Āpastambagṛhyasūtra with Haradatta's Anākulāvṛtti and Sudarśana's Gṛhyatātparyadarśanavyākhyā (with commentary) · Chapter 41

ĀpGs-Tāt_13.1:
athāparametadvidhānaṃ /
ucyate iti śeṣaḥ /
tīrthe puṇyanadyādau /
samidhaṃ pālāśīṃ, avirodhāt /
evakārāccāsmin vidhau nānyatkiñcidanuṣṭheyam /
nanu-pūrvasminneva vidhau snānasamidādhānayoranya- prakāro vai kalpika iti kimiti nāsthīyate ?ucyate-evakāravaiyarthyaprasaṅgāt,snāna samidādhānayoriha vyutkrameṇābhidhānāt, asya sūtrasya bahvakṣaratvācca /
yadi hyayaṃ pūrvasminneva vidhau vaikalpiko 'bhipreto 'bhaviṣyat, tadā tatraiva 'pālāśīṃ'samidhamuttarayādhāya tūṣṇīṃ vā''evaṃvihitābhirevādbhiruttarābhiḥ ṣaḍbhiḥ snātvā tīrthe vā tūṣṇīm'ityalpairevākṣarai- rasūtrayiṣyat /
kiñca sūtrakārāṇāṃ naiveyaṃ sailī dṛṣṭacarī-yaduta sāṅgaṃ pradhānamuktvā paścādathādinā sūtreṇa vaikalpikānāṃ prakārabhedānāma- bhidhānamiti /
eva meva 'athaitadaparaṃ daghna evāñjalinā juhoti (āpa.gṛ.22-10) ityasyāpi vyākhyānam /
prayogastu-brahmacāriliṅgāni mekhalādīni tyaktvā tīrthe tūṣṇīṃ snātvā, vāso 'ntaraparidhānādi kṛtvā, śrotriyāgārādagnimāhṛtya'yatra kva cāgnim'iti vidhinopasamādhāya, tatra prajāpatiṃ manasā dhyāyan tūṣṇīmeva samidhamādadhāti /
kecit-keśaśmaśru vapanādikamanyadapyavirodhi tūṣṇīmeva karotīti

yatrāsmā apacitiṃ kurvanti tatkūrca upaviśati yathāpurastāt // Ā
COMMENTARIES:
ĀpGs-Anā_13.2:
uktayoranyatareṇa snātako bhavati /
tasyāsmin kāle bandhubhirapacitiḥ kāryā;gomadhuparkaraho vedādhyāya iti vacanāt /
āvedyārghya dadyā(bau.gṛ.1-2-1)diti kalpāntaram /
sādhu vratasnāta marghayiṣyāmo bhavantamiti nigadenāvedanaṃ kauṣītakinassamāmananti /
"viṣṭaraṃ pādyamarghyamācamanīyaṃ madhuparko gaurityeteṣāṃ tristrirekaikaṃ vedayante"(āśva.gṛ.1-21-6) ityāśvalāyanaḥ /
tatra yatra deśe 'smai apacitiṃ kurvanti bāndhavāḥ, tatra tairdatte kūrce upaviśati yathāpurastādupanayane ācāryaḥ /
kūrca prattamupādāyodagagraṃ nidhāya tasmin 'rāṣṭrabhṛdasī'tyanenopaviśatītyarthaḥ