Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ānandakanda · Chapter 1.23

1.23.1

Āk, 1, 23
<viśiṣṭā rasasaṃskārāḥ>
śrībhairavī /
śrutaṃ sarvaṃ mayā deva divyaṃ sarvarasāyanam /
śaṃbho tava prasādena kṛpāṃbhodhe sureśvara

1.23.2

vijñāpayiṣyāmyaparaṃ sarvalokahitaṅkaram /
vṛddhastrībālaṣaṇḍhānām anyeṣāṃ rogiṇāmapi

1.23.3

rasāyaneṣvaśaktānāṃ kathaṃ saukhyaṃ bhavetprabho /
sarvānugrāhaka śrīman tadājñāpaya bhairava

1.23.4

śrutvā devyāḥ stutiparaṃ sarvalokahitapradam /
śrutvā mandasmitaṃ devo jagādetthaṃ paraṃ vacaḥ

1.23.5

śrībhairavaḥ /
sādhu sādhu mahābhāge lokānāṃ jananī yataḥ /
tasmāllokahitaṃ pṛṣṭaṃ tadvakṣyāmyahamīśvari

1.23.6

rasādisaṃskāravidhiṃ sarvaroganibarhaṇam /
yathākramaṃ pravakṣyāmi śrūyatāmavadhānataḥ

1.23.7

rasendro rasarājaśca rasaḥ sūtaśca pāradaḥ /
śivabījaṃ śivo jaitro rasaloho mahārasaḥ

1.23.8

rasottamo mahātejāḥ sūtarāṭ capalo'mṛtaḥ /
dhutturo lokanāthaśca prabhurindro bhavastathā

1.23.9

rudratejāḥ khecaraśca rasadhāturacintyajaḥ /
amaro dehadaḥ skandaḥ skandeśo mṛtyunāśanaḥ

1.23.10

devo rasāyanaḥ śreṣṭho yaśodaḥ pāvanaḥ smṛtaḥ /
proktā divyarasāścaiva trayastriṃśacca nāma ca

1.23.11

doṣayuktaḥ sūtarājo viṣameva varānane /
doṣahīno rasaḥ sākṣādamṛtaṃ nātra saṃśayaḥ

1.23.12

tasmātpāradasaṃskāraṃ doṣaghnaṃ śṛṇu pārvati /
rasācāryo bhiṣakśreṣṭho yatātmāghoramantravit

1.23.13

<rasaśodhanasaṃskārāḥ; prathamaḥ prakāraḥ>
śubharkṣe śubhalagneṣu sumuhūrte suvāsare /
pūrvoktavatsūtapūjāṃ kuryādādau śucisthale

1.23.14

śataṃ palānāṃ pañcāśatpañcaviṃśati vā punaḥ /
daśa vā pañca vā devi naitasmādūnamiṣyate

1.23.15

lohaje vā śilotthe vā khalve sūtaṃ vinikṣipet /
kalāṃśaṃ sūtarājasya cūrṇeṣṭakaniśārajaḥ

1.23.16

jambīrāmlena saṃmardya taptakhalve dinaṃ priye /
kṣālayed uṣṇasauvīrair nāgadoṣo vinaśyati

1.23.17

aṅkolenendravāruṇyā vaṅgadoṣo vinaśyati /
āragvadhena ca malaṃ citrake nāgadūṣaṇam

1.23.18

kṛṣṇadhūrtena cāñcalyaṃ triphalābhirviṣaṃ haret /
giridoṣaṃ trikaṭukairasahyāgnistu gokṣuraiḥ

1.23.19

vaṅgādisaptadoṣāṇāṃ nāśārthaṃ saptavāsaram /
tattaccūrṇaiḥ kalāṃśaiśca kumāryā rasasaṃyutaiḥ

1.23.20

mardayitvā rasaṃ paścātkṣālayeduṣṇakāṃjikaiḥ /
pāradaḥ sakalairdoṣairmucyate saptakañcukaiḥ

1.23.21

vaidyakarmaṇi yojyaścedrasaḥ syātsarvarogahā /
<dvitīyaḥ prakāraḥ>
devadārumalayajajayāvāyasatuṇḍikā

1.23.22

kumārīmusalīvandhyākarkoṭīrasasaṃyutam /
sūtaṃ dinaṃ mardayecca punaḥ pātanayantrake

1.23.23

pātayedyojayetsūtaṃ śuddhaṃ vaidyasya karmaṇi /
<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
dagdhaṃ pāṣāṇacūrṇaṃ ca niśākanyārasai rasam

1.23.24

mardayeddinamekaṃ ca pūrvayantre ca pātayet /
evaṃ saṃskārasaṃśuddhaṃ yojayedvaidyakarmaṇi

1.23.25

<caturthaḥ prakāraḥ>
daradaṃ yāmamātraṃ tu pāribhadradravaiḥ priye /
athavā jambīrarasairmardayitvā tu pācayet

1.23.26

yantre pātanake devi doṣakañcukavarjitaḥ /
<pañcamaḥ prakāraḥ>
punarnavārasaiḥ peṣyaṃ dhānyābhraṃ pāradaṃ samam

1.23.27

taptakhalve dinaṃ kṛtvā vajramūṣāgataṃ rasam /
pacedbhūdharayantre ca punaḥ saṃmardayecca tam

1.23.28

pūrvadravairyathāpūrvaṃ mardanaṃ pācanaṃ punaḥ /
kṛtvaitaṃ daśavāraṃ taṃ pātyaṃ pātanayantrake

1.23.29

śuddhaḥ syātpārado devi yojyo yoge rasāyane /
<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ>
daśamāṃśaṃ rasādgandhaṃ taptakhalve vinikṣipet

1.23.30

varājambīrakanyāgnidravairyāmaṃ vimardayet /
pātayetpātanāyantre kuryādevaṃ tu saptadhā

1.23.31

sagandhakaṃ mardanaṃ ca pātanaṃ bhavati priye /
śuddhaḥ syātpārado devi yojyaḥ pāradakarmaṇi

1.23.32

<saptamaḥ prakāraḥ>
tilatailair māhiṣikair mūtrair madyāmlakena ca /
gomāṃsair hiṅgulaṃ pācyaṃ lohapātre kramāgninā

1.23.33

saptāhaṃ lohadaṇḍena cālayettaddravaṃ muhuḥ /
sārdraṃ mayūrapittena bhāvayedātape dinam

1.23.34

pātayetpātanāyantre daradaṃ kharavahninā /
śuddho bhaveccaturyāmātpārado yogavāhakaḥ

1.23.35

<jāraṇārho vaḍabānalaviḍaḥ>
śṛṇu devi pravakṣyāmi jāraṇārhaṃ biḍaṃ priye /
cūrṇaṃ kṛtvā dagdhaśaṅkhaṃ gharme 'rkakṣīrabhāvitam

1.23.36

kuryāddinaṃ tato devi dhūmasāraṃ ca bhāvayet /
dinaṃ jambīrakarasairātape cātitīvrake

1.23.37

caturyāmamajāmūtraiḥ ṣoḍaśāṃśaṃ suvarcalam /
yathā sāndratvamāpnoti tāvatkvāthyaṃ varānane

1.23.38

naramūtre ṣoḍaśāṃśe kaṇṭakārīṃ samūlakām /
yāvad ghanībhavet tāvat kvāthanīyā prayatnataḥ

1.23.39

tintriṇīkṣārakāsīsasarjakṣārāḥ śilājatu /
jambīrasya rasaiḥ sarvaṃ caturyāmaṃ pṛthakpṛthak

1.23.40

jepālaṃ tattvacāhīnaṃ mūlakakṣārasaindhavam /
guñjāṃ ca ṭaṅkaṇaṃ śigrudravairbhāvyaṃ pṛthakpṛthak

1.23.41

jambīrāṇāṃ dravairbhāvyaṃ śaṅkhādyaṃ tattrayodaśa /
sarvaṃ samāṃśaṃ ca dinamekīkṛtya tu gālitam

1.23.42

rakṣayetsarvadā jñeyo nāmnā ca vaḍabānalaḥ /
suvarṇādimalohānāṃ ratnānāṃ jāraṇe tathā

1.23.43

abhrādyuparasānāṃ ca yojanīyaṃ prayatnataḥ /
<pāradabhasmavidhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ>
śuddhasūtaṃ śuddhagandhaṃ mardayedgoghṛtaiḥ samam

1.23.44

piṇḍībhūtaṃ kumāryāśca dalagarbhe niveśayet /
samyaksūtreṇa saṃveṣṭya tamayaskāntasaṃpuṭe

1.23.45

nirudhya taṃ mṛdupuṭe tridhā pācyaṃ punaḥ priye /
ādāya dṛḍhamūṣāyāmandhayitvā dhametsudhīḥ

1.23.46

bhasmībhavetsūtarājo yojyo yoge rasāyane /
<dvitīyaḥ prakāraḥ>
chāyāśuṣkāṇi kurvīta śākapakvaphalāni ca

1.23.47

mardayedarkapayasā tena mūṣodaraṃ lipet /
agraprasūtagojātajarāyoḥ śiṣitaṃ rajaḥ

1.23.48

mūṣāmadhye kṣipetpaścātsūtaṃ gandhaśca tadrajaḥ /
kṣiptvā nirudhya ca dhamedbhasmībhavati pāradaḥ

1.23.49

<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
vandhyā kārkoṭakī kākatuṇḍī ca kaṭutumbikā /
kañcukī nalikā kākamācī vai kālamañjarī

1.23.50

kākajaṅghāstvimāḥ sarvāḥ piṣṭvā mūṣāntare kṣipet /
pūrvoktavandhyāmukhyābhir aṣṭābhir mardayed rasam

1.23.51

tadrasaṃ liptamūṣāyāṃ kṣiptvā ruddhvā ca bhūdhare /
pacedevaṃ cāṣṭavāramevaṃ mūṣāpralepanam

1.23.52

mardanaṃ dhamanaṃ kuryād bhūyo bhūyaḥ sureśvari /
mṛto bhavati sūtendro yogyo roge rasāyane

1.23.53

<caturthaḥ prakāraḥ>
niyāmakauṣadhairmardyaṃ caturyāmaṃ rasaṃ dṛḍham /
dviguṇe gandhataile ca śanairmandāgninā pacet

1.23.54

yāvat khoṭatvamāpnoti tāvadevaṃ pacedrasam /
tatkhoṭaṃ saṃpuṭe lauhe kṣiptvā rundhyāddṛḍhaṃ sudhīḥ

1.23.55

pathyājalairlohakiṭṭaṃ piṣṭvā sampuṭamālikhet /
tasyordhvaṃ śrāvake kācaṃ kṛtvā nāgaṃ vinikṣipet

1.23.56

sa nāgo dravate yāvattāvadevaṃ dhametpriye /
yāvanna yāti kāṭhinyaṃ tāvannaiva dhametsudhīḥ

1.23.57

punaḥ kaṭhinatāṃ prāpte dhametpūrvoktavanmuhuḥ /
triyāmadhamanādevaṃ bhasmībhavati pāradaḥ

1.23.58

bhasmīkṛte mūlikābhirjāraṇārahito rasaḥ /
dehe lohe na yojyaḥ syādyojyo bheṣajakarmaṇi

1.23.59

<pañcamaḥ prakāraḥ>
dviguṇe gandhataile ca śuddhaṃ sūtaṃ vimardayet /
ekāhaṃ taṃ punarmardyaṃ sarpākṣībhṛṅgarāḍapi

1.23.60

viṣṇukrāntā tryahaṃ caiṣāṃ rasaiḥ ślakṣṇaṃ vimardayet /
pacedyantre trisaṃghaṭṭe hyaṣṭavāramiti priye

1.23.61

kuryādbhasmati sūtendro rogasaṃghātanāśanaḥ /
<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ>
śvetāṅkolasya mūlottharasairmardyastryahaṃ rasaḥ

1.23.62

mūṣāyāṃ nikṣiped ruddhvā pacedbhūdharayantrake /
pārado bhasmatāṃ yāti sarvarogaharaḥ paraḥ

1.23.63

<saptamaḥ prakāraḥ>
viṣṇukrāntāṃ vedikāṃ ca kāñjikena vimardayet /
tatkalkena raso mardyaḥ saptadhā mūrchitotthitaḥ

1.23.64

taṃ rasaṃ śrāvake kṣiptvā siñcayettadrasairmuhuḥ /
dīpāgninā dinaṃ pacyādbhasma syāllavaṇākṛtiḥ

1.23.65

<aṣṭamaḥ prakāraḥ>
kākoduṃbarikākṣīrair bhāvayet somarāmaṭham /
punaḥ punaḥ saptadhaivaṃ śoṣayenmardayet sudhīḥ

1.23.66

kākodumbarapañcāṅgaṃ ṣoḍaśāṃśe jale kṣipet /
yathaikāṃśo'vaśiṣṭaḥ syāttena taddhiṅgu mardayet

1.23.67

tadgolake rasaṃ kṣiptvā mūṣāyāṃ taṃ ca rodhayet /
bhūdhare ca puṭedevamaṣṭavāraṃ punaḥ punaḥ

1.23.68

puṭe puṭe ca taddhiṅgu dadyātsūto mṛto bhavet /
<navamaḥ prakāraḥ>
urubūkasya bījāni tathāpāmārgajāni ca

1.23.69

pūrṇayet tacca mūṣāyāṃ kṣiptvā sūtaṃ tataḥ kṣipet /
tadūrdhvaṃ pūrvacūrṇaṃ ca samyaṅmūṣāṃ nirodhayet

1.23.70

pacellaghupuṭairevaṃ caturbhirbhasmatāṃ vrajet /
<daśamaḥ prakāraḥ>
kuḍuhuñcyāḥ kandamadhye kāntāstanyapariplute

1.23.71

rasaṃ kṣiptvā mukhaṃ ruddhvā tanmajjakalkataḥ sudhīḥ /
taṃ gomayaiḥ samālipya svedayedgomayāgninā

1.23.72

evaṃ kṛte saptavāraṃ raso bhasmatvam āpnuyāt /
<ekādaśaḥ prakāraḥ>
aṅkolasya śiphānīraiḥ sūtaṃ gandhaṃ samaṃ samam

1.23.73

dinamekaṃ mardayecca mūṣāgarbhaṃ nirodhayet /
puṭedbhūdharayantre ca dinānte bhasma jāyate

1.23.74

<dvādaśaḥ prakāraḥ>
sūtaṃ dhānyābhrakaṃ tulyaṃ mārakauṣadhijai rasaiḥ /
mardayed dinamekaṃ tu tatkalkairvastralepanam

1.23.75

tadvastraṃ vartikāṃ kṛtvā dhṛtvā daṃśena dīpayet /
taddrutiṃ patitāṃ kāṃsye kṛṣṇavarṇaṃ ca tadbhavet

1.23.76

tatpunarmārakairmardyaṃ pātanāyantrake pacet /
mṛto bhaveddinaikena tadbhasmākhilarogahṛt

1.23.77

<trayodaśaḥ prakāraḥ>
kāladhuttūratailena mardanīyaśca pāradaḥ /
tato niyāmakairmardyāddinaikaṃ kūrmayantrake

1.23.78

pācayedbhasmatāṃ yāti śubhraḥ syātsarvarogahā /
<caturdaśaḥ prakāraḥ>
śuddhasūtād ardhabhāgaṃ śuddhaṃ gandhaṃ vimardayet

1.23.79

mārakauṣadhajair drāvair dinaṃ mūṣāgataṃ pacet /
yantre bhūdharasaṃjñe ca dinenaikena bhasmati

1.23.80

<pañcadaśaḥ prakāraḥ>
sūtamabhraṃ vaṭakṣīraistriyāmaṃ mardayetpriye /
mūṣāgarbhe vinikṣipya karīṣāgnau dinaṃ pacet

1.23.81

bhasmībhavati sūtendraḥ śubhraḥ sarvārtināśanaḥ /
<ṣoḍaśaḥ prakāraḥ>
mukhīkṛte vāsite ca pārade samakāñcanam

1.23.82

jārayet pūrvayogena tato gandhaṃ samaṃ kṣipet /
divyauṣadhidravairmardyaṃ dinaṃ mūṣādhṛtaṃ rasam

1.23.83

divānaktaṃ karīṣāgnau pacedvā tuṣavahninā /
svedayettaṃ samuddhṛtya bhūyo divyauṣadhodbhavaiḥ

1.23.84

bījaiḥ samāṃśaiḥ saṃmardyaṃ caturyāmaṃ sureśvari /
vajramūṣāgataṃ dhāmyaṃ bhasmībhavati pāradaḥ

1.23.85

tadbhasma divyaṃ yuñjīta sadā roge rasāyane /
<saptadaśaḥ prakāraḥ>
svajīrṇe pārade svarṇaṃ samamamlena mardayet

1.23.86

piṣṭībhūtaṃ kāñjikena prakṣālyādāya tāṃ punaḥ /
piṣṭyardhaṃ śuddhagandhaṃ ca tadardhaṃ ṭaṅkaṇaṃ kṣipet

1.23.87

sarvatulyāṃ niśāṃ nārīpuṣparaktadravairdinam /
mardayettāṃ dinānte ca kuryāttadgolakaṃ tataḥ

1.23.88

paced gaḍḍukayantre ca dinaṃ mandāgninā sudhīḥ /
samādāya vicūrṇyaiva dattvā tatsamagandhakam

1.23.89

garbhayantre tryahaṃ pācyaṃ laghunā tattuṣāgninā /
raso bhasma bhaveddevi nirutthaḥ syādrasāyanam

1.23.90

<aṣṭādaśaḥ prakāraḥ>
karṣatrayaṃ śuddhasūtaṃ karṣaṃ tāmrarajaḥ priye /
amlaiḥ saṃmardayedgāḍhaṃ dinaṃ khalve tato bhavet

1.23.91

piṣṭistāṃ kṣālayettoyaistata ādāya nirmalam /
mākṣīkasatvaṃ tatsarvaṃ cakramardacchadadravaiḥ

1.23.92

tridinaṃ mardayedgāḍhaṃ tāṃ piṣṭiṃ garbhayantrake /
tuṣāgninā paceddevi tridinaṃ vā divāniśam

1.23.93

karīṣāgnau bhavetsūtabhasma rogajarāpaham /
<ekonaviṃśaḥ prakāraḥ>
sūtaṃ svarṇaṃ vyomasatvaṃ samaṃ svarṇasamaṃ biḍam

1.23.94

rambhādaṇḍadravaiḥ sarvaṃ tat khalve mardayeddinam /
tato divyauṣadhodbhūtairbījaistulyaṃ dinadvayam

1.23.95

saha saṃmardayed rambhātoyais tad garbhayantrake /
pūrvakrameṇa vipacedrasabhasma bhavecchubham

1.23.96

jarāmaraṇarogaghnaṃ sarvasiddhipradāyakam /
<viṃśaḥ prakāraḥ>
rasendraṃ vimalāsatvaṃ tulyaṃ mardya dinatrayam

1.23.97

sinduvārachadarasaiḥ piṣṭiḥ syāttāṃ vinikṣipet /
kācakūpyantare kūpīṃ saptamṛtkarpaṭairlipet

1.23.98

śoṣayedvālukāyantre dinaṃ mandāgninā pacet /
rasabhasma bhaveddivyaṃ rugjarāmaraṇāpaham

1.23.99

<ekaviṃśaḥ prakāraḥ>
karṣadvayaṃ rasendraṃ ca tadardhaṃ śuddhagandhakam /
mākṣīkasatvaṃ gandhāṃśaṃ tatsarvaṃ mardayeddinam

1.23.100

nirguṇḍīpatrasāraiśca taṃ golaṃ nikṣipetpriye /
mūṣāmadhye tato mūṣāvaktraṃ ruddhvā vinikṣipet

1.23.101

tāṃ mūṣāṃ gaḍḍukāyantre pacenmandāgninā dinam /
rasabhasma bhaveddivyaṃ sindūrāruṇasannibham

1.23.102

jarāmaraṇarogaghnaṃ sarvasiddhipradaṃ śubham /
<dvāviṃśaḥ prakāraḥ>
pakvamūṣodare tulyagandhakāntaritaṃ rasam

1.23.103

tayoścaturguṇaṃ dattvā kākamācīrasaṃ punaḥ /
ācchādya gaḍḍukāyantre tāṃ nidhāya pacetkramāt

1.23.104

mṛdumadhyamacaṇḍākhyavahnau yāmacatuṣṭayam /
tataśca sarvarogaghnaṃ rasabhasma bhavecchubham

1.23.105

<trayoviṃśaḥ prakāraḥ>
snuhīkṣīrairdinaṃ sūtaṃ mardayet tadabhāvataḥ /
amlavallyā rasair eva taṃ rasaṃ gandhakaiḥ samam

1.23.106

garbhayantre vinikṣipya pūrvavad vipacedbudhaḥ /
mṛto bhavedrasaḥ so'yaṃ sarvarogaharo bhavet

1.23.107

<caturviṃśaḥ prakāraḥ>
guñjāphalaṃ rasasamaṃ madhuṭaṅkaṇayāvakaiḥ /
bhṛṅgapatrarasairyuktaṃ dinam ekaṃ vimardayet

1.23.108

chāditaṃ vajramūṣāyāṃ dhamayenmṛduvahninā /
ayaṃ rasāyano vṛṣyo rasaḥ syācchaśisannibhaḥ

1.23.109

<pañcaviṃśaḥ prakāraḥ>
samaṃ gandharasaṃ śuddhaṃ kīṭamāriṇikādravaiḥ /
ajamāryahimāryorvā śvetāṅkolarasena vā

1.23.110

mardayettridinaṃ kṣiptvā mṛṇmaye saṃpuṭe tataḥ /
dinamekaṃ karīṣāgnau tuṣāgnau vā dinatrayam

1.23.111

pacettataḥ sūtabhasma jāyate rugjarāpaham /
<ṣaḍviṃśaḥ prakāraḥ>
tāmrābhrapātanāyogācchodhitaṃ pāradaṃ priye

1.23.112

vajrabhasma samaṃ haṃsapādīdrāvairvimardayet /
divyauṣadhibhavair bījair vajramūṣāntaraṃ lipet

1.23.113

tasminpūrvarasaṃ kṣiptvā ruddhvātha tridinaṃ pacet /
tuṣāgninā tata uddhṛtya tattulyaṃ drutapāradam

1.23.114

haṃsapādīrasaiḥ sarvaṃ mardayettridinaṃ tataḥ /
pūrvavattaṃ pacetso'yaṃ raso bhasmati niścayaḥ

1.23.115

jarāmaraṇarogaghnaḥ sarvasiddhipradaḥ śubhaḥ /
<saptaviṃśaḥ prakāraḥ>
vāsitaṃ pāradaṃ karṣamaṣṭaguñjaṃ suvarṇakam

1.23.116

mṛtavajraṃ caturguñjaṃ mardyaṃ haṃsapadīrasaiḥ /
taptakhalve vajramūṣāgataṃ kṛtvā nirodhayet

1.23.117

paced bhūdharayantre ca punarādāya taṃ rasam /
haṃsapādīdravairmardyaṃ taptakhalve dinatrayam

1.23.118

pūrvavad bhūdhare yantre pacettaṃ ca punaḥ punaḥ /
evaṃ śatapuṭaṃ kṛtvā bhasma syādraktavarṇakam

1.23.119

jarāmaraṇadāridryanāśanaṃ bhavanāśanam /
<aṣṭāviṃśaḥ prakāraḥ>
yugāṃśaḥ śuddhasūtaḥ syādekāṃśaṃ tāmracūrṇakam

1.23.120

amle dinaṃ mardayettaṃ prakṣālyādāya piṣṭikām /
tāpyasatvaṃ piṣṭisamaṃ cakramardadaladravaiḥ

1.23.121

mardayet tridinaṃ sarvaṃ golakaṃ garbhayantrake /
nikṣipya tridinaṃ pācyaṃ tuṣāgnau vā sureśvari

1.23.122

divārātraṃ karīṣāgnau pacedbhasma bhavedrasaḥ /
<ekonatriṃśaḥ prakāraḥ>
mukhīkṛtarasaṃ cābhrasatvaṃ svarṇaṃ trayaṃ samam

1.23.123

raṃbhādraveṇa saṃmardyaṃ dinaṃ sarvasamaṃ biḍam /
tato divyauṣadhīnāṃ ca bījairmardyaṃ dinatrayam

1.23.124

garbhayantre pacetpaścātkarīṣāgnau mṛto bhavet /
<triṃśaḥ prakāraḥ>
khajīrṇasūtaṃ vimalāṃ samaṃ nirguṇḍikārasaiḥ

1.23.125

mardayitvā tryahaṃ kācakūpikāyāṃ vinikṣipet /
sikatāyantrake pacyāccaturyāmena bhasmitaḥ

1.23.126

<ekatriṃśaḥ prakāraḥ>
tāpyasatvaṃ samaṃ gandhaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca jāritam /
sūtaṃ nirguṇḍikāṃ mardya dinaṃ tadgolakaṃ punaḥ

1.23.127

vajramūṣāndhitaṃ kṛtvā dhamedvā gaḍḍuyantrake /
pacettadraktavarṇaṃ syātsa rasaḥ sarvarogahā

1.23.128

<rasabhasmalakṣaṇam>
akṣayitvaṃ nirutthatvaṃ nirlepatvaṃ subhasmatā /
mārakatvaṃ ca lohānāṃ lakṣayed rasabhasmataḥ

1.23.129

<1. gandhapiṣṭī; prathamaḥ prakāraḥ>
saṃcūrṇya śodhitaṃ gandhaṃ pūrvapatrarasena ca /
saptadhā bhāvayed gharme strīṇāṃ ca rajasā tathā

1.23.130

tathā mānavapittena lolayedgandhakaṃ punaḥ /
palamekaṃ śuddharasaṃ karpare cātape nyaset

1.23.131

tadūrdhvaṃ lolitaṃ gandhaṃ vinyasyāṅguṣṭhamarditam /
kuryātsūto bhavetpiṣṭiḥ sarvakarmasu siddhidaḥ

1.23.132

<dvitīyaḥ prakāra, svarṇagandhapiṣṭī>
gandhakaṃ śodhitaṃ devi tilaparṇīrasena ca /
saptadhā mardayecchoṣyaṃ chāyāyāṃ bhāvayet kramāt

1.23.133

mūṣāyāṃ pāradaṃ śuddhaṃ palamātraṃ vinikṣipet /
suvarṇaniṣkagulikāṃ mūṣāyāṃ nikṣipettataḥ

1.23.134

tatra nārīrajomūtramalamātraṃ vinikṣipet /
vālukāyantramadhye ca tāṃ mūṣāṃ sthāpayecchive

1.23.135

alpamalpaṃ pūrvagandhaṃ vāraṃ vāraṃ vinikṣipet /
mṛdvagninā pacedyāvatkarṣagandhaṃ ca jīryate

1.23.136

avatārya svāṅgaśītamāharetsvarṇagolakam /
svarṇapiṣṭirbhaveddivyā sarvavāñchitadāyinī

1.23.137

<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
bhāvayenmarkaṭītoyaiḥ śatadhā śuddhagandhakam /
chāyāyāṃ śuddhasūtaṃ ca gharme mṛtkarpare kṣipet

1.23.138

kiṃcit kiṃcit pūrvagandhaṃ nikṣipenmarkaṭīrasam /
jīrṇe gandhe dravaṃ deyaṃ muhur gandhaṃ muhurdravam

1.23.139

yāvatpādāṃśakaṃ jīrṇaṃ gandhaṃ ca piṣṭikā bhavet /
divyā sā sarvakarmārhā devānāmapi durlabhā

1.23.140

<caturthaḥ prakāraḥ>
śuddhagandhaṃ cūrṇayitvā trivāraṃ kāñjikena ca /
jambīrāmlaistrivāraṃ ca haṃsapādīrasena ca

1.23.141

saptadhā kṣālayedevaṃ karpūraṃ bhāvayetpṛthak /
śvetādrikarṇikātoyair ātape ca trivārakam

1.23.142

dviguñjamātraṃ karpūraṃ yantrāntaḥ parilepayet /
tatra gandhaṃ sārdhaniṣkaṃ bhāvitaṃ cūrṇitaṃ kṣipet

1.23.143

tadūrdhvaṃ ca palaṃ sūtaṃ nikṣipettasya pṛṣṭhataḥ /
pūrvamātraṃ ca karpūraṃ tadūrdhvaṃ sārdhaniṣkakam

1.23.144

gandhakaṃ ca punaḥ kṣiptvā tato gomūtrakena ca /
śvetādrikarṇikāmūlaṃ piṣṭvā tatkalkakena ca

1.23.145

ācchādya taccharāveṇa rodhayetpācayetkramāt /
jālikāyantramadhye ca divyaṃ paścāttamuddharet

1.23.146

evaṃ kuryāttrivāraṃ ca gandhapiṣṭir bhaved dhruvam /
<pañcamaḥ prakāraḥ>
snehalipte khalvamadhye śuddhasūtaṃ palaṃ nyaset

1.23.147

karṣaṃ ca śodhitaṃ gandhaṃ devadālīdravaṃ kṣipet /
karāṅgulyā khare gharme mardayet piṣṭikā bhavet

1.23.148

<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ>
tāmrakhalve palaṃ sūtaṃ karṣārdhaṃ gandhakaṃ kṣipet /
mṛdvagninā pacedyāmaṃ karāṅguṣṭhena cālayet

1.23.149

gandhapiṣṭirbhaveddivyā sarvakarmakarī śubhā /
<piṣṭīstambhanam (2)>
piṣṭīnāṃ stambhanaṃ vakṣye tiktakośātakībhavam

1.23.150

bījaṃ caṇḍālinīkandaṃ tulyaṃ kāntāstanodbhavaiḥ /
kṣīraiḥ piṣṭvā ca tāṃ piṣṭīṃ lepayedaṅgulaṃ dṛḍham

1.23.151

vandhyākande'thavā kṣīrakande vā sūraṇodbhave /
kande vā vajrakande vā kande vā kuḍuhuñcije

1.23.152

tāṃ piṣṭiṃ nikṣipettattanmajjayā rodhayenmukham /
tatkandaṃ ca mṛdā liptvā puṭedbhūdharayantrake

1.23.153

divānaktaṃ karīṣāgnāvūrdhvādhaḥ parivartanam /
yathā kandaṃ tu na dahettathā pākakramaḥ smṛtaḥ

1.23.154

atha piṣṭiṃ samānīyād bhavetsā stambhitā priye /
<piṣṭījāraṇam (2)>
piṣṭīnāṃ stambhitānāṃ ca jāraṇā vakṣyate śive

1.23.155

stanayantre lohakṛte gandhakaṃ piṣṭitulyakam /
kṣipedūrdhvaṃ ca deveśi stambhitāṃ gandhapiṣṭikām

1.23.156

tadūrdhvaṃ piṣṭitulyaṃ ca gandhakaṃ cūrṇitaṃ kṣipet /
nirudhya bhūdhare yantre pācayejjārayetkramāt

1.23.157

gandhaṃ punaḥpunardeyamevaṃ śataguṇaṃ priye /
jīrṇe śataguṇe gandhe yantrātpiṣṭiṃ samāharet

1.23.158

sarvāsāṃ gandhapiṣṭīnāṃ jāraṇaṃ syācca rañjanam /
<piṣṭīmāraṇam (2)>
jāritānāṃ ca piṣṭīnāṃ pravakṣye māraṇakramam

1.23.159

taptakhalve vinikṣipya jāritāṃ gandhapiṣṭikām /
divyauṣadhirasaiḥ piṣṭvā dinaṃ kuryācca golakam

1.23.160

divyauṣadhīnāṃ bījāni piṣṭvā divyauṣadhodbhavaiḥ /
svarasair vajramūṣāntar lepayetpūrvagolakam

1.23.161

kṣiptvā nirudhya mūṣāsyaṃ pacedbhūdharayantrake /
pravartayaṃścordhvamadho dinamekaṃ punaḥ priye

1.23.162

samāhṛtya yathāpūrvaṃ pūrvatoyaiśca mardayet /
puṭayetpūrvavaddevi daśavāramiti kramāt

1.23.163

asaṃśayaṃ gandhapiṣṭirmriyate sarvakāryakṛt /
gandhapiṣṭikramāj jātarasabhasmāni bhairavi

1.23.164

sarvakarmasu mukhyāni viśeṣādvādakarmaṇi /
<rasabandhāḥ; prathamaḥ prakāraḥ: vaikrāntabandhaḥ>
vakṣyāmi rasabandhāni śṛṇu bhairavi samprati

1.23.165

śodhitaṃ pāradaṃ khalve daśaniṣkaṃ vinikṣipet /
niṣkaikaṃ śuddhagandhaṃ ca svalpaṃ svalpaṃ vinikṣipet

1.23.166

kuṭṭayenmardayed grāvṇā piṣṭiḥ syādyāmamātrake /
kṣīrakande'thavā vandhyākande vā kuḍuhuñcije

1.23.167

kande vā nikṣipetpakve śubhe gandhakapiṣṭikām /
niṣkārdhaṃ bhasma vaikrāntamūrdhvādho nikṣipetsudhīḥ

1.23.168

tatkandamajjayā vaktraṃ nirudhya ca mṛdā bahiḥ /
limpedaṅgulimātreṇa śoṣayitvātha sarvataḥ

1.23.169

aṣṭavāraṃ pacedyantre bhūdhare kaukkuṭe puṭe /
karīṣāgnau punaḥ kuryādūrdhvabhāgamadhaḥ priye

1.23.170

adhobhāgaṃ tathordhvaṃ ca bhūyo bhūyaḥ pravartanam /
evamekadinaṃ paścātpacedyugakarīṣakaiḥ

1.23.171

pakvadāḍimabījābho baddho bhavati pāradaḥ /
vaikrāntabaddhanāmā syāccūrṇito yogavāhakaḥ

1.23.172

<dvitīyaḥ prakāraḥ: gandhakabandhaḥ>
pūrvoktāṃ gandhapiṣṭīṃ tāṃ vastre baddhvātha saṃpuṭe /
lohaje poṭṭalīṃ sthāpyacordhvādhaḥ samagandhakam

1.23.173

nirudhya saṃpuṭaṃ samyak pacet bhūdharayantrake /
yathā jīrṇo bhavedgandho bhūyo bhūyastathāpi ca

1.23.174

eva ṣaḍguṇagandhastu jāraṇīyo maheśvari /
evaṃ gandhakabaddho'yaṃ rasaḥ sarvāmayāpahaḥ

1.23.175

<tṛtīyaḥ prakāraḥ: gandhakabandhaḥ>
ṣoḍaśāṅguladīrghā ca jambīraphalavistṛtā /
pakvamūṣā dṛḍhatarā vālukāyantramadhyataḥ

1.23.176

tribhāgamagnāṃ kurvīta bahiḥ pādāṃśasaṃsthitām /
tasyāṃ kṣipedgandhasūtaṃ palamekaṃ sureśvari

1.23.177

sūtād athordhvabhāge tu dvipalaṃ śuddhagandhakam /
nikṣipettanmukhaṃ samyagrodhayenmandavahninā

1.23.178

pacennirdhūmatā yāvattāvaddhūme gate punaḥ /
kākamācīdravaiḥ pūryā taddrave jīrṇatāṃ gate

1.23.179

rasena nāgavallyāśca pūraṇīyā punaḥ priye /
unmattakarasaiḥ pūryā śanairmandāgninā pacet

1.23.180

gandhakaṃ jīryate yāvatkākamācyādikadravaiḥ /
dhattūrāntaiḥ pacedevaṃ baddho bhavati pāradaḥ

1.23.181

nāmnā gandhakabaddho'yaṃ sarvayogeṣu yojayet /
<caturthaḥ prakāraḥ gandhakasvarṇabandhaḥ>
pūrvavadgandhapiṣṭiṃ ca vidhāyādau vicakṣaṇaḥ

1.23.182

saptārdhaniṣkasūtaḥ syādadhyardhaṃ śuddhahāṭakam /
yāmamamlena saṃmardyaṃ khyāto'yaṃ hemapiṣṭikā

1.23.183

gandhapiṣṭiṃ hemapiṣṭyā samayāveṣṭya bāhyataḥ /
stanākāre lohamaye saṃpuṭe vastrabandhitām

1.23.184

kṛtvā tāṃ piṣṭikāṃ kṣiptvā piṣṭyūrdhvādhaśca gandhakam /
sarvatulyaṃ kṣipet sandhiṃ ruddhvāmlalavaṇaiḥ sudhīḥ

1.23.185

pacedbhūdharayantre ca jīrṇe jīrṇe punaḥ punaḥ /
ṣaḍguṇaṃ gandhakaṃ dadyāttato vastraṃ śanairharet

1.23.186

samāṃśaṃ gandhakaṃ bhūyo bhūyo jāryaṃ śanaiḥ śanaiḥ /
niḥśeṣaṃ gandhakaṃ naiva kuryāccetpāradacyutiḥ

1.23.187

evaṃ śataguṇe jīrṇe gandhapiṣṭiṃ samāharet /
tatsamāṃśasuvarṇasya saṃpuṭe piṣṭikāṃ kṣipet

1.23.188

kācaṃ kanyādravaiḥ piṣṭvā lepayedbāhyato'ṅgulam /
tataṣṭaṅkaṇakairliptvā paścānmṛllavaṇaiḥ kramāt

1.23.189

ekaikaṃ lepanaṃ kāryaṃ veṣṭyamaṅgulamānakam /
pratilepaṃ śoṣayecca koṣṭhīyantragataṃ dhamet

1.23.190

vaṅkanālena tīvreṇa vahninā praharaṃ bhavet /
udayādityasaṅkāśaṃ khoṭaṃ divyarasāyanam

1.23.191

gandhahāṭakabandho'yaṃ jarāvyādhidaridrahā /
<pañcamaḥ prakāraḥ gandhakabandhaḥ>
athavā gandhapiṣṭiṃ tāṃ vastre baddhvātha gandhakam

1.23.192

tulyaṃ dattvā nirudhyātha saṃpuṭe lohaje dṛḍham /
puṭettadbhūdhare tāvadyāvajjīryati gandhakam

1.23.193

evaṃ punaḥ punardeyaṃ yāvadgandhaṃ tu ṣaḍguṇam /
ityevaṃ gandhake baddhaḥ sūtaḥ syātsarvarogajit

1.23.194

<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ mūlikābandhaḥ>
kārkoṭīmūlajairdrāvaiḥ pāradaṃ mardayeddinam /
markaṭīmūlaje piṇḍe kṣipettaṃ marditaṃ rasam

1.23.195

taṃ piṇḍaṃ vajramūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā pacet /
jāyate khoṭabaddho'yaṃ sarvakāryakaraḥ śubhaḥ

1.23.196

<saptamaḥ prakāraḥ mūlikābandhaḥ>
arkamūlaṃ ravikṣīraiḥ piṣṭvā mūṣāṃ pralepayet /
tanmadhye rañjitaṃ sūtaṃ kṣiptvā baddhvātha rodhayet

1.23.197

mṛṇmaye saṃpuṭe taṃ ca nirundhyāllohasaṃpuṭe /
pacedgajapuṭe paścātpārado bandhamāpnuyāt

1.23.198

<aṣṭamaḥ prakāraḥ mūlikābandhaḥ>
jalakumbhīrasaiḥ sūtaṃ mardayeddivasatrayam /
jalakumbhīdalairmūṣāṃ kṛtvā tatra kṣipedrasam

1.23.199

ruddhvā tāṃ vajramūṣāyāṃ chāyāśuṣkaṃ puṭellaghu /
chagaṇairekavṛddhyā tu triṃśadvāraṃ puṭaiḥ pacet

1.23.200

tato gajapuṭe deyaṃ samyagbaddho bhavedrasaḥ /
<navamaḥ prakāraḥ mūlikābandhaḥ>
ekavīrādravairmardyaṃ dinaṃ śuddhaṃ tu sūtakam

1.23.201

ekavīrākandakalkairvajramūṣāṃ pralepayet /
tasyāṃ pūrvarasaṃ kṣiptvā dhmāte baddho bhavedrasaḥ

1.23.202

<daśamaḥ prakāraḥ mūlikābandhaḥ>
āraktakṣīrakandotthadravaiḥ strīstanyasaṃyutaiḥ /
tridinaṃ pāradaṃ mardyaṃ vajrakandadravaistryaham

1.23.203

kṣīrakandasya kalkena vajramūṣāṃ pralepayet /
tatra pūrvarasaṃ baddhvā dhmāte baddho bhavedrasaḥ

1.23.204

<ekādaśaḥ prakāraḥ mūlikābandhaḥ>
arkamūlaphalaṃ piṣṭvā mūṣāṃ tena pralepayet /
tanmadhye nikṣipenmūṣāṃ puṅkhāmūlavinirmitām

1.23.205

tanmadhye sūtakaṃ kṣiptvā puṅkhāmūlasamudbhavaiḥ /
pūrayitvā rasairmūṣāṃ nirundhyāt tanmukhaṃ dṛḍham

1.23.206

evamandhīkṛtāṃ mūṣāṃ kṣipetsampuṭamadhyataḥ /
tatastaṃ lepayedyatnāllavaṇena mṛdā tathā

1.23.207

tato'sau puṭayogena sūto bandhamavāpnuyāt /
rājikādvayamātreṇa citrakadravasaindhavaiḥ

1.23.208

cūrṇito bhakṣitaḥ prātaḥ sarvarogavināśakaḥ /
<dvādaśaḥ prakāraḥ mūlikābandhaḥ>
kapitthasya śiphānīrairyāmaṃ sūtaṃ vimardayet

1.23.209

anyasyām andhamūṣāyāṃ sūtamūṣāṃ nirodhayet /
tathā dhamettato mūṣāṃ yathā sindūravad bhavet

1.23.210

evaṃ kṛte rasendro'sau badhyate nātra saṃśayaḥ /
mūlikābandhanaṃ hyetadrasendrasya prakīrtitam

1.23.211

ityete māritāḥ sūtā mūrchitā bandhamāgatāḥ /
pratyekaṃ yojitāstatra prayogairyogavāhinaḥ

1.23.212

<rasamūrcchanāvidhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ>
atha śuddhasya sūtasya mūrcchanāvidhirucyate /
meghanādavacāhiṅgulaśunair mardayedrasam

1.23.213

dinaṃ piṣṭaṃ tu tadgolaṃ hiṅgunā veṣṭayedbahiḥ /
pacellavaṇayantrasthaṃ dinaikaṃ caṇḍavahninā

1.23.214

ūrdhvalagnaṃ samādāya dṛḍhaṃ vastreṇa bandhayet /
ūrdhvādho gandhakaṃ tulyaṃ dattvā somānale pacet

1.23.215

jīrṇe gandhaṃ punardeyaṃ ṣaḍbhirvāraiḥ samaṃ samam /
ṣaḍguṇe gandhake jīrṇe mūrchito rogahā bhavet

1.23.216

<dvitīyaḥ prakāraḥ>
gandhakaṃ dhūmasāraṃ ca śuddhaṃ sūtaṃ samaṃ samam /
yāmaikaṃ cūrṇayetkhalve kācakupyāṃ niveśayet

1.23.217

ruddhvā dvādaśayāmāntaṃ vālukāyantrake pacet /
sphoṭayet svāṃgaśītaṃ tamūrdhvasthaṃ gandhakaṃ tyajet

1.23.218

adhaḥsthaṃ rasam ādāya sarvayogeṣu yojayet /
<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
śuddhasūtaṃ tathā gandhaṃ sūtārdhaṃ saindhave kṣipet

1.23.219

dravaiḥ sitajayantyāśca mardayeddivasatrayam /
kṛtvā golaṃ tu saṃśoṣya mūṣāyāṃ taṃ nirodhayet

1.23.220

śoṣayitvā dhamet kiṃcit sutapte'tha jale kṣipet /
tasmādrasaṃ samuddhṛtya trikandarasabhāvitam

1.23.221

yojayet sarvarogeṣu dhamedvā bhūdhare pacet /
<caturthaḥ prakāraḥ>
rasārdhaṃ gandhakaṃ mardyaṃ ghṛtairyuktaṃ tu golakam

1.23.222

kṛtvā tadbandhayedvastre ḍolāyantragataṃ pacet /
gomūtre tadgataṃ yāmaṃ naramūtrairdinatrayam

1.23.223

śoṣayettatpunarvastrairbaddhvā veṣṭyaṃ mṛdā dṛḍham /
śuṣkaṃ nirudhya mūṣāyāṃ pacedatha tuṣāgninā

1.23.224

ūrdhvabhāgamadhaḥ kṛtvā tvadhobhāgamathordhvagam /
ityādiparivartena svedayeddivasatrayam

1.23.225

paścāduddhṛtya taṃ sūtaṃ yogavāhaṃ rujāpaham /
sadyojātasya bālasya viṣṭhāṃ pālāśabījakam

1.23.226

caṇḍālīrudhiraṃ sūtaṃ sūtapādaṃ ca ṭaṅkaṇam /
jayantyā mardayed drāvairdinamekaṃ tu golakam

1.23.227

piṣṭayā sahadevyātha lepayettāmrasampuṭam /
tanmadhye golakaṃ kṣiptvā dviyāmaṃ svedayellaghu

1.23.228

vālukāyantramadhye tu samuddhṛtya tataḥ punaḥ /
citrakaiḥ sahadevyā ca gandhakaṃ lepayedbahiḥ

1.23.229

sampuṭaṃ bandhayedvastre mṛdā lepyaṃ ca śoṣayet /
taṃ ruddhvā cānyamūṣāyāṃ dhmāte sampuṭamāharet

1.23.230

sūkṣmacūrṇaṃ haredrogānyogavāho mahārasaḥ /
sampuṭaṃ sūtatulyaṃ syācchāstradṛṣṭena karmaṇā

1.23.231

<pañcamaḥ prakāraḥ>
dhuttūrakadravairmardyaṃ dinaṃ gandhāṃśasūtakam /
andhamūṣāgataṃ svedyaṃ bhūdhare mūrchito dināt

1.23.232

<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ>
kṛtvā ṣaḍaṅgulāṃ mūṣāṃ supakvāṃ mṛṇmayīṃ dṛḍhām /
mūṣāgarbhe vilipyātha mūlair vartulapattrajaiḥ

1.23.233

tanmadhye sūtakaṃ kṣiptvā mūṣāṃ pūryāttu taddravaiḥ /
ruddhvā tāṃ vālukāyantre cullyāṃ dīpāgninā pacet

1.23.234

saptāhānte samuddhṛtya yojayettaṃ jarāpaham /
<saptamaḥ prakāraḥ>
kuraṇḍakarasaiḥ sāndramātape mardayedrasam

1.23.235

latākarañjapatrotthaiḥ pādāṃguṣṭhena mardayet /
dinaikaṃ mūrchitaṃ samyak sarvayogeṣu yojayet

1.23.236

<aṣṭamaḥ prakāraḥ>
kāsīsaṃ saindhavaṃ sūtaṃ tulyaṃ tulyaṃ vimardayet /
kāsīsasyāpyabhāve tu dātavyā phullatūrikā

1.23.237

stokaṃ stokaṃ kṣipetkhalve trayamekatra mūrchayet /
pratyekaṃ śataniṣkaṃ syādūnaṃ naivādhikaṃ kvacit

1.23.238

sthālīsampuṭayantreṇa dinaṃ caṇḍāgninā pacet /
ūrdhvalagnaṃ tataḥ śubhraṃ mūrchitaṃ cāharecchubham

1.23.239

<navamaḥ prakāraḥ>
atha śuddhasya sūtasya mūrchitasyāparo vidhiḥ /
sūtatulyaṃ mṛtaṃ svarṇaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca gandhakam

1.23.240

ravikṣīrairdinaṃ mardyamandhayedbhūdhare puṭe /
dinaikena bhavetsiddho raso hairaṇyagarbhakaḥ

1.23.241

śubhraḥ śoṇo'thavā kṛṣṇavarṇo gurutaro rasaḥ /
punarutthānavānyastu mūrchitaḥ sa udāhṛtaḥ

1.23.242

<mūlikābandhāḥ>
śrībhairavī /
kīdṛśī oṣadhī nātha rasamūrcchākarī śubhā /
kena vā bhasma sūtaśca kena vā khoṭabandhanam

1.23.243

śrībhairavaḥ /
śṛṇu bhairavi tattvena rahasyaṃ rasabandhanam /
brahmaviṣṇusurendrādyairna jñātaṃ suravandite

1.23.244

<niśācaramūlikākalpaḥ>
gaṅgāyamunayormadhye prayāgo nāma rākṣasaḥ /
tasyāsane varārohe kṣaṇādbadhyeta sūtakaḥ

1.23.245

niśācarasya patrāṇi gṛhṇīyātsādhakottamaḥ /
tato nipīḍyate devi raso bhavati cottamaḥ

1.23.246

rasaṃ saṃmardya tenaiva dināni trīṇi vārtikaḥ /
āroṭaṃ bandhayetkṣipraṃ gaganaṃ tatra jārayet

1.23.247

tena patrarasenaiva sādhayedgandhakaṃ punaḥ /
saptadhā bhāvitaṃ tena tryūṣaṇena sahaikataḥ

1.23.248

yantre vidyādhare devi gaganaṃ tatra jārayet /
māsamātreṇa deveśi jīryate tu samaṃ samam

1.23.249

samajīrṇe tu gagane śatavedhī bhavedrasaḥ /
niśācararase devi gandhakaṃ bhāvayettataḥ

1.23.250

bhāvayetsaptavāraṃ tu dvipadyāśca rasena tu /
tārasya patralepena ardhārdhe kāñcanottamam

1.23.251

gandhake samajīrṇe 'smin śatavedhī bhavedrasaḥ /
niśācararasairbhāvyaṃ saptavāraṃ tu tālakam

1.23.252

tenaiva ghātayedvaṅgaṃ nāgaṃ tāre tu nirvahet /
tattāraṃ jārayetsūte tatsūtaṃ bandhitaṃ bhavet

1.23.253

catuḥ ṣaṣṭitame bhāge śulbavedhaṃ tu dāpayet /
tadaṃśaṃ jāyate śreṣṭhaṃ dharmakāmārthamokṣadam

1.23.254

niśācarasya puṣpāṇi sūkṣmacūrṇāni kārayet /
palāni daśacūrṇasya rasairdhātryāstu bhāvayet

1.23.255

ghṛtena madhunāloḍyaṃ navabhāṇḍe vinikṣipet /
dhānyarāśau nidhātavyaṃ triḥ saptāhaṃ sureśvari

1.23.256

tena bhakṣitamātreṇa valīpalitavarjitaḥ /
valkalaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu madhunā sahitaṃ lihet

1.23.257

ardhamāsaprayogeṇa pratyayogaṃ bhavetpriye /
tasya mūtrapurīṣeṇa śulbaṃ bhavati kāñcanam

1.23.258

māsamātraprayogeṇa pannagaḥ kāñcanaṃ bhavet /
<mercury:: paṭṭabandha>
grāhyaṃ tatphalatailaṃ tu yantre pātālasaṃjñake

1.23.259

tena tailena deveśi rasaṃ saṃkocayed budhaḥ /
tatkṣaṇājjāyate devi pāṭabandho mahārasaḥ

1.23.260

kaṭakaṃ kaṅkaṇaṃ kāryaṃ rasaliṅgaṃ varānane /
saṃkocamaraṇaṃ tena kartavyaṃ paramādbhutam

1.23.261

<aṅganāyikākalpaḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham /
trailokyajananī yā sā oṣadhī aṅganāyikā

1.23.262

tayā saṃparkamātreṇa baddhastiṣṭhati pāradaḥ /
saptāhaṃ marditasyāsya mahauṣadhyā rasai rasaḥ

1.23.263

śatāṃśenaiva vedhena kurute divyakāñcanam /
triḥ saptāhaṃ rase tasyā mardanādvaravarṇini

1.23.264

lakṣavedhī rasaḥ sākṣādaṣṭau lohāni vidhyati /
trisaptāhena deveśi daśalakṣāṇi vidhyati

1.23.265

caturthe caiva saptāhe koṭivedhī bhavedrasaḥ /
svedatāpanigharṣeṇa mahauṣadhyā rasena tu

1.23.266

dadāti khecarīṃ siddhimanivāritagocaraḥ /
kāmayetkāminīnāṃ tu sahasraṃ divasāntare

1.23.267

naṣṭacchāyo hyadṛśyaśca trailokyaṃ ca bhramedasau /
mahauṣadhyā rasenaiva mṛtasaṃjīvanaṃ bhavet

1.23.268

anena ghātayetsūtaṃ pañcāvasthaṃ kuru priye /
mṛtasya dāpayennasyaṃ hastau pādau tu mardayet

1.23.269

tasya tu praviśejjīvo mṛtasyāpi varānane /
<narasārakalpaḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham

1.23.270

narasārasparśanena kṣaṇādbadhyeta sūtakaḥ /
narasārarasaṃ dattvā dvipadīrajasā rase

1.23.271

dinānte bandhamāyāti sarvalohāni rañjati /
narasārarasenaiva bhāvayettu manaḥśilām

1.23.272

nirgandhā jāyate sā tu ghātayettena pannagam /
dvipadīrajasā sārdhaṃ niruddhaḥ pannago bhavet

1.23.273

narasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage /
tāre tāmre'pi vā devi koṭivedhī bhavedrasaḥ

1.23.274

narasārarase stanye bhāvitaṃ saptadhā pṛthak /
rasasya dāpayedgrāsaṃ yantre vidyādharāhvaye

1.23.275

jīryate gaganaṃ devi nirmukhe ca varānane /
narasāraraseneśi kīṭanārīrasena ca

1.23.276

drāvayedgaganaṃ devi tīkṣṇalohaṃ ca pannagam /
narasāraraseneśi hanumatyā rasena ca

1.23.277

jāyate kāñcanaṃ divyaṃ niṣekādbhāskaraḥ priye /
narasārarase dattvā mañjiṣṭhāṃ raktacandanam

1.23.278

svarasairmadayantyāśca pannagaṃ devi secayet /
tatkṣaṇātkāñcanaṃ divyaṃ saptavārā niṣecitam

1.23.279

aṣṭamāṃśayutaṃ hema hemakarmaṇi cauṣadham /
narasārarase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu hiṅgulam

1.23.280

tenaiva ghātayettīkṣṇaṃ bhasmībhūtatvamāpnuyāt /
tadbhasma tāmrapiṣṭe tu triguṇaṃ tena nirvahet

1.23.281

tacchulbaṃ hemasaṅkāśaṃ tāre vāṣṭāṃśayojitam /
tāraṃ hemasamāṃśaṃ tu dvivarṇaṃ patitaṃ bhavet

1.23.282

narasārarase bhāvyaṃ rasakaṃ saptavārataḥ /
narasārarasenaiva rasendraṃ saptavārataḥ

1.23.283

taṃ rasaṃ rasakaṃ caiva tīkṣṇalohaṃ ca pannagam /
narasārarasenaiva tenaikatra vimardayet

1.23.284

tatkṣaṇājjāyate baddho rasasya rasakasya ca /
tīkṣṇanāgaṃ tathā śulbaṃ rasakena tu rañjayet

1.23.285

haṭhāttajjāyate hema kūṣmāṇḍakusumaprabham /
<kaṅkālakhecarīkalpaḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham

1.23.286

kaṅkālakhecarī nāmnā oṣadhī parameśvari /
tasya tailaṃ tu saṃgrāhyam ādyakhecarisaṃyutam

1.23.287

sthāpayeddinamekaṃ tu pātre bhāskaranirmite /
dvitīye vāsare prāpte vajraratnaṃ tu ghātayet

1.23.288

anale dhāmayettaṃ tu sutaptaṃ prajvalatprabham /
<mantrasihmāsanīkalpaḥ>
sabījā cauṣadhī grāhyā kācidgulmalatā priye

1.23.289

mantrasiṃhāsanī nāma tṛtīyā devi khecarī /
pātālayantre tattailaṃ gṛhṇīyāttāmrabhājane

1.23.290

tasya tailasya madhye tu prakṣipetkhecarīrasam /
medinīyantramadhye tu sthāpayecca varānane

1.23.291

pūrvauṣadhyāṃ tu taddevi gaganaṃ medinījale /
rase māsaṃ tato dattvā mardanād golakaṃ kuru

1.23.292

baddhvā poṭṭalikāṃ tena gaganaṃ jārayetpriye /
same tu gagane jīrṇe baddhastiṣṭhati pāradaḥ

1.23.293

bhastrāphūtkārayuktena dhāmyamāno na naśyati /
kākaviṣṭhāsamaṃ rūpaṃ samajīrṇasya jāyate

1.23.294

dviguṇe gagane jīrṇe hyaṣṭalohāni saṃharet /
<irindirīkalpaḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham

1.23.295

śivadehātsamutpannā oṣadhī tu irindirī /
jārayedgandhakaṃ sā tu jārayetsāpi tālakam

1.23.296

kāñcanaṃ jārayetsā tu rasendraṃ sā ca bandhayet /
pravālaṃ drāvayetsā tu drāvayedgaganaṃ tathā

1.23.297

vajraṃ ca ghātayetsā tu sarvasatvaṃ ca ghātayet /
jārayetsarvalohāni satvānyapi ca jārayet

1.23.298

irindirīrase nyasya gośṛṅge tu varānane /
dhānyarāśau nidhātavyaṃ drutastiṣṭhati pāradaḥ

1.23.299

divyauṣadhyā rasenaiva rasendraḥ suravandite /
same tu kanake jīrṇe daśakoṭiṃ tu vedhayet

1.23.300

pañcame lakṣakoṭiṃ tu ṣaḍguṇe sparśavedhakaḥ /
saptame dhūpavedhī syādaṣṭame tvavalokataḥ

1.23.301

navame śabdavedhī syādata ūrdhvaṃ na vidyate /
bhramanti paśavo mūḍhāḥ kulauṣadhivivarjitāḥ

1.23.302

tṛṇauṣadhirasānāṃ ca naiva siddhiḥ prajāyate /
tasmātsarvaprayatnena jñātavyā tu kulauṣadhiḥ

1.23.303

divyauṣadhyaścatuḥ ṣaṣṭiḥ kulamadhye vyavasthitāḥ /
naiva jānāti mūḍhāstāḥ śivamohena mohitāḥ

1.23.304

adivyāstu tṛṇauṣadhyo jāyante girigahvare /
tṛṇauṣadhyā rase sūto naiva baddhaḥ kadācana

1.23.305

akṣayo naiva tiṣṭheta kulauṣadhivivarjitaḥ /
kulauṣadhyā vihīnāstu gaganaṃ cārayanti ye

1.23.306

sa rasastu varārohe vahnimadhye na tiṣṭhati /
na khoṭaṃ na ca vā bhasma naiva dravyaṃ karoti saḥ

1.23.307

kiṃciddravyaṃ prakurvanti dhāmyamānaṃ na tiṣṭhati /
patre pāke kaṣe chede naiva tiṣṭhati kāñcanam

1.23.308

na vedhaṃ ca śatādūrdhvaṃ karoti sa rasaḥ priye /
yāvanna cābdam ekaṃ tu vikrāntaṃ trapu tattu kāñcanam

1.23.309

dharmārthakāmamokṣeṣu naiva dadyāttataḥ priye /
śrībhairavī /
nirjīvatvaṃ gataḥ sūtaḥ kathaṃ jīvaṃ dadāti saḥ

1.23.310

nirjīvena tu nirjīvaṃ kathaṃ jīvati śaṃkaraḥ /
śrībhairavaḥ /
divyauṣadhyā yadā devi rasendro mardito bhavet

1.23.311

kālikārahitaḥ sūtastadā bhavati pārvati /
parasya harate kālaṃ kālikārahito rasaḥ

1.23.312

aṣṭānāṃ caiva lohānāṃ malaṃ śamayati kṣaṇāt /
mahāmūrcchāgataṃ sūtaṃ ko vā vikathayenmṛtam

1.23.313

divyauṣadhyā rasenaiva jāyate naṣṭacetanaḥ /
pañcabhūtātmakaḥ sūtastiṣṭhatyeva sadāśivaḥ

1.23.314

<kṣmāpālakalpaḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhanamīśvari /
kṣmāpālena haredvajram anenaiva tu kāñcanam

1.23.315

vajrabhasma hemabhasma tadvā ekatra bandhayet /
<anye kulamūlikākalpāḥ>
niśācararase jāryaṃ narajīvena jārayet

1.23.316

taṃ sūtaṃ mārayedbhadre jāgarir divya oṣadhiḥ /
bhakṣitaḥ sa raso yena so'pi sākṣātsadāśivaḥ

1.23.317

bhakṣite tolakaikena sparśavedhī bhavennaraḥ /
prasvedāttasya gātrasya aṣṭau lohāni kāñcanam

1.23.318

lakṣavarṣasahasrāṇi sa jīvetsādhakottamaḥ /
prasvedāttasya gātrasya rasarājaśca badhyate

1.23.319

ajāpatiḥ kṛṣṇatejāḥ kṣaṇādbadhnāti sūtakam /
jāgarīsparśanāddevi kṣmāpālena ca badhyate

1.23.320

turuvallyā rasenaiva bhāvitaṃ gaganaṃ priye /
jārayedvālukāyantre khoṭo bhavati tatkṣaṇāt

1.23.321

drutagolakamāṣaikaṃ māṣaikaṃ hemagolakam /
ekīkṛtya tu saṃmardya luṅgāmlena dinatrayam

1.23.322

karṣaikaṃ nāgapatrāṇi rasakalkena lepayet /
veṣṭayedvṛścikālīṃ ca tatpiṇḍaṃ lepayettataḥ

1.23.323

mārayetpannagaṃ devi śakragopanibhaṃ bhavet /
karṣaikaṃ tāraparṇāni mṛtanāgena lepayet

1.23.324

lepayed vṛścikālīṃ ca tatpatraṃ lepayettataḥ /
tattāraṃ mriyate devi sindūrāruṇasannibham

1.23.325

sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet /
jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharabhūṣaṇam

1.23.326

kṣīrayuktā bahuphalā granthiyuktā ca pārvati /
nāmnā vartulapattrāṇi śasyate rasabandhane

1.23.327

ekavāraṃ kandakalke mūkamūṣāgataṃ rasam /
dhamenmukhānilairbaddho bhakṣaṇāya praśasyate

1.23.328

raktakañcukikandaṃ tu strīstanyena tu peṣitam /
mūṣāyāṃ pūrvayogena kurute sūtabandhanam

1.23.329

vṛścikāpattrikābījaṃ nārīkṣīrasamanvitam /
dhamayet pūrvavatsūtaṃ bhakṣaṇārthāya vārtikaḥ

1.23.330

vajrakandaṃ samādāya rasaṃ madhye vinikṣipet /
gajendrākhyaṃ puṭaṃ dadyātsaptadhā bandhatāṃ nayet

1.23.331

bhakṣayettaṃ rasaṃ prājñaḥ ṣaṇmāsādamaro bhavet /
lāṅgalīkandamādāya karkoṭīkandam eva ca

1.23.332

rasaṃ tanmadhyagaṃ kṛtvā svedayenmardayetpunaḥ /
mriyate nātra sandeho dhmātastīvrānalena tu

1.23.333

śukacañcugataṃ sūtaṃ puṭayeddhāmayettataḥ /
śatāṃśavedhakartāyaṃ dehasiddhikaro bhavet

1.23.334

haṃsapādīrasaṃ sūtaṃ śuṣkakandodare kṣipet /
gajendrapuṭanaṃ dadyānmriyate nātra saṃśayaḥ

1.23.335

sahasravedhakartā ca jāyate nātra saṃśayaḥ /
haṃsāṅghriṃ śukacañcuṃ ca gṛhītvā mardayedrasam

1.23.336

krauñcapādodare kṣiptvā tato dadyātpuṭatrayam /
mriyate nātra sandeho lakṣavedhī mahārasaḥ

1.23.337

<tṛṇajyotiḥkalpaḥ>
tṛṇajyotiriti khyātāṃ śṛṇu divyauṣadhiṃ priye /
niśā tu prajvalennityaṃ nāhnā jvalati pārvati

1.23.338

tasya mūle tu saṃkṣipte kṣīraṃ raktaṃ bhavetkṣaṇāt /
tanmūlarasagandhābhrair mātuluṅgāmlapeṣitaiḥ

1.23.339

śulbapatraṃ viliptaṃ tu bhaveddhema puṭatrayāt /
tanmūlacūrṇasaṃyukto rasarājaḥ sureśvari

1.23.340

mātuluṅgarase ghṛṣṭamabhrakaṃ carati kṣaṇāt /
<uccāṭākalpaḥ>
athoccāṭāṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye

1.23.341

ekameva bhavennālaṃ tasyā romapraveṣṭanam /
tasyāgre ca bhavetpuṣpaṃ śukatuṇḍasya sannibham

1.23.342

tatpatrāṇi ca deveśi śukapiñchanibhāni ca /
tatkandaṃ kūrmasaṃsthānaṃ kṣīraṃ sindūrasannibham

1.23.343

jalaṃ sravenmadhūcchiṣṭe tatsamādāya pārvati /
vedhayetsarvalohāni kāñcanāni bhavanti ca

1.23.344

rasatālakatutthāni mardayeduccaṭārasaiḥ /
ātape mriyate tapto raso divyauṣadhībalāt

1.23.345

vedhayetsarvalohāni lakṣāṃśena varānane /
āvartitaṃ bhavedyāvajjāyate'rkasamaprabham

1.23.346

<raktasnuhīkalpaḥ>
rasaṃ raktasnuhīkṣīraṃ kunaṭīṃ gandhakābhrakam /
daradaṃ caiva lohāni sahasrāṃśena vedhayet

1.23.347

snuhīkṣīraṃ samādāya niśācūrṇena veṣṭayet /
guṭikīkṛtya tenaiva nāgaṃ vidhyati tatkṣaṇāt

1.23.348

<sthalapadminīkalpaḥ>
athātaḥ sthalapadminyā divyauṣadhyā vidhiṃ śṛṇu /
padminīsadṛśā patraiḥ puṣpairapi ca tādṛśī

1.23.349

bhaṅge caiva sravetkṣīraṃ raktavarṇā suśobhanā /
ākramya vāmapādena paśyedgaganamaṇḍalam

1.23.350

paśyecca tārakāyuktaṃ grahanakṣatramaṇḍalam /
lakṣayojanato devi sā jñeyā sthalapadminī

1.23.351

tasyāḥ pañcāṅgamādāya haragaurīsamanvitam /
manaḥśilātālayuktaṃ mākṣikeṇa samanvitam

1.23.352

mardayetsaptarātraṃ tu tena śulbaṃ ca vedhayet /
sahasrāṃśena deveśi viddhaṃ bhavati kāñcanam

1.23.353

tasyāḥ pañcāṅgamādāya pūrvoktavidhinā priye /
cārayetsūtarājaṃ tu mūkamūṣāgataṃ dhamet

1.23.354

mriyate mūṣikāmadhye saṃkocena na saṃśayaḥ /
tenaiva sarvalohāni sahasrāṃśena vedhayet

1.23.355

<citrakakalpaḥ>
citrakasya yathā guhyaṃ kathayāmi samāsataḥ /
trividhaścitrako jñeyaḥ kṛṣṇo rakto rasāyanam

1.23.356

śuklo vyādhipraśamanaḥ śreṣṭhamadhyakanīyasāḥ /
kṛṣṇaṃ raktaṃ sitaṃ vāpi hemante noddhared budhaḥ

1.23.357

kṛṣṇacitrakamutpāṭya gobhirnāghrātamīśvari /
kṣīramadhye kṣipetkṣīraṃ kṛṣṇavarṇaṃ bhavet kṣaṇāt

1.23.358

tasya pañcāṅgacūrṇena pāradaṃ saha mardayet /
dhamecca mūkamūṣāyāṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt

1.23.359

raktāṃbaradharo bhūtvā raktamālyānulepanaḥ /
kṛṣṇapakṣe tu pañcamyāṃ raktamālyaudanena tu

1.23.360

baliṃ dattvā mahādevi raktacitrakamuddharet /
raktacitrakacūrṇena vaṅgaṃ pāyaistribhistribhiḥ

1.23.361

sarvadoṣavinirmuktaḥ stambhamāyāti tatkṣaṇāt /
tanmūlaṃ sūtakaṃ tāmraṃ kuṅkuṇītailasecanāt

1.23.362

ekaviṃśativāreṇa śuddhaṃ śulbaṃ bhaviṣyati /
raktacitrakabhallātatailaliptaṃ puṭena tu

1.23.363

candrārkapatraṃ deveśi jāyate divyakāñcanam /
nāginīkandasūtendraraktacitrasaṃyutam

1.23.364

patralepapratīvāpaiścandrārkaṃ kāñcanaṃ bhavet /
<jyotiṣmatītailakalpaḥ>
jyotiṣmatītailavidhiṃ vakṣyāmi śṛṇu pārvati

1.23.365

jyotiṣmatī nāma latā yā ca kāñcanasannibhā /
vallīvitānabahulā hemavarṇaphalā śubhā

1.23.366

āṣāḍhapūrvapakṣe'syā gṛhītvā bījamuttamam /
tilavatkvāthayitvā vā hastapādairathāpi vā

1.23.367

tasyāstailaṃ samādāya kumbhe tāmramaye kṣipet /
sthāpayedbhūgataṃ kumbhaṃ kramādūrdhvatuṣāgninā

1.23.368

ṣaṇmāse tu vyatikrānte sa ghaṭaḥ kāñcanaṃ bhavet /
tāmraṃ hemasamaṃ kṛtvā tailamākṣīkamiśritam

1.23.369

prativāpena siñcet taddhema tāmrasamaṃ bhavet /
tathā ca śatavedhī syādvidyāratnam anuttamam

1.23.370

<dagdharuhākalpaḥ>
dagdharuhāṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye /
sparśauṣadhīti sā jñeyā sarvakāmārthasādhanī

1.23.371

śaśvacchinnā mahādevi dagdhā sā pāvakena tu /
prarohati kṣaṇāddivyā dagdhā sā tu mahauṣadhī

1.23.372

raktaṃ pītaṃ sitaṃ kṛṣṇaṃ tasyāḥ puṣpaṃ prajāyate /
caṇakasyeva patrāṇi suprasūtāni lakṣayet

1.23.373

sā sthitā gomatītīre gaṅgāyāmarbude girau /
ujjayinyā dakṣiṇato vanānteṣu ca dṛśyate

1.23.374

tasyāḥ kandarasaṃ divye kṛṣṇarājīsamanvitam /
tāmbūlena samaṃ kṛtvā ghuṭikāṃ kārayedbudhaḥ

1.23.375

sarveṣāmeva lohānāṃ drutānāṃ vahnimadhyataḥ /
sahasraṃ vedhayitvā tu kāñcanaṃ kurute kṣaṇāt

1.23.376

tathaiva mriyate sūtaḥ kāntahemābhrasaṃyutaḥ /
<kaṭutumbīkalpaḥ>
kaṭutuṃbī tu vikhyātā devi divyauṣadhiṃ śṛṇu

1.23.377

tasyā bījāni saṃgṛhya sūkṣmacūrṇaṃ tu kārayet /
ekaviṃśativārāṇi bhāvyaṃ dhātrīrasena ca

1.23.378

payasā saha tenaiva viśvabheṣajasaṃyutam /
bījaṃ yantre vinikṣipya tailaṃ saṃgṛhya piṇḍitaḥ

1.23.379

rasaṃ mūrchāpayettena cakramardena mardayet /
<lohadaṇḍakalpaḥ>
gopittaṃ śikhipittaṃ ca kāṃkṣīkāsīsasaṃyutam

1.23.380

tāratulyāni caitāni sarveṣāṃ sūtakaṃ samam /
meṣaśṛṅge nidhātavyaṃ māsamekaṃ nirantaram

1.23.381

lohadaṇḍena saṃsiktaṃ sarvalohāni vedhayet /
gandhakaṃ lohadaṇḍena ekaviṃśatibhāvitam

1.23.382

yuktaṃ lohakulenaiva jambīrarasasaṃyutam /
sabījaṃ sūtakopetamandhamūṣāniveśitam

1.23.383

bhūgataṃ māsamekaṃ tu tāraṃ kāñcanatāṃ nayet /
dalasya bhāgamekaṃ tu tārapañcāṃśameva ca

1.23.384

śulbaṃ ca pañcabhāgaṃ ca bījasyaikaṃ ca yojayet /
ete dvādaśabhāgāḥ syuḥ sarvaṃ taddhārayetkṣitau

1.23.385

sthānasyāsya niṣekaṃ tu sudaṇḍena tu kārayet /
pañcaviṃśaddinānte tu jāyate kanakottamam

1.23.386

<kṣīrakandakalpaḥ>
kṣīrakandavidhiṃ vakṣye sarvasiddhikaraṃ tathā /
caturvarṇaṃ viṣaṃ tatra raktakandaṃ praśasyate

1.23.387

bhagnametatsravetkṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam /
meghānāṃ tu ninādena saṃjātair upaśobhitam

1.23.388

patraiḥ snuhīsamaiḥ snigdhaiḥ samabhir hemasatprabhaiḥ /
bandhanaṃ rasarājasya sarvasatvavaśaṃkaram

1.23.389

tasya kṣīraṃ tu saṃgṛhya tāraṃ nirvāhayedbudhaḥ /
dhameddhaṭhāgninā caiva jāyate hema śobhanam

1.23.390

tintriṇīpatraniryāsamīṣattāmrarajoyutam /
mardayetpāradaṃ prājño rasabandho bhaviṣyati

1.23.391

toyamadhye vinikṣipya gulikā vajravadbhavet /
<śākavṛkṣakalpaḥ>
śākavṛkṣasya deveśi niṣpīḍya rasamuttamam

1.23.392

raktacandanasaṃyuktaṃ sarvalohāni jārayet /
milanti sarvalohāni dravanti salilaṃ yathā

1.23.393

gandhakaṃ rasakaṃ tāpyaṃ pāradaṃ raktacandanam /
rudantyā rasasaṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam

1.23.394

śākavṛkṣasya niryāsaṃ yatnataḥ parigālayet /
śigrumūlasya cūrṇaṃ tu tadrasena tu mardayet

1.23.395

praliptaśulbapatrāṇi puṭetkṣiptvā vipācayet /
taddrutaṃ kāñcanaṃ divyaṃ bhavellakṣaṇasaṃyutam

1.23.396

phalāni śākavṛkṣasya paripakvāni saṃgṛhet /
tadrasena tu samprājñaḥ saptarātraṃ tu bhāvayet

1.23.397

tadrasena samāyuktaṃ mañjiṣṭhāmiśritaṃ tathā /
lepayettārapatrāṇi dhmātaṃ bhavati kāñcanam

1.23.398

<devadālīkalpaḥ>
devadālyā mahauṣadhyā vidhiṃ vakṣyāmyataḥ param /
sā śvetā vyādhiśamane kṛṣṇā pītā rasāyane

1.23.399

paurṇamāsyāṃ trayodaśyāṃ rāhugraste divākare /
athavā kṛṣṇapañcamyāmimāṃ vidhivaduddharet

1.23.400

devadālīphalaṃ devi viṣṇukrāntāṃ ca sūtakam /
mūrchayed bandhayetkṣipraṃ śulbaṃ hema karoti ca

1.23.401

devadālīphalaṃ mūlamīśvarīrasameva ca /
toyena marditaṃ kṛtvā vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt

1.23.402

<śvetaguñjākalpaḥ>
athātaḥ sampravakṣyāmi śvetaguñjāvidhiṃ priye /
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmaṣṭamyāṃ ca surārcite

1.23.403

kapāle mṛttikāṃ nyasya secayetsalilena tu /
bījāni sitaguñjāyāḥ puṣyayoge tu vāpayet

1.23.404

vakṣyamāṇena yogena kuryāt saṃgrahaṇaṃ tathā /
oṃ namo bhagavati śvetavalli śvetaparvatavāsini

1.23.405

sarvakāryāṇi kuru kuru apratihataṃ namo namaḥ svāhā /
śuddhaśulbaṃ tu saṃgṛhya mūṣāmadhye tu saṃsthitam

1.23.406

tripañcapalasaṃkhyā tu karṣārdhasitaguñjayā /
sahaikatra bhavaṃ tāraṃ tasya gandhavivarjitam

1.23.407

brahmarītisamāyuktaṃ guñjācūrṇaṃ sahaikataḥ /
devīnāṃ bhūṣaṇaṃ devi jāyate hema śobhanam

1.23.408

<kartarīrasabandhaḥ>
athātaḥ sampravakṣyāmi kartarīrasabandhanam /
asurāṇāṃ samāyoge krodhāviṣṭena cetasā

1.23.409

sudarśanaṃ mahācakraṃ preṣitaṃ muravairiṇā /
bhālapaṭṭāttatastasya nipetuḥ svedabindavaḥ

1.23.410

te bhūmau patitā divyāḥ saṃjātāḥ kartarīrasaḥ /
rakṣārthaṃ sthāpitaṃ tatra viṣṇunā ca sudarśanam

1.23.411

cakratulyaṃ bhramatyetadāyudhāni nikṛntati /
kurute garjanaṃ nādaṃ dhūmajvālāṃ vimuñcati

1.23.412

kartarīdṛṣṭimātreṇa tathānyā śabdakartarī /
lokānāṃ tu hitārthāya ghoraśaktirvyavasthitā

1.23.413

rasarūpā mahāghorā sā siddhānāṃ tu vedinī /
tasya kṣetraṃ yadā gacchedaghorāstraṃ japettadā

1.23.414

punarghoraṃ nyasettatra athānyaṃ vinyasedbudhaḥ /
anulomavilomena dehe'dhiṣṭhāpya kartarīm

1.23.415

mudrayā mudrayettāṃ tu aghorāstreṇa yojitām /
dīptena rodhayettāṃ tu stambhayed dīpanena tu

1.23.416

niṣṭhayā mudrayā tāṃ tu sthānayogena yojayet /
<udakabandhāḥ; candrodakabandhaḥ>
atha candrodakeneśi vakṣyāmi rasabandhanam

1.23.417

dṛṣṭvā candrodakaṃ mantrī paurṇamāsyāṃ viśeṣataḥ /
grahaṇaṃ tatra kartavyaṃ paurṇamāsyāṃ prayatnataḥ

1.23.418

nirgacchati mahīṃ bhittvā candravṛddhyā tu vardhate /
kṣetrabandhaṃ purā kṛtvā devamabhyarcya śaṅkaram

1.23.419

caturdaśyāṃ tu tatkṣetraṃ pūjayitvā vicakṣaṇaḥ /
ahorātroṣito bhūtvā baliṃ tatra nivedayet

1.23.420

paurṇamāsyāṃ ca rātrau ca gatvā tasya samīpataḥ /
candrodakaṃ tu saṃgṛhya mantrayuktaḥ sumantritam

1.23.421

āloḍya madhusarpirbhyāṃ pibettattu samāhitaḥ /
pītamātreṇa tenaiva mūrchito bhavati kṣaṇāt

1.23.422

candrodaye tathottiṣṭhetkṣāraṃ tasya tu dāpayet /
saptarātraprayogeṇa candravannirmalo bhavet

1.23.423

ekaviṃśatirātreṇa jīved brahmadinatrayam /
ekamāsaprayogeṇa brahmāyuḥ sa bhavennaraḥ

1.23.424

candrodakena gaganaṃ rasaṃ hema ca mardayet /
mūṣāmadhyagataṃ dhmātaṃ tatkṣaṇādghuṭikā bhavet

1.23.425

ayaṃ tu sparśamātreṇa lohānyaṣṭau ca vedhayet /
tadrasaṃ tu rasaṃ cānyaṃ vajreṇa samajāritam

1.23.426

catuḥṣaṣṭyaṃśato vidhyeddviguṇena sahasrakam /
daśasaṅkalikābaddhaṃ guñjāmātraṃ rasaṃ tataḥ

1.23.427

trilohaveṣṭitaṃ vaktre dhṛtvā cādṛśyatāṃ vrajet /
oṃ namo rudrāya daṃṣṭrotkaṭāya vighnaṃ nāśaya nāśaya diśo rakṣa rakṣa rudro jñāpayati huṃ phaṭ svāhā /
iti digbandhamantraḥ /
oṃ namo bhagavate rudrāya triśūlahastāya amṛtodbhava rakṣa rakṣa huṃ phaṭ svāhā /
iti pānamantraḥ /
<viṣodakabandhaḥ>
athātaḥ sampravakṣyāmi viṣodarasabandhanam

1.23.428

sitapītādivarṇāḍhyaṃ tatra devi rasottamam /
tatra gatvācaloddeśe smaredghoraṃ sahasrakam

1.23.429

keśāḥ kṣiptāḥ sphuṭantyasminnātmacchāyāṃ na dṛśyate /
tailaṃ ca golakākāraṃ ghṛtaṃ tena visarpati

1.23.430

gandhakasya haredgandhaṃ palalaṃ lavaṇāyate /
jñātvā palāśapatreṇa kaṭukālābuke kṣipet

1.23.431

viṣodakaṃ gandhakaṃ ca harabījaṃ ca tatsamam /
ajākṣīreṇa piṣṭvā tu śulbapātre tu lepayet

1.23.432

tatpuṭena bhaveddevi sindūrāruṇasannibham /
śatāṃśenaiva taddevi sarvalohāni vedhayet

1.23.433

anena vidhinā devi nāgaḥ sindūratāṃ vrajet /
sahasrāṃśena tasyaiva tāraṃ bhavati kāñcanam

1.23.434

raktaṃ pītaṃ tathā kṛṣṇamuttarottarakāryakṛt /
triphalākāntapātre vā pātre'lābumaye'pi vā

1.23.435

gṛhītvā pūrvavatpatraiḥ pālāśairveṣṭayedbahiḥ /
sthāpayeddhānyamadhye tu divasānekaviṃśatim

1.23.436

mahiṣīkṣīramadhye tu bindumekaṃ tu sādhayet /
pāyasaṃ bhakṣayedyastu payomadhvājyasaṃyutam

1.23.437

yāvatpūrṇaṃ balaṃ devi jīvettadbindusaṃkhyayā /
lāṅgalī gṛhadhūmaśca sindūraṃ rajanīdvayam

1.23.438

meṣasya śṛṅgaṃ śṛṅgīṃ ca kṛṣṇonmattāśvamārakam /
sabījasūtakaṃ caiva viṣatoyena mardayet

1.23.439

viṣatoyena medhāvī saptavārāṇi bhāvayet /
athavā bhāvayettaṃ tu yāvaccūrṇaṃ tu mardayet tadbhavet

1.23.440

tena nāgaṃ pratīvāpya ṣoḍaśāṃśena khaṃ bhavet /
mūṣāsthaṃ veṇuyantre ca trīṇi vārāṇi bhāvayet

1.23.441

dhūmaṃ pariharettasya aṅgavyādhikaraṃ param /
sthāpayennāgasindūraṃ pātre'lābumaye ca tat

1.23.442

taccūrṇaṃ tu śatāṃśena tāratāmrādi vedhayet /
viṣapānīyamādāya vaṅgamāvartitaṃ śubham

1.23.443

niṣiktaṃ caiva tattoyaistāraṃ bhavati kāñcanam /
viṣapānīyamādāya prakṣipecca rasottame

1.23.444

kunaṭīgandhapāṣāṇaviṣaṭaṅkaṇalāṅgalīḥ /
naṣṭapiṣṭaṃ kṛtaṃ khalve tārapatrāṇi lepayet

1.23.445

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ nirbījaṃ kanakaṃ bhavet /
oṃ hrīṃ nīlakaṇṭhāya ṭhaḥ ṭhaḥ /
asya ayutaṃ japet /
iti viṣodakagrahaṇapānamantraḥ /
<sañjīvanījalakalpaḥ>
saṃjīvanījalasyātha vidhiṃ vakṣyāmi pārvati

1.23.446

śukreṇārādhito devi prāgahaṃ suravandite /
dānavānāṃ hitārthāya mṛtānāṃ devasaṅgare

1.23.447

mayā saṃjīvanī vidyā dattā codakarūpiṇī /
tayā saṃjīvitā daityā ye mṛtā devasaṅgare

1.23.448

nikṣiptā martyaloke sā samyak te kathayāmyaham /
asti martyā mahāpuṇyā pavitrā dakṣiṇāpathe

1.23.449

dakṣiṇe tu taṭe tasyā utpalīnagaraṃ param /
tasya dakṣiṇataḥ śailaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ

1.23.450

nāmnā kṛṣṇagiriḥ ceti dṛśyate sarvamaṅgale /
suprasiddhāmbikā nāma grāmastasyāsti sannidhau

1.23.451

tatrāpyudakamālokya parīkṣeta surārcite /
gṛhītvā śuṣkavaṃśaṃ tu kṣipettoyasya madhyataḥ

1.23.452

jāyate haritaṃ snigdhamahorātreṇa niścitam /
muñcatyaṅkurapatrāni dṛśyate'timanoharam

1.23.453

balipuṣpopahāreṇa tato devi samarcayet /
kṣetrādhipaṃ gaṇeśaṃ ca candraṃ yogigaṇaṃ tathā

1.23.454

oṃ candrāya pinākine śūlapāṇaye oṃ diśo bandha bandhaya diśo bandha bandhaya ṭhaḥ ṭhaḥ /
tilāṃśca sarṣapāṃścaiva mantreṇānena sarṣapān /
saptābhimantritānkṛtvā sādhako dikṣu nikṣipet

1.23.455

kaṭukālābuke toyaṃ kṛtarakṣaḥ samāhitaḥ /
gṛhītvā tatprayatnena nijaṃ sthānaṃ samāśrayet

1.23.456

oṃ namo 'mṛte amṛtarūpiṇi amṛtaṃ kuru kuru evaṃ rudra ājñāpayati svāhā /
saptābhimantritaṃ kṛtvā mantreṇānena tajjalam /
dinamekaṃ tathā sūtaṃ svarṇamāṣadvayānvitam

1.23.457

mardayettena toyena pibettattu vicakṣaṇaḥ /
ekaviṃśatirātraṃ tu kṣīrāhāro'tha yatnataḥ

1.23.458

jīvetkalpāyutaṃ sāgraṃ kāmarūpo mahābalaḥ /
yojanānāṃ śataṃ gatvā punareva nivartate

1.23.459

avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ svecchāhāraḥ sa khecaraḥ /
kanakaṃ pāradaṃ vyoma samam ekatra yojayet

1.23.460

mardayettena toyena saptāhaṃ svedayettataḥ /
sa rasaḥ sarvalohāni ṣaṣṭyaṃśena tu vedhayet

1.23.461

athavā taṃ rasaṃ divyaṃ madhunā saha bhakṣayet /
māsamātraprayogena jīved brahmadināyutam

1.23.462

tasya mūtramalasvedaiḥ śulbaṃ bhavati kāñcanam /
nirvāte toyamādāya pāradaṃ ca manaḥśilām

1.23.463

mardayet khalvapāṣāṇe naṣṭapiṣṭaṃ bhavettataḥ /
svedayetsaptarātraṃ tu trilohena ca veṣṭayet

1.23.464

antardhānaṃ kṣaṇādgacchedvidyādharapatir bhavet /
siddhakanyāśatavṛto yāvatkalpāṃścaturdaśa

1.23.465

dineṣu teṣu sarveṣu dadyācchālyodanaṃ ghṛtam /
payasā ca samāyuktaṃ nityamevaṃ ca kārayet

1.23.466

<uṣṇodakakalpaḥ>
uṣṇodakavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu /
paśyatyuṣṇodakaṃ yatra vāsaṃ tatraiva kārayet

1.23.467

śarvarīmuṣitāṃ tatra caṇakāstu dine dine /
bhakṣayenmāsamātraṃ tu jīvedvarṣaśatāṣṭakam

1.23.468

tasya mūtrapurīṣeṇa śulbaṃ bhavati kāñcanam /
uṣṇodakaṃ ca kāsīsaṃ gandhapāṣāṇasaṃyutam

1.23.469

caturthāṃśena rasakaṃ daśabhāgaṃ vinikṣipet /
śulbaṃ ca mardayetsarvaṃ naṣṭapiṣṭaṃ kṣaṇena tu

1.23.470

tena lepitamātreṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam /
niṣiktaṃ tena toyena prativāpaṃ dadedbudhaḥ

1.23.471

śulbaṃ ca jāyate hema taruṇādityavarcasam /
tāraṃ ca tena mārgeṇa niṣiktaṃ hematāṃ vrajet

1.23.472

uṣṇodakena bhallātaṃ tilamuṣṭiṃ ca bhakṣayet /
māsadvayaprayogeṇa jīvedvarṣaśatatrayam

1.23.473

rasagandhāśmarasakatutthaṃ daradamākṣikam /
yāmamuṣṇāmbunā ghṛṣṭvā tārapatrāṇi lepayet

1.23.474

vibhrāmya tu dhameddevi syāccaturdaśavarṇakam /
krameṇānena deveśi śulbaṃ ṣoḍaśavarṇakam

1.23.475

ekaikaṃ hematārāṃśaṃ dvayaṃ kāṃtābhrayoḥ pṛthak /
uṣṇodakena saṃmardya dhamanātkhoṭatāṃ nayet

1.23.476

taṃ mukhe dhārayenmāsaṃ vajrakāyo bhavettataḥ /
taccūrṇaṃ yavamātraṃ tu bhakṣayenmadhusarpiṣā

1.23.477

yāvatpalaṃ tasya malaiḥ śulbaṃ bhavati kāñcanam /
uṣṇodapācitān khādet kulutthānkṣīrapo bhavet

1.23.478

snānam uṣṇāṃbhasā kuryād varṣādvarṣācchatāyuṣaḥ /
kṣīramuṣṇodakaṃ kvāthaṃ triphalāyāśca pācayet

1.23.479

pācayetpāyasaṃ kāntapātre bhuktvā mahāyuṣaḥ /
<śailodakakalpaḥ>
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śailodakavidhiṃ priye

1.23.480

kardamāpo mahīśailaśilā ceti caturvidham /
kānicit kṣaṇavedhīni dinavedhīni kāni ca

1.23.481

pakṣamāsādiṣaṇmāsavedhanāni mahītale /
kṣiptaṃ jale yadā kāṣṭhaṃ śailībhūtaṃ ca dṛśyate

1.23.482

bahirantaśca deveśi vedhakaṃ tatprakīrtitam /
hiṅgulaṃ haritālaṃ ca gandhakaṃ ca manaḥśilām

1.23.483

eṣāṃ gandhāpahāraṃ tu kurute tacca vedhakam /
anyathā ceṣṭakaṃ devi tadagrāhyaṃ nirarthakam

1.23.484

śrīśaile śrīvanaprānte paryaṅkākhye śilātale /
tatrasthaṃ kṣaṇavedhi syānnadyāṃ bhagavatītaṭe

1.23.485

ekāhe vedhakaṃ tatra gokarṇe tu dinatrayam /
bhadrāṅge dinavedhi syāttristhalānte trivatsaram

1.23.486

dhāreśvare pākṣikaṃ syāt karṣāpuryāṃ dinaikataḥ /
brahmeśvare māsikaṃ syādvyāghrapuryāṃ tu vāsaram

1.23.487

aghoreśe māsikaṃ syātsiṃhadvīpe tathā punaḥ /
dinamekaṃ brahmagirau vindhye tu kṣaṇavedhakam

1.23.488

vāsaraṃ mālyavante tu kṣaṇavedhī tu tatra ca /
kiṣkindhe parvate ramye pampātīre kṣaṇodakam

1.23.489

tasya paścimato devi yojanadvitaye punaḥ /
bhūśailamasti tatraiva tridinaṃ vedaparvate

1.23.490

anyatra yatra yatrāpi brahmaviṣṇuśivodbhavam /
amṛtaṃ tatra tatrāpi vajrīkaraṇam uttamam

1.23.491

tasyotpattiṃ pravakṣyāmi yathā jānāti sādhakaḥ /
mahīṃ samuddhṛtavato varāhasya kalevarāt

1.23.492

yaḥ svedaḥ patitastasmājjātaṃ śailodakaṃ param /
taṃ mukhe kṣaṇikaṃ jātaṃ karṇadeśe tu vāsaram

1.23.493

bāhubhyāṃ tryahavedhī syānmāsavedhī tu pārśvayoḥ /
ṣaṇmāsamaparāṅge ca sarvaṃ samaphalaṃ ca tat

1.23.494

aghorāstreṇa tatkṣetre rakṣāṃ kṛtvā diśāṃ balim /
dattvā lakṣaṃ japitvā tu gṛhṇīyādamṛtaṃ param

1.23.495

śaradgrīṣmavasanteṣu hemante vā surārcite /
āyase tāmrapātre vā kāntalohamaye'thavā

1.23.496

śilāmbupalamaṣṭau tu palaṃ kṣīrasya nikṣipet /
kṣīrāvaśeṣaṃ saṃkvāthyaṃ trisaptāhaṃ pibennaraḥ

1.23.497

jīvedvarṣasahasraṃ tu valīpalitavarjitaḥ /
athavāṣṭapalaṃ kṣīraṃ palaikenāmbumiśritam

1.23.498

kṣīrāvaśeṣaṃ seveta pūrvoktaṃ labhate phalam /
kulutthāṣṭaguṇaṃ vāri pacedaṣṭāvaśeṣitam

1.23.499

caturguṇena tenājyaṃ pācayed ghṛtaśeṣitam /
lihyānmadhusitopetaṃ trisaptāhādbṛhaspatiḥ

1.23.500

dviraṣṭavārṣikākāraḥ sahasrāyur na saṃśayaḥ /
avaśiṣṭakulutthaṃ tu pādāṃśamadhusarpiṣā

1.23.501

bhakṣayetkarṣamekaṃ tu māsenāyutajīvitaḥ /
tatsiddhatailenābhyaṅgaṃ mrakṣaṇaṃ caiva kārayet

1.23.502

pāmāvicarcikādadrukuṣṭhāni sahasā jayet /
valīpalitanirmuktaḥ sahasrāyuśca jāyate

1.23.503

yaḥ pibetprātarutthāya śailāmbu culukaṃ payaḥ /
ṣaṇmāsāt syāt sahasrāyur nirvalīpalitaśca saḥ

1.23.504

athavā sūtakaṃ devi vāriṇā saha mardayet /
māsenaikena deveśi naṣṭapiṣṭirbhaviṣyati

1.23.505

māsamātraṃ samaśnīyātsa bhavedajarāmaraḥ /
athavā taṃ rasaṃ hemnā dhāmayetkhadirāgninā

1.23.506

gulikā sundarī nāma sarvāyudhanivāriṇī /
kartā hartā svayaṃ siddho jīveccandrārkatārakam

1.23.507

atha tenodakenaiva kṣīrārdhaṃ pāyasaṃ pacet /
māsamātraprayogeṇa valīpalitavarjitaḥ

1.23.508

paktvā tenāmbhasā pathyāḥ ṣaṣṭistrīṇi śatāni ca /
madhu saṃyojya bhāṇḍasthaṃ bhūmau sarvaṃ nidhāpayet

1.23.509

dine dine tadekaikaṃ bhakṣayetprātar utthitaḥ /
valīpalitanirmukto jīvedvarṣasahasrakam

1.23.510

śailībhūtaṃ kulutthaṃ vā bhakṣayenmadhusarpiṣā /
ṣaṇmāsāttu prayogeṇa jīvedvarṣasahasrakam

1.23.511

kūṣmāṇḍamāditaḥ kṛtvā yāni kāni phalāni ca /
jale kṣiptāni lohāni śailabhūtāni bhakṣayet

1.23.512

kṣīrāhāraśca jīrṇānte vajrakāyo bhavennaraḥ /
tenodakena saṃmardyam abhrakaṃ kvāthayetpriye

1.23.513

kaṭutrayayutaṃ khādejjīvedvarṣasahasrakam /
athavā rasakarṣaikaṃ tajjalena tu marditam

1.23.514

iṅgudīphalamadhyasthaṃ tacchailodakamadhyagaḥ /
kālena triguṇenaiva kāṭhinyaṃ tasya jāyate

1.23.515

ṣaṇmāsaṃ tanmukhe dhāryaṃ vajrakāyaṃ karoti tat /
daśanāgasamaprāṇo devaiḥ saha sa modate

1.23.516

gṛhītvā triphalāṃ tatra śailavāriṇi nikṣipet /
yadā bhavati tacchailaṃ gṛhītvā cūrṇayettataḥ

1.23.517

kāntajīrṇarasaṃ tena sārdhaṃ ghṛtamadhuplutam /
bhakṣayedvarṣamekaṃ tu tataḥ kṣīrāśano bhavet

1.23.518

udayādityasaṅkāśo medhāvī priyadarśanaḥ /
nīlakuñcitakeśaśca jīveccandrārkatārakam

1.23.519

pāradaṃ haritālaṃ ca śilāṃ mākṣikameva ca /
daradaṃ ca viṣaṃ caiva sarvamekatra kārayet

1.23.520

mardayet khalvapāṣāṇe mātuluṅgarasena tu /
golakaṃ kārayitvā tu vārimadhye vinikṣipet

1.23.521

tena tāraṃ ca śulbaṃ ca kāṃcanaṃ bhavati dhruvam /
upayuñjīta māsaikaṃ valīpalitavarjitaḥ

1.23.522

sahasraṃ jīvitaṃ tasya mahābalaparākramaḥ /
śailībhūtaharidrāṃ tu taccūrṇāvāpamātrataḥ

1.23.523

hematvaṃ labhate nāgo bālārkasadṛśaprabhaḥ /
śailodake vinikṣipya bhūśaile kardame'pi vā

1.23.524

jñātvā kālapramāṇena bandhayetpāradaṃ tataḥ /
raktakṣārayutaṃ dhmātaṃ suvarṇasamasāritam

1.23.525

śatāṃśena tu lohānāṃ sarveṣāṃ hemakārakam /
dvitīyasāraṇāṃ prāpya sahasrāṃśena vidhyati

1.23.526

taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre divyatvaṃ labhate dhruvam /
<kecana ghuṭikāyogāḥ>
nicule kakubhe caiva kiṃśuke madhuke'pi vā

1.23.527

iṅgudīphalamadhye vā rajanīdvayamārdrake /
amṛte kandake vātha uktakandauṣadhīṣu ca

1.23.528

vidhāya koṭaraṃ tatra kṣiptvā tenaiva ḍolayet /
triphalāvyoṣakalkena veṣṭayitvā prayatnataḥ

1.23.529

pādena kanakaṃ dattvā pāradaṃ tatra yojayet /
śailodake kṣipettatra gulikā vajravadbhavet

1.23.530

pūrvavatsāraṇā kāryā pūrvavatsiddhidā bhavet /
dhāryamāṇā mukhe sā tu sahasrāyuṣkarī bhavet

1.23.531

dvitīyasāraṇāyogādayutaṃ vedhayettu sā /
dhāryamāṇā mukhe saivamayutāyuṣyadā bhavet

1.23.532

tṛtīyasāraṇāyogājjāyate lakṣavedhinī /
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre lakṣāyurjāyate naraḥ

1.23.533

caturthī sāraṇā devi koṭivedhī na saṃśayaḥ /
koṭyāyurjīvitaṃ tasya khecaratvaṃ ca labhyate

1.23.534

pañcabhirdaśakoṭiḥ syātṣaḍbhiḥ koṭiśataṃ bhavet /
yāvaccandrārkajīvitvam anantabalavīryavān

1.23.535

dadāti saptamī cāpi sāraṇā gulikā parā /
khecarī nāma vikhyātā bhairaveṇa pracoditā

1.23.536

yastu tadrājikāmātraṃ māsamekaṃ tu bhakṣayet /
vajradehaḥ sa siddhaḥ syād divyastrījanavallabhaḥ

1.23.537

krīḍate khecarair bhogaiḥ svecchayā śivatāṃ vrajet /
nānāvidhaphalāścāsyā ghuṭikāṃ śṛṇu sundari

1.23.538

śuddhabaddhaṃ rasendraṃ tu gandhakaṃ tatra jārayet /
triguṇe gandhake jīrṇe tena hema tu kārayet

1.23.539

kārayedbhasma sūtaṃ tu kāñcanaṃ tena sūtakam /
tadbhasma sūtake jāryaṃ rasendrasya same samam

1.23.540

tena sūtakajīrṇena vajraratnaṃ tu ghātayet /
tadvajraṃ jāyate bhasma sindūrāruṇasannibham

1.23.541

tadbhasma jārayetsūte triguṇe tu surārcite /
hāṭakaṃ sārayettaṃ tu ghuṭikāṃ tena kārayet

1.23.542

trilohāveṣṭitaṃ taṃ tu mukhe prakṣipya sādhakaḥ /
naṣṭacchāyo bhavetso'yamadṛśyo devadānavaiḥ

1.23.543

lakṣavarṣasahasrāṇi nirvalīpalito bhavet /
śūlinaṃ śaktisaṃyuktaṃ ratnādiguṇabhūṣitam

1.23.544

vaktre kare ca bibhṛyātsarvāyudhanivāraṇam /
vyoma mākṣikasatvaṃ ca tāraṃ tāmraṃ surāyudham

1.23.545

sāralohaṃ sūtakaṃ ca ratnādiguṇabhūṣitam /
ghuṭikā sā varārohe madhuratrayasaṃyutā

1.23.546

vaktrasthā nāśayetsākṣātpalitaṃ nātra saṃśayaḥ /
śivaḥ śaktiśca deveśi ratnāni sitagonasā

1.23.547

hema tāraṃ tathā bhānuḥ samabhāgāni kārayet /
strīrajo vyāghramadhyasthaṃ padmasūtreṇa veṣṭayet

1.23.548

sitayena tathā veṣṭyaṃ guhyasthāne niveśayet /
raṇe rājakule dyūte divye kāme jayo bhavet

1.23.549

vaikrāntābhrakakāntaṃ tu sasyakaṃ tu surāyudham /
vibhītakādisambhūtakāṃjikasya samaṃ bhavet

1.23.550

samāvartya tataḥ sūte yojayetpādayogataḥ /
kumārīrasasaṃghṛṣṭā kṛtaiṣā ghuṭikā śubhā

1.23.551

rogamṛtyujarā hanti vaktrasthā nātra saṃśayaḥ /
pañca tāraṃ varārohe sūtakadvayameva ca

1.23.552

trayo gaganabhāgāḥ syurekaikaṃ hemakāntayoḥ /
ardhaṃ śulbaṃ vibhāgena gulikāmarasundarī

1.23.553

akṣayo hyajaraścaiva bhavettena mahābalaḥ /
bhasma sūtapalaikaṃ ca mṛtakāntapalaṃ tathā

1.23.554

mākṣikasya palaṃ caiva śilājatu palaṃ tathā /
palamekaṃ viḍaṅgasya pathyācūrṇapalaṃ tathā

1.23.555

ekīkṛtya tu tatsarvaṃ madhvājyena tu peṣayet /
gulikāḥ kārayettena ṣaṣṭyādhikaśatatrayam

1.23.556

ekaikāṃ bhakṣayennityaṃ varṣamekaṃ nirantaram /
jīvedvarṣaśatāyuḥ sa yathā rudro mahābalaḥ

1.23.557

<kecana rasāyanakalpāḥ>
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rasabhasmarasāyanam /
vijñeyaṃ niṣparihāraṃ sākṣāddivyauṣadhaṃ param

1.23.558

āmalakyādi kāntaṃ ca pāradaṃ ca manaḥśilām /
vākucīsamabhāgāni kṣīriṇīrasapeṣitam

1.23.559

meghanādarasopetaṃ mūkamūṣāgataṃ pacet /
māṣaṃ dvimāṣaṃ triguṇaṃ bhakṣayettatkrameṇa tu

1.23.560

varṣatrayaṃ paraṃ devi pādaniṣkārdhakaṃ kramāt /
ṣaṭ saptāṣṭau ca varṣāṇi kramānniṣkapramāṇataḥ

1.23.561

bhuñjīta sa ca divyānnaṃ jarāvairūpyavarjitaḥ /
kiṃcit kāñcanasaṃyuktaṃ niṣkaṃ niṣkārdhameva vā

1.23.562

yo bhakṣayet tribhir varṣaiḥ sarvavyādhīñjayatyayam /
aṣṭavarṣasahasrāyurdvādaśe lakṣavedhakaḥ

1.23.563

ṣoḍaśe vatsare devi divyarūpaḥ sa jāyate /
uttamo mūlabandhastu madhyamaṃ sārabandhanam

1.23.564

adhamaḥ pākabandhastu evaṃ trividhabandhanam /
śatapalamabhayānām akṣadhātryostathaiva kvathitajalasamāṣṭau bhāgamaṣṭāvaśiṣṭam /
ghṛtamadhusitayāḍhyaṃ vyoṣacitraṃ daśaiva rasapaladaśasiddhaṃ lohajīrṇaṃ mṛtaṃ ca

1.23.565

giriyutasamam abhraṃ kāntabhṛṅgaṃ viḍaṅgaṃ rasasahitavibhāvyaṃ taṇḍulair bilvamajjaiḥ /
himakarakṛtakalkaṃ lohapātrasthamāsaṃ tridinatanuviśuddhaṃ kalkamenaṃ variṣṭham

1.23.566

lihati śayanakāle vāmanetrārdhasevī ghananibiḍasamādhir mattamātaṅgadarpaḥ /
vigatasakaladoṣaḥ sarvadṛk divyacakṣuḥ madana iva sukāntiḥ kāminīnāṃ pravīraḥ

1.23.567

jalada iva vapuṣmānkuñcitāgrāgrakeśaḥ turaga iva viśuddhaḥ satkaviścitrakārī /
vṛṣabhagativiceṣṭo mandagambhīraghoṣaḥ suragaja iva loke candratārārkajīvī

1.23.568

kāntahemaravicandram abhrakair golakaṃ nihitamiṅgudīphale /
śailavārivarisiddhagolakaṃ sundarī hyamarasaṃjñikā śubhā

1.23.569

kāntahemaravicandram abhrakaṃ vajraratnarasamahirājagolakam /
kṣiptam āmalakakāṣṭhakodare bhūmiśailanihitaṃ samuddhṛtam

1.23.570

śailatāṃ gatamathāhitaṃ mukhe vajrakāyakarakalpavāsaraiḥ /
tārahemavaraśulbasūtakairgolakaṃ varaṇakāṣṭhayantritam

1.23.571

śailavārikṛtasundarīrasaiḥ khecarīti gulikā nigadyate

1.23.572

śailāmbunikṣiptapalāśabījaṃ śailīkṛtaṃ kṣaudraghṛtena khādet /
trisaptarātraṃ dinamekamekaṃ sahasrajīvī vidito naraḥ syāt

1.23.573

sūtakaṃ cābhrakaṃ caiva vajratīkṣṇasamanvitam /
hāṭakena samāyuktaṃ gulikā khecarī bhavet

1.23.574

karañjaphalamadhyasthaṃ sūtaṃ tatraiva nikṣipet /
dhṛtaḥ śailāmbumadhyasthaḥ sahasrāyuḥ prayacchati

1.23.575

tinduke dvisahasrāyur jambīre trisahasrakam /
mātuluṃge ca nāraṅge catuḥpañcasahasrakam

1.23.576

rambhāphale ṣaṭsahasraṃ panase saptasaṃkhyakam /
vibhītakaphale caiva daśasāhasrasaṃkhyakam

1.23.577

nālikere mahābhāge sahasrāṇi caturdaśa /
triṃśatsahasraṃ pathyāyāṃ lakṣamāmalake punaḥ

1.23.578

abhrapatrabhavāt kvāthād ahorātraṃ śilodake /
badhnāti coddhṛtaṃ sūtaṃ mṛtyudāridryanāśanam

1.23.579

sāraṇākramayogena vajravajjāyate vapuḥ /
rase rasāyane caiva lakṣavedhī na saṃśayaḥ

1.23.580

kardamaṃ tu kumāryāśca rasena kṛtapiṇḍikam /
dhamanātpatate sattvaṃ mukhasthaṃ dhārayennaraḥ

1.23.581

ṣaṇmāsopaprayogeṇa hyajarāmaratāṃ vrajet /
srotoñjanayutaṃ dhmātaṃ sattvaṃ pāradamiśritam

1.23.582

tatkhoṭaṃ dhārayedvaktre hyadṛśyo bhavati dhruvam /
yasya yo vidhirāmnāta udakasya śivāgame

1.23.583

śatena bata kālena kuryāddehe rasāyanam /
<baddhajāraṇavidhiḥ>
yā pūrvā nirmitā seyamadhamā bālajāraṇā

1.23.584

uttamā durlabhā caiva śrūyatāṃ baddhajāraṇā /
abaddhaṃ jārayedyastu kṣīyamāṇaḥ kṣayaṃ vrajet

1.23.585

baddhasya jīryate grāso jīrṇasya ca mukhaṃ bhavet /
samukho durmukhaṃ datte sāmānyottamalakṣaṇam

1.23.586

<bandhaprakārāḥ>
sāmānyo 'gnisahatvena mahāratnādijārakaḥ /
sāmānyaḥ prathamaḥ kāryaḥ sagrāsastu samantataḥ

1.23.587

vasudehakaro devi sāmānyo hi bhavedayam /
grāsahīnastu yo baddho divyasiddhikaro bhavet

1.23.588

uttamo mūlabandhastu madhyamaṃ sārabandhanam /
adhamaḥ pākabandhastu evaṃ trividhabandhanam

1.23.589

mūlabandhastu yo bandho mūlasaṃkucitaṃ mahat /
sārabandhastu yo bandho vāsanābandha ucyate

1.23.590

syāccatuḥ ṣaṣṭimūlebhyaḥ kiṃcinmūlena bandhanam /
prāṇyaṅgaṃ daityādīnāṃ mūlāṅgaṃ devatāmayam

1.23.591

pāṣāṇaṃ caiva siddhānāṃ mānuṣāṇāṃ ca pūjitam /
pīṭhikādrutisaṃkocais trividhaṃ bandhanaṃ bhavet

1.23.592

divyābhirauṣadhībhiḥ prāguktaṃ saṃkocabandhanam /
drutibhirbadhyate sūtaḥ kṣaṇabandha udāhṛtaḥ

1.23.593

abhrakaṃ harabījaṃ ca ṣoḍaśāṃśena kāñcanam /
dhmātaṃ prakāśamūṣāyāṃ śodhayetkācaṭaṅkaṇaiḥ

1.23.594

dakṣiṇāvartitaṃ dhmātaṃ harabījena melakam /
mūṣāṃ tyaktvā varārohe tiṣṭhate khagabaddhavadrasaḥ

1.23.595

raktikārdhārdhamātreṇa parvatānapi vedhayet /
bhakṣaṇāttasya deveśi rudratulyo bhavennaraḥ

1.23.596

krīḍate saptalokeṣu śivatulyaparākramaḥ /
<drutimelanavidhiḥ>
vajrakandaṃ guḍūcī ca uccaṭādisamanvitam

1.23.597

abhrakaṃ kramate śīghramanyathā nāsti saṅgamaḥ /
kṛṣṇāgarunābhisitaiḥ rasonapitarāmaṭhaiḥ

1.23.598

nārīkusumapālāśabījatailasamanvitaiḥ /
soṣṇairmilanti mṛditā drutayaḥ sakalā rase

1.23.599

<vajrabandhaḥ; daśasaṅkalikāvidhisiddhaḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi vajrabandhaṃ surārcite /
gandhakaṃ bhakṣayennārī dinānāmekaviṃśatim

1.23.600

tadrajo rasarājasya bandhane jāraṇe hitam /
vajrabhasma tu bhāgaikaṃ bhāgāḥ śuddharasāttrayaḥ

1.23.601

dvipadīrajasā mardyaṃ yāvattatkalkatāṃ gatam /
pādāṃśena suvarṇena pattralepaṃ tu kārayet

1.23.602

somavallīrasaṃ kāntaṃ ṭaṅkaṇālaṃ sucūrṇitam /
dadyāttamaṣṭamāṃśena mardayecca prayatnataḥ

1.23.603

naṣṭapiṣṭaṃ ca śuṣkaṃ tadandhayitvā puṭe tataḥ /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ krāmaṇena samanvitam

1.23.604

khoṭastu jāyate devi śatavedhī mahārasaḥ /
sauvīraṃ ṭaṅkaṇaṃ kācaṃ dattvā dattvā viśodhayet

1.23.605

akṣīṇo milate hemnā samāvartaśca jāyate /
ekottarakrame vṛddhyā saṃkalaiḥ krāmayettataḥ

1.23.606

ekaguṇena sūtena ekā saṅkalikocyate /
triguṇena tu sūtena dvitīyā saṃkalocyate

1.23.607

ṣaḍguṇena tu sūtena tṛtīyā saṅkalī bhavet /
daśaguṇena sūtena caturthī saṅkalī bhavet

1.23.608

pañcādaśaguṇeneśi pañcamī saṅkalī bhavet /
ekaviṃśadguṇeneśi ṣaṣṭhī saṅkalikā bhavet

1.23.609

aṣṭāviṃśadguṇeneśi saptamī saṅkalī smṛtā /
ṣaṭtriṃśadguṇite baddhā bhavetsaṅkalikāṣṭamī

1.23.610

pañcacatvāriṃśaguṇe saṅkalī navamī matā /
pañcādhyadhikapañcāśad daśasaṅkalikā smṛtā

1.23.611

evaṃ ca kramavṛddhyā tu saṃkalī daśabandhitā /
prathame daśavedhī ca śatavedhī dvitīyake

1.23.612

tṛtīye sahasravedhī syāccaturthe'yutavedhikaḥ /
pañcame lakṣavedhī syād daśalakṣaṃ tu ṣaṣṭhake

1.23.613

saptame koṭivedhī syāddaśakoṭiṃ tathāṣṭame /
dhūmavedhī tu navame daśame śabdavedhakaḥ

1.23.614

saṃkalaiḥ sakalairbaddhe vedho daśaguṇo bhavet /
daśasaṃkalikābaddhaḥ śabdavedhī mahārasaḥ

1.23.615

yathā lohe tathā dehe krāmate nātra saṃśayaḥ /
vedhayettatpramāṇena dhātūṃścaiva śarīrakam

1.23.616

kārayedghuṭikāṃ divyāṃ badarāsthipramāṇataḥ /
mahākālīṃ pūjayitvā dhārayetsatataṃ budhaḥ

1.23.617

oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ kāli kāli mahākāli māṃsaśoṇitabhojani /
hrāṃ hrīṃ hraṃ rakṣa kṛṣṇamukhi devi rasasiddhiṃ dadasva me /
śrīṃ hrīṃ aiṃ

1.23.618

pūjayitvā tato devīṃ siddhacakraṃ viśeṣataḥ /
tāṃ kṣipeccakramadhye tu ghuṭikāṃ divyarūpiṇīm

1.23.619

śatavedhena yā baddhā rasena ghuṭikā priye /
māsamekaṃ tu vaktrasthā jīveccaiva yathā vidhiḥ

1.23.620

tathā sahasravedhena baddhā yā ghuṭikā śubhā /
māsadvayaṃ tu vaktrasthā jīveccandrārkatārakam

1.23.621

daśasahasravedhena baddhā yā ghuṭikā yadi /
śakratulyaṃ tadāyuṣyaṃ tribhirmāsaistu jāyate

1.23.622

lakṣavedhena yā baddhā ghuṭikā divyarūpiṇī /
caturmāsaṃ tu vaktrasthā brahmāyuṣyaṃ prayacchati

1.23.623

daśalakṣeṇa yā baddhā ghuṭikā divyarūpiṇī /
saptamāsaṃ tu vaktrasthā vaiṣṇavaṃ labhate phalam

1.23.624

koṭivedhena yā baddhā ghuṭikā divyarūpiṇī /
ṣaṇmāsasaṃsthitā vaktre sākṣādvai rudratāṃ nayet

1.23.625

daśakoṭiprabhedena ghuṭikā divyarūpiṇī /
saptamāsaṃ tu vaktrasthā sa bhavedvyāpako naraḥ

1.23.626

kartā hartā svayaṃ bhoktā śāpānugrahakārakaḥ /
sarvajñaḥ sarvakartā ca sūkṣmarūpo nirañjanaḥ

1.23.627

icchayā kurute sṛṣṭimicchayā saṃharejjagat /
svacchandagamano bhūtvā śivarūpo bhavennaraḥ

1.23.628

pūjyate sarvadevaiśca brahmaviṣṇumaheśvaraiḥ /
<anyo vajrabandhaḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi vajrabandhaṃ sudurlabham

1.23.629

samāṃśabhakṣaṇaṃ hema śuddhasūtena kārayet /
mṛtavajraṃ kalāṃśena mardayed dvipadīrasaiḥ

1.23.630

prāgvaccheṣaṃ kriyājātaṃ pūrvavacca phalaṃ bhavet /
vajrabandho bhavetsiddho devadānavadurjayaḥ

1.23.631

caturviṃśatisiddhānāṃ nāyakaḥ sarvasiddhimān /
<anyo vajrabandhaḥ>
vajracūrṇasamaṃ sūtaṃ haṃsapādyā vimarditam

1.23.632

puṭitvā mārayettatra punastulyaṃ rasaṃ kṣipet /
dhmātaḥ khoṭo bhavatyāśu śodhitaḥ kācaṭaṅkaṇaiḥ

1.23.633

yāvacchukrodayaprakhyo jāyate ca rasaḥ priye /
<anyo vajrabandhaḥ>
vajrasattvaṃ ca gaganaṃ rasaṃ hema ca melayet

1.23.634

amaratvamavāpnoti vaktrasthena surādhipe /
jārayitvā rasaṃ taddhi punastenaiva jārayet

1.23.635

koṭivedhī na sandeho vaktrasthaṃ khecaraṃ param /
vedhayettatpramāṇena dhātūṃścaiva śarīrakam

1.23.636

kārayedghuṭikāṃ divyāṃ vajrasiddhena kāñcane /
anena kramayogena yāvacchakyaṃ tu mārayet

1.23.637

tadbhasma sūtakaṃ devi sarvaroganibarhaṇam /
hemnā ca sārayitvā tu candrārkaṃ lepayettataḥ

1.23.638

dvātriṃśāṃśena hemārdhaṃ mātṛkāryadhikaṃ bhavet /
badarāsthipramāṇena kārayedgulikāṃ budhaḥ

1.23.639

yathā lohe tathā dehe kramate nānyathā kvacit /
<anyo vajrabandhaḥ>
vajreṇa dvaṃdvitaṃ hema kāntaśulbakapālinā

1.23.640

rañjayetsaptavārāṇi taṃ khoṭaṃ sūkṣmacūrṇitam /
bhāvitaṃ strīrajenaiva bhūrjapatre niveśitam

1.23.641

drutasūtena saṃyuktaṃ baddhvā vastreṇa poṭṭalīm /
svedayeddevadeveśi yāvadbhavati golakaḥ

1.23.642

lāṅgalī jīvanī caiva gandhāryuttaravāruṇī /
eteṣāṃ nikṣipetpiṇḍe vajragolaṃ tu veṣṭayet

1.23.643

mūṣāmadhye vinikṣipya saṃdhayitvā prayatnataḥ /
bhūmau mūṣāṃ vinikṣipya puṭaṃ mūrdhni pradāpayet

1.23.644

anenaiva pratāpena bandhameti mahārasaḥ /
golakaṃ dhārayedvaktre varṣamekaṃ yadā priye

1.23.645

jīvetkalpasahasrāṇi yathā nāgo mahābalaḥ /
varṣairdvādaśabhiḥ sākṣājjāyate rasapūruṣaḥ

1.23.646

gātrasya tasya prasvedādaṣṭau lohāstu kāñcanam /
vajrabhasma tathā sūtaṃ kāñcanena samanvitam

1.23.647

vaktrasthaṃ kurute yastu abdātpalitavarjitaḥ /
<anye vedhopayogino bandhāḥ>
kṛṣṇābhrakasya satvaṃ ca tāraṃ tāmraṃ ca hāṭakam

1.23.648

mākṣikaṃ kāntatīkṣṇaṃ ca samabhāgāni kārayet /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati tatkṣaṇāt

1.23.649

taṃ khoṭaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu drutasūtena golayet /
mṛtasattvasya bhāgaikaṃ bhāgāścatvāri golakam

1.23.650

mardayettaptakhalvena bhasmībhavati sūtakaḥ /
mārayedbhūdhare yantre saptasaṅkalikākramāt

1.23.651

guñjāmātraṃ tu tadbhasma madhvājyena tu lehayet /
saṃvatsaraprayogeṇa hyayutāyurbhavennaraḥ

1.23.652

valīpalitanirmukto mahābalaparākramaḥ /
tadbhasma palamekaṃ tu palaikaṃ gandhakasya ca

1.23.653

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati tatkṣaṇāt /
jīvetkalpasahasrāṇi yathā nāgo mahābalaḥ

1.23.654

tasya mūtrapurīṣeṇa lohānyaṣṭau ca kāñcanam /
tatkhoṭaṃ rañjayet paścād vaṅgābhrakakapālinā

1.23.655

rañjayetsaptavārāṇi bhavetkuṅkumasannibhaḥ /
hemnā saha samāvartya sāraṇātrayasāritam

1.23.656

śatāṃśena tu tenaiva śulbamadhye pradāpayet /
jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam

1.23.657

baddhasūtasya bhāgaikaṃ bhāgaikaṃ kuṭilasya ca /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ yāvadvaṅgāvaśeṣitam

1.23.658

anena kramayogena vaṅgaṃ nirvāhya ṣaḍguṇam /
anena kramayogena vahannāgaṃ ca ṣaḍguṇam

1.23.659

tatastaṃ rañjayetpaścāttīkṣṇaśulbakapālinā /
pakvasūtasya bhāgaikaṃ bhāgaikaṃ drutasūtakam

1.23.660

mardayenmadhyamāmlena golakaṃ bhavati kṣaṇāt /
mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgāścatvāri golakam

1.23.661

mardayet taptakhalvena bhasmībhavati sūtakaḥ /
mārayedbhūdhare yantre saptasaṃkalikākramāt

1.23.662

tadbhasma tu punaḥ paścānmadhyamāmlena mardayet /
puṭaṃ dadyātprayatnena ṣaṣṭyādhikaśatatrayam

1.23.663

tadbhasma jāyate divyaṃ sindūrāruṇasannibham /
tenaiva vedhayettāraṃ sahasrāṃśena kāñcanam

1.23.664

mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgāḥ ṣoḍaśa sūtakam /
devadālīśaṅkhapuṣpīrasena mṛditaṃ kramāt

1.23.665

mārayedbhūdhare yantre bhasmībhavati tatkṣaṇāt /
pūtkārāṇāṃ sahasreṇa dhāmyamānaṃ na gacchati

1.23.666

īdṛśaṃ bhasma sūtaṃ ca dehe lohe ca yojayet /
tadbhasma palamekaṃ tu palamekaṃ ca gandhakam

1.23.667

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati tatkṣaṇāt /
taṃ khoṭaṃ rañjayet paścāt kapālikramayogataḥ

1.23.668

sāraṇātrayayogena śulbavedhaṃ pradāpayet /
bhasmasūtapalaikaṃ ca palaikaṃ pannagasya ca

1.23.669

kāntapātreṇa taṃ kṛtvā mardayellohamuṣṭinā /
mṛdvagninā tataḥ pācyaṃ yāvannāgena melakam

1.23.670

puṭena jāyate bhasma sindūrāruṇasaprabham /
tadbhasma tu punaḥ paścādgopittena tu mardayet

1.23.671

taccaturdaśavārāṃstu puṭayedbhasmayettataḥ /
tadbhasma bhāgamekaṃ tu bhāgaikaṃ hemagolakam

1.23.672

ekīkṛtyātha saṃmardya krāmaṇena sahaikataḥ /
tārapiṣṭaṃ tu tenaiva sahasrāṃśena kāñcanam

1.23.673

anena kramayogena vaṅgabhasma prajāyate /
sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet

1.23.674

tacchulbaṃ jāyate tāraṃ śaṅkhakundendusannibham /
śvetābhrakaṃ ca sattvaṃ ca kāṅkṣī kāntaṃ tathāyasam

1.23.675

vaṅgaṃ kāntaṃ tāraṃ tathā śvetaṃ vaikrāntaṃ ca kadambakam /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ kundendusannibham

1.23.676

taṃ khoṭaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu drutasūtena golakam /
mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgāścatvāri golakaḥ

1.23.677

mardayettaptakhalvena bhasmībhavati sūtakaḥ /
mārayedbhūdhare yantre saptasaṅkalikākramāt

1.23.678

tataśca jāyate bhasma śaṅkhakundendusannibham /
tadbhasma palamekaṃ tu palamekaṃ tu gandhakam

1.23.679

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati tadrasaḥ /
tāreṇa ca samāvartya sāraṇātrayasāritam

1.23.680

sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet /
tīkṣṇacūrṇapalānyaṣṭau palāṣṭau drutasūtakam

1.23.681

mardayettaptakhalvena ṭeṭañcilvīrasena ca /
tatkṣaṇājjāyate piṇḍaṃ tīkṣṇena saha golakam

1.23.682

mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgāścatvāri golakam /
mardayettaptakhalvena bhasmībhavati tatkṣaṇāt

1.23.683

mārayedbhūdhare yantre saptasaṅkalikākramāt /
ṣoḍaśāṃśena tenaiva vaṅgavedhaṃ pradāpayet

1.23.684

tadbhasma palamekaṃ tu palaikaṃ gandhakasya ca /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati tatkṣaṇāt

1.23.685

tasya khoṭasya bhāgaṃ ca tīkṣṇacūrṇaṃ ca tatsamam /
dvau bhāgau drutasūtasya sarvamekatra mardayet

1.23.686

taptakhalve tu saṃmardya golakaṃ bhavati kṣaṇāt /
mārayedbhūdhare yantre saptasaṅkalikākramāt

1.23.687

tatsarvaṃ jārayedbhasma śaṅkhakundendusannibham /
tadbhasma kārayetkhoṭaṃ tīkṣṇena dvaṃdvitaṃ saha

1.23.688

anena kramayogena saptasaṅkalikākramāt /
taṃ khoṭaṃ jārayetpaścātsāraṇātrayasāritam

1.23.689

lakṣāṃśena tu tenaiva vaṅgavedhaṃ pradāpayet /
bhasmasūtapalaikaṃ tu śuddhavaṅgaṃ pradāpayet

1.23.690

mardayedāyase pātre vaṅgaṃ tu mriyate kṣaṇāt /
dvipalaṃ mṛtavaṅgasya tāracūrṇapaladvayam

1.23.691

dvipalaṃ gandhakaṃ dadyātpalaikaṃ ṭaṅkaṇasya ca /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ khoṭaṃ bhavati tatkṣaṇāt

1.23.692

palaikaṃ khoṭacūrṇasya palaikaṃ drutasūtakam /
mardayenmātuluṅgāmlairgolako bhavati kṣaṇāt

1.23.693

ṣoḍaśāṃśena tenaiva tārāriṣṭaṃ tu vedhayet /
mṛtavaṅgapalaikaṃ tu palaikaṃ sūtakasya ca

1.23.694

sarvacūrṇaṃ palaikaṃ tu trayamekatra kārayet /
mardayenmātuluṅgāmlairgolako bhavati kṣaṇāt

1.23.695

mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgaścatvāri golakam /
ekatra mardayedbhadre oṣadhīdravasaṃyutam

1.23.696

mārayedbhūdhare yantre puṭānāṃ saptakena tu /
tatsarvaṃ jāyate bhasma vajrasyaiva prabhāvataḥ

1.23.697

sāmudraṃ tripalaṃ devi bhasmamadhye pradāpayet /
ekīkṛtyātha saṃmardya vajrīkṣīre dinatrayam

1.23.698

viśvāmitrakapālasthaṃ puṭaṃ dadyāttu bhūdhare /
tatsarvaṃ jāyate bhasma śaṅkhakundendusannibham

1.23.699

tenaiva yavamātreṇa vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt /
vaṅgaṃ tāraṃ tathā sattvaṃ samasūtena golakam

1.23.700

anena kramayogena mārayecca pṛthak pṛthak /
tatsarvaṃ jāyate bhasma vajrasyaiva prabhāvataḥ

1.23.701

bhasmasūtapalaikaṃ ca vaṅgabhasma paladvayam /
dve pale mṛtatārasya sattvabhasma paladvayam

1.23.702

śaṅkhacūrṇaṃ palaṃ pañca sāmudrasya palāṣṭakam /
ṭaṅkaṇasya palānyaṣṭau sarvamekatra jārayet

1.23.703

vajrīkṣīreṇa saṃveṣṭya puṭaṃ dadyāccaturdaśa /
eṣa siddharasaḥ sākṣāddurlabhastridaśairapi

1.23.704

vaṅgaṃ tu dāpayet paścādbhāṇḍe caiva tu mṛṇmaye /
siddhaṃ bhasma bhavellohaśalākena ca cālayet

1.23.705

vāpayecca prayatnena yāvatkaṭhinatāṃ vrajet /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ tāraṃ bhavati śobhanam

1.23.706

kadācit sphāṭite tāre punarvaṅgaṃ pradāpayet /
patre dāhe kaṣe chede tattāraṃ śāśvataṃ bhavet

1.23.707

saṃtitaṃ danugolaṃ ca ṣoḍaśāṃśasamanvitam /
mṛtavajrasya bhagaikamekatraiva tu kārayet

1.23.708

devadālīśaṅkhapuṣpaṃ tadrasena tu mardayet /
mārayed bhūdhare yantre puṭānāṃ saptakena tu

1.23.709

tadbhasma tu punaḥ paścāddīpayantreṇa pācayet /
bhasmasūtapalaikaṃ ca śvetābhrakadaladvayam

1.23.710

śaṅkhacūrṇapalaikaṃ tu palaikaṃ ṭaṅkaṇasya tu /
ekīkṛtyātha tatsarvaṃ vajrīkṣīreṇa peṣayet

1.23.711

araṇyotpalakaiḥ paścātpuṭaṃ dadyāccaturdaśa /
raso'yaṃ yavamātreṇa vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt

1.23.712

kṛṣṇābhrakapalaikaṃ tu dvipalenaiva sūtakam /
gandhakasya palaikaṃ ca ekīkṛtyātha mardayet

1.23.713

mardyamānaṃ prayatnena golakaṃ bhavati kṣaṇāt /
mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgāścatvāri golakam

1.23.714

mardayetpraharaikaṃ tu bhasmībhavati sūtakaḥ /
āraṇyagomayenaiva puṭaṃ dadyāttu bhūdhare

1.23.715

anena kramayogena saptasaṅkalikāṃ kuru /
śatāṃśena tu tenaiva nāgavedhaṃ pradāpayet

1.23.716

taṃ khoṭaṃ rañjayet paścācchulbābhrakakapālinā /
punastāṃ rañjayetpaścāttīkṣṇaśulbakapālinā

1.23.717

punastaṃ rañjayet paścānnāgābhrakakapālinā /
hemnā saha samāvartya sāraṇātrayasāritam

1.23.718

sahasrāṃśena tenaiva śulvavedhaṃ pradāpayet /
jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam

1.23.719

vajravallībhasmasnuhīkṣīre puṭitaṃ daśabhiḥ puṭaiḥ /
tattulyaṃ mardayetsūtaṃ devadālyā rasaiḥ puṭet

1.23.720

tattulyaṃ puṭayettīkṣṇaṃ triphalāyā rasena tu /
tattulyaṃ puṭayennāgam ahimārāṭarūṣakaiḥ

1.23.721

hemavarṇapradaṃ taddhi viṃśatyaṃśena yojitam /
catuḥṣaṣṭyaṃśakenedaṃ śuddhatāraṃ ca rañjayet

1.23.722

aṣṭamāṃśena tenaiva nāgapatrāṇi lepayet /
puṭayenmārayennāgaṃ sindūrāruṇasannibham

1.23.723

tattulyaṃ mārayeddhema kāñcanārarase puṭet /
tattulyaṃ mārayecchulbaṃ gṛhakanyārasena ca

1.23.724

paścādamlena puṭayedyāvatsindūrasannibham /
candrārkau rañjayettena śatāṃśena tu pācitam

1.23.725

sabījaṃ bījavarjaṃ vā vajreṇa saha sūtakaḥ /
tadbhasma mardayetpaścāt svarṇapatrarasena ca

1.23.726

tenaiva vedhayecchulbaṃ śulbaṃ tāreṇa yojayet /
<vajrahemadvandvamelāpanam>
vajreṇa dvaṃdvayeddhema hemnā ca dvaṃdvayedrasam

1.23.727

rasena dvaṃdvayeddehaṃ sa deho hyajarāmaraḥ /
kadalīṭaṅkasauvīraṃ kaṇṭakārīrasaplutam

1.23.728

krāmaṇaṃ sarvadhātūnāṃ sarvadvandveṣu melanam /
timirasya tu pañcāṅgaṃ peṭārībījasaṃyutam

1.23.729

ekīkṛtyātha saṃmardya vajraṃ tenaiva veṣṭayet /
vajramūṣāgataṃ dhmātaṃ hemadvandvaṃ tu kārayet

1.23.730

kāntapāṣāṇacūrṇe tu bhūlatā rāmaṭhaṃ madhu /
guñjāṭaṅkaṇakācaṃ ca karkaṭāsthi snuhīpayaḥ

1.23.731

tatsarvaṃ tu samaṃ yojyaṃ strīstanyena tu mardayet /
mūṣālepaḥ kṛtaḥ prājño vajramelāpakaḥ sukham

1.23.732

haṭhāgnau vajramūṣābhirdṛḍhaṃ vajrā milanti ca /
susūkṣmā ravakā bhūtvā hyekībhāvaṃ vrajanti ca

1.23.733

kācaṭaṅkaṇayogena dhmātaḥ śuddhimavāpnuyāt /
bahubhiścaiva mūṣābhistejaḥpuñjo'pi jāyate

1.23.734

mṛtavajrasya bhāgaikaṃ bhāgāḥ ṣoḍaśa hāṭakam /
śvetakācasya sūtaṃ tu bhāgaṃ ṣoḍaśa dāpayet

1.23.735

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ vajradvandvaṃ tu kārayet /
anena kramayogena saptavārāṃśca dāpayet

1.23.736

milate tatkṣaṇād vajraṃ hemnā tu salilaṃ yathā /
cūrṇe narakapālasya mṛtavajraṃ ca dāpayet

1.23.737

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ hemnā milati tatkṣaṇāt /
bhṛṅgapatraṃ nṛkeśaṃ ca mukhaṃ kāntasya ṭaṅkaṇam

1.23.738

bālavatsapurīṣaṃ ca strīstanyena tu peṣayet /
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ vajraṃ milati tatkṣaṇāt

1.23.739

kṣīreṇotpalasāriṇyā mṛtavajraṃ tu bhāvayet /
hemapiṣṭikayā madhye vajraṃ tatraiva nikṣipet

1.23.740

veṣṭayedbhūrjapatreṇa bāhye vastreṇa veṣṭayet /
dhānyamadhye tu saṃsthāpya pakṣamekaṃ nirantaram

1.23.741

uddharettatprayatnena vajrabandhaṃ tu kārayet /
<ratnadrutibandhaḥ>
drutā vajrāstu sūtena melanīyāstu pārvati

1.23.742

drutibandhaḥ sa vijñeyaḥ śatasāhasravedhakaḥ /
ratnānāṃ drutayaḥ sarvā melayitvā yathāvidhi

1.23.743

śatasahasravedhī ca dehasiddhipradāyakaḥ /
musalī citrakaṃ vandhyā kukkuṭīkandapadminī

1.23.744

kañcukī nīlisindūrī pāṭhā nāgabalā yathā /
kaṃsapātre rasaścaiva ratnānāṃ drutayastathā

1.23.745

ātape dhārayitvā vai adhaḥ karṣānalaṃ yathā /
oṣadhīnāṃ rasaṃ dattvā svacchaṃ kṛtvā punaḥ punaḥ

1.23.746

yāmamātraṃ tu gharme ca drutirmilati vai rasam /
na teṣāṃ krāmaṇe śaktirvaktuṃ vaktraśatairapi

1.23.747

saindhavaṃ niṃbapatrāṇi vākucī dveṣiṇījake /
drutābhrasya rasenaiva melanaṃ paramaṃ matam

1.23.748

vajradvandvānam īśāni vajreṇa rasamāraṇam /
sabījaṃ sāraṇaṃ proktaṃ khoṭabandhanameva ca

1.23.749

tanmamācakṣva deveśi kimanyacchrotumarhasi

Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc