Āptamīmāṃsā · Verses 1-20
Samantabhadra: Āptamīmāṃsā
devāgamanabhoyānacāmarādivibhūtayaḥ /
māyāviṣvapi dṛśyante nātastvamasi no mahān
adhyātmaṃ bahirapyeṣa vigrahādimahodayaḥ /
divyaḥ satyo divaukassvapyasti rāgādimatsu saḥ
tīrthakṛtsamayānāṃ ca parasparavirodhataḥ /
sarveṣāmāptatā nāsti kaścideva bhavedguruḥ
doṣāvaraṇayorhānirniḥśeṣāstyatiśāyanāt /
kvacidyathā svahetubhyo bahirantarmalakṣayaḥ
sūkṣmāntaritadūrārthāḥ pratyakṣāḥ kasyacidyathā /
anumeyatvato 'gnyādiriti sarvajñasaṃsthitiḥ
sa tvamevāsi nirdoṣo yuktiśāstrāvirodhavāk /
avirodho yadiṣṭaṃ te prasiddhena na bādhyate
tvanmatāmṛtabāhyānāṃ sarvathaikāntavādinām /
āptābhimānadagdhānāṃ sveṣṭaṃ dṛṣṭena bādhyate
kuśalākuśalaṃ karma paralokaśca na kvacit /
ekāntagraharakteṣu nātha svaparavairiṣu
bhāvaikānte padārthānāmabhāvānāmapahnavāt /
sarvātmakamanādyantamasvarūpamatāvakam
kāryadravyamanādi syātprāgabhāvasya nihnave /
pradhvaṃsasya ca dharmasya pracyave 'nantatāṃ vrajet
sarvātmakaṃ tadekaṃ syādanyāpohavyatikrame /
anyatra samavāyena vyapadiśyeta sarvathā
abhāvaikāntapakṣe 'pi bhāvāpahnavavādinām /
bodhavākyaṃ pramāṇaṃ na kena sādhanadūṣaṇam
virodhānnobhayaikātmyaṃ syādvādanyāyavidviṣām /
avācyataikānte 'pyuktirnāvācyamiti yujyate
kathaṃcitte sadeveṣṭaṃ kathañcidasadeva tat /
tathobhayamavācyaṃ ca nayayogānna sarvathā
sadeva sarvaṃ ko necchetsvarūpādicatuṣṭayāt /
asadeva viparyāsānna cenna vyavatiṣṭhate
kramārpitadvayād dvaitaṃ sahāvācyamaśaktitaḥ /
avaktavyottarāḥ śeṣāstrayo bhaṅgāḥ svahetutaḥ
astitvaṃ pratiṣedhyenāvinābhāvyekadharmiṇi /
viśeṣaṇatvātsādharmyaṃ yathā bhedavivakṣayā
nāstitvaṃ pratiṣedhyenāvinābhāvyekadharmiṇi /
viśeṣaṇatvādvaidharmyaṃ yathā 'bhedavivakṣayā
vidheyapratiṣedhyātmā viśeṣyaḥ śabdagocaraḥ /
sādhyadharmo yathā heturahetuścāpyapekṣayā
śeṣabhaṅgāśca netavyā yathoktanayayogataḥ /
na ca kaścidvirodho 'sti munīndra tava śāsane
Original text: Āptamīmāṃsā · Edition: of Gajādhara Lal Jain. Benares : Jain Siddhant Prakashini Sanstha, 1914. · Data entry Diwakar Acharya · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0