīyāt, cikitsaka.māhānasika.mauhūrtikāṃś ca paśyet //

01.19.24

savastāṃ dhenuṃ vṛṣabhaṃ ca pradakṣiṇī.kṛtya^upasthānaṃ gacchet //

01.19.25

ātma.bala.ānukūlyena vā niśā.ahar.bhāgān pravibhajya kāryāṇi seveta //

01.19.26

upasthāna.gataḥ kārya.arthinām advāra.āsaṅgaṃ kārayet //

01.19.27

durdarśo hi rājā kārya.akārya.viparyāsam āsannaiḥ kāryate //

01.19.28

tena prakṛti.kopam ari.vaśaṃ vā gacchet //

01.19.29

tasmād devatā.āśrama.pāṣaṇḍa.śrotriya.paśu.puṇya.sthānānāṃ bāla.vṛddha.vyādhita.vyasany.anāthānāṃ strīṇāṃ ca krameṇa kāryāṇi paśyet, kārya.gauravād ātyayika.vaśena vā //
KAZ01.19.30ab/ sarvam ātyayikaṃ kāryaṃ śṛṇuyān na^atipātayet /[ś]
KAZ01.19.30cd/ kṛcchra.sādhyam atikrāntam asādhyaṃ vā^api jāyate //[ś]
KAZ01.19.31ab/ agny.agāra.gataḥ kāryaṃ paśyed vaidya.tapasvinām /[ś]
KAZ01.19.31cd/ purohita.ācārya.sakhaḥ pratyutthāya^abhivādya ca //[ś]
KAZ01.19.32ab/ tapasvināṃ tu kāryāṇi traividyaiḥ saha kārayet /[ś]
KAZ01.19.32cd/ māyā.yogavidāṃ caiva na svayaṃ kopa.kāraṇāt //[ś]
KAZ01.19.33ab/ rājño hi vratam utthānaṃ yajñaḥ kārya.anuśāsanam /[ś]
KAZ01.19.33cd/ dakṣiṇā vṛtti.sāmyaṃ tu dīkṣā tasya^abhiṣecanam //[ś]
KAZ01.19.34ab/ prajā.sukhe sukhaṃ rājñaḥ prajānāṃ ca hite hitam /[ś]
KAZ01.19.34cd/ na^ātma.priyaṃ hitaṃ rājñaḥ prajānāṃ tu priyaṃ hitam //[ś]
KAZ01.19.35ab/ tasmān nitya.utthito rājā kuryād artha.anuśāsanam /
KAZ01.19.35cd/ arthasya mūlam utthānam anarthasya viparyayaḥ //[ś]
KAZ01.19.36ab/ anutthāne dhruvo nāśaḥ prāptasya^anāgatasya ca /[ś]
KAZ01.19.36cd/ prāpyate phalam utthānāl labhate ca^arthasampadam //[ś]
ṛegulations for the royal resideñce

Original text: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc