Ardhanarīśvarastotra · Verses 1-18

bhālaṃ vahniśikhāṅkitaṃ dadhad adhiśrotraṃ vahan saṃbhṛta krīḍatkuṇḍalijṛmbhitaṃ jaladhijacchāyācchakaṇṭhacchaviḥ /
vakṣo bibhrad ahīnakañcukacitaṃ baddhāṅganārdhasya vo bhāgaḥ puṃgavalakṣmaṇo 'stu yaśase vāmo 'tha vā dakṣiṇaḥ //

vāme sāñjanam akṣi dakṣiṇadiśi śyāmāyamāno galaḥ pāṇau tiṣṭhati darpaṇo 'tra mukuṭe 'mutra sthitaś candramāḥ /
tan māteyam ayaṃ piteti sucirāt sapratyabhijñaṃ śanair yasyotsaṅgam agād guho bhavatu vaḥ prītyai sa gaurīśvaraḥ //

muñcebhājinam asya kumbhakuhare muktāḥ kucāgrocitāḥ kiṃ bhālajvalanena kajjalam ataḥ kāryaṃ tavākṣṇoḥ kṛte /
saṃdhāne vapurardhayor bhagavator itthaṃ niṣedhe 'py aheḥ kartavye priyayottarānusaraṇodyukto haraḥ pātu vaḥ //

vihitam ajagośṛṅgāgrābhyāṃ dhanur ghaṭitaṃ tathā narakaraṭinor dehārdhābhyāṃ gaṇaṃ parigṛhṇataḥ /
dvividharacanāvāllabhyānāṃ nidher ucitā vibhor jayati laṭabhāpuṃbhāgābhyāṃ śarīravinirmitiḥ //

nedaṃ parṇasamīraṇāśanatapomāhātmyam ukṣoragau paśyaitāv ata eva saṃprati kṛtau tanmātravṛttī bahiḥ /
premṇaivārdham idaṃ carācaraguroḥ prāpeyam ātmastutīr itthaṃ devavadhūmukhāc chrutisukhāḥ śṛṇvaty aparṇāvatāt //

kāpy eteṣu ruciḥ kaceṣu phaṇināṃ puṃskokilasyeva te gobhiḥ kaṇṭhataṭasya hṛṣyati puro dṛk paśya cakṣuḥśruteḥ /
saṃdhāne 'bhinave mitho bhagavator jihvāpṛthakspandinī bhinnārthāṃ sadṛśākṣarām api vadanty evaṃ giraṃ pātu vaḥ //

dātuṃ vāñchati dakṣiṇe 'pi nayane vāmaḥ karaḥ kajjalaṃ bhaujaṅgaṃ ca bhuje 'ṅgadaṃ ghaṭayituṃ vāme 'pi vāmetaraḥ /
itthaṃ svaṃ svam aśikṣitaṃ bhagavator ardhaṃ vapuḥ paśyatoḥ sādhārasmitalāñchitaṃ diśatu vo vaktraṃ manovāñchitam //

gāḍhāliṅgana maṅgalaṃ bhavatu te svasty astu vaś cāṭavaḥ kiṃ brūmaḥ priyayā vilāsakalaha śraddheya evāsi na /
ity ukte nibiḍapravāsacakitair yāvad guṇaiḥ sthīyate saṃghaṭṭaḥ śivayoḥ sa tāvad adhikaspaṣṭaḥ śivāyāstu vaḥ //

tad ardhanārīśvaramūrdharatnam ardhaṃ vidhor astu samṛddhaye vaḥ /
yad adrikanyāvadanātirikta dvitīyabhāgabhramam ātanoti //

tadvītavyatirekam adritanayādehena miśrībhavan niṣpratyūham iha vyapohatu vapuḥ sthāṇor abhadrāṇi vaḥ /
veṇyā bhogivadhūśarīrakuṭilaśyāmatviṣā veṣṭitā jūṭāher api yatra bhāti dayitāmūrtyeva pṛktā tanuḥ //

prauḍhāḥ kañcukino jaradvṛṣavaraḥ kubjas tuṣāradyutir nityāpto 'pi bahiṣkṛtaḥ parikaraḥ so 'yaṃ samasto 'py aho /
ardhād yadvasatīkṛtād bhagavatā cāritracaryāvidā sā bhidyād duritaṃ carācaraguror antaḥpuraṃ pārvatī //

līlodyānavanaśmaśānagamane svecchāparādhīnayoḥ samyaksāmbaratādigambaradaśāsavrīḍanirvrīḍayoḥ /
paryāptātularāmaṇīyakamahāśrībhairavākārayoḥ kṣemaṃ vaḥ śivayoḥ samāsamadṛśor diśyād acintyaṃ vapuḥ //

cūḍendor iva rociṣā mukulitaṃ vātāyanābhaṃ śriyaḥ pānārthaṃ pariṣevitaṃ madhukarākāraiḥ kumārānanaiḥ /
aunnatyād adhivāsya vaktrapavanair ghrāṇopayogīkṛtaṃ kasyorojasarojam asti na manastoṣāya gaurīśayoḥ //

ardhaṃ snigdhavimugdham iddhahutabhugdigdhaṃ tathārdhaṃ jagat pāyād īśvarayos tad akṣi tilakasthānasthitaṃ vīkṣya yat /
krīḍākarmaṇi kārmukaṃ karatale kartuṃ kirīṭendunā sotsekaś ca nirutsukaś ca yugapad devaḥ smaro jāyate //

vyālā vāyubhujas tṛṇeḍhi ca tṛṇāny ukṣā bubhukṣāturo niṣkaupīnapaṭaḥ kuṭumbabharaṇo kiṃ tv asmi cintākulaḥ /
daurgatyād iti piṇḍam ekam akarod gaurīśarūpeṇa yo yaś cābhīṣṭaphalapradas trijagataḥ kasmaicid asmai namaḥ //

jyāghoṣair badhirīkaroti kakubho bāhū muhuḥ paśyati svasya svena vikatthate racayati proccaistarāṃ tarjanīm /
yasmin kevalam eva kelirabhasāj jāte 'rdhanārīśvare vīraṃmanyatayā sa manmathabhaṭo vātūlitas taṃ stumaḥ //

vapuḥkhaṇḍe khaṇḍaḥ prativasati śailendraduhituḥ śikhaṇḍe khaṇḍenduḥ svayam api vibhuḥ khaṇḍaparaśuḥ /
tathāpi pratyagraṃ śaraṇam upayātaṃ prati vibhor akhaṇḍo vyāpāro jagati karuṇāyā vijayate //

premnārdhaṃ vapuṣo vilokya militaṃ devyā samaṃ svāmino maulau yasya niśāpatir nagasutāveṇīniśāmiśritaḥ /
āste svāmyanuvartanārtham iva tat kṛtvā vapuḥ khaṇḍitaṃ deyād advayabhāvanāṃ sa bhagavān devo 'rdhanārīśvaraḥ //