Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ānandakanda · Chapter 1.14

1.14.1

Āk, 1, 14
<viṣam; viṣotpattiḥ>
śrībhairavī /
śrutaṃ sarvaṃ mayā deva divyaṃ sarvarasāyanam /
viṣotpattiṃ ca jātiṃ ca sevāṃ vada ca tatphalam

1.14.2

śrībhairavaḥ /
kṣīrodadhau mathyamāne manthanīkṛtamandaraiḥ /
siddhakinnaraguhyendrapiśācoragarākṣasaiḥ

1.14.3

brahmādyairakhilair devairekato danujādhipaiḥ /
daityairanyatra vipulairmahābalaparākramaiḥ

1.14.4

tato jātāni ratnāni kaustubhādīni kāmagauḥ /
kalpavṛkṣo mahālakṣmīr airāvatamahāgajaḥ

1.14.5

uccaiḥśravāstathā cendurdhanvantaribhiṣagvaraḥ /
amṛtaṃ ca latā divyā divyasiddhipradāyakāḥ

1.14.6

mandarabhramaṇaśrāntanāgarājamukhāt tataḥ /
viṣajvālā samutpannā tīvrā lokabhayaṃkarī

1.14.7

mamajja kṣīrajaladhāvatyantamathanātpunaḥ /
kālakūṭaṃ mahākṣveḍaṃ kalpāntayamasannibham

1.14.8

saṃvartāgnipratīkāśaṃ vīkṣya bhītāḥ surāstadā /
mamāntikaṃ samājagmuḥ stuvanto dīnamānasāḥ

1.14.9

svāminsarvottama trāhi śaraṇāgatapālaka /
ityādi bahudhā stotraṃ kurvāṇāste surāsurāḥ

1.14.10

ahaṃ smitamukhaṃ kṛtvā kālakūṭaṃ tadāpibam /
tatra tatrāvaśiṣṭaṃ tadbahudhā samabhūdbhuvi

1.14.11

kvacinmūlasvarūpeṇa kvāpi tvagrūpataḥ priye /
kutrāpi parṇarūpeṇa toyarūpeṇa kutracit

1.14.12

evaṃ bahuvidhaṃ jātaṃ tatra tatra viṣaṃ gatam /
teṣāṃ śreṣṭhaṃ kandaviṣamaṣṭādaśaviṣaṃ priye

1.14.13

<poison:: 10 kinds>
kramādbhedaṃ pravakṣyāmi kālakūṭaṃ ca darduram /
hālāhalaṃ meṣaśṛṅgaṃ mohadaṃ granthi karkaṭam

1.14.14

raktaśṛṅgi haridraṃ ca kesaraṃ daśamaṃ smṛtam /
ete daśavidhāḥ kṣveḍā na prayojyā rasāyane

1.14.15

<poison:: 8 kinds>
śvetaśṛṅgī vatsanābhaṃ sarṣapaṃ śṛṅgi vālukam /
mustakaṃ saktukaṃ devi cāṣṭamaṃ kardamaṃ bhavet

1.14.16

rasāyane yojanīyāstvaṣṭau bhedāḥ prakīrtitāḥ /
kālakūṭaṃ kākacañcuprabhaṃ dardurasannibham

1.14.17

darduraṃ nīlavarṇaṃ ca hālāhalaviṣaṃ samam /
meṣaśṛṅgī tu meṣasya śṛṅgābhaṃ mohadaṃ punaḥ

1.14.18

raktanīlaprabhaṃ devi granthikaṃ granthisaṃyutam /
karkaṭaṃ kapilābhaṃ ca raktaśṛṅgi mahāviṣam

1.14.19

kṛṣṇapiṅgaṃ ca raktābhaṃ haridrābhaṃ haridrakam /
kesaraṃ padmakiñjalkaprabhaṃ daśavidhaṃ tviti

1.14.20

śvetaśṛṅgībhadantābhaṃ vatsanābhaṃ ca pāṇḍuram /
sarṣapākṛtibhiryuktaṃ bindubhiḥ sarṣapaṃ bhavet

1.14.21

śṛṅgī śṛṅgākṛtirjñeyo vālukaṃ vālukākṛti /
mustākṛtirmustakaṃ syācchvetavarṇaṃ tu saktukam

1.14.22

madhūcchiṣṭākṛtirdevi kardamaṃ viṣamuttamam /
viṣakhaṇḍeṣu bhagneṣu dṛśyante yeṣu bindavaḥ

1.14.23

śvetaraktapītavarṇāḥ kṛṣṇā viprādayaḥ kramāt /
śvetā rasāyane raktā vaśye pāradakarmaṇi

1.14.24

kṣudrakarmaṇi pītāḥ syuḥ kṛṣṇavarṇāstu māraṇe /
viṣaṃ yuktyāmṛtaṃ devi tadayuktyā viṣaṃ bhavet

1.14.25

tasmādyuktyā viṣaṃ sevyamayuktyā na kadācana /
rasābhrahemakāntānāṃ vīryeṇa sadṛśaṃ viṣam

1.14.26

<viṣaśuddhiḥ>
raktasarṣapatailena lipte vastre ca bandhayet /
tridinānte samuddhṛtya ṭaṅkaṇena samaṃ viṣam

1.14.27

mardayecchlakṣṇacūrṇaṃ tatkārayecca viśudhyati /
roge rasāyane yojyaṃ siddhidaṃ syādvarānane

1.14.28

<viṣarasāyanam>
śuddhadeho virekādyaiḥ pathyāśī viṣabhugbhavet /
krameṇa sevanīyaṃ tatsarṣapaṃ rājasarṣapam

1.14.29

mudgavrīhiyavā māṣā guñjāmātraṃ parāvadhiḥ /
śarkarāsahitaṃ sevyaṃ kṣvelaṃ tadamṛtaṃ bhavet

1.14.30

kaṭvamlalavaṇāstyājyā vyāyāmoṣṇātapādayaḥ /
tailasarṣapakhādyāśca varjyā viṣarasāyane

1.14.31

gavyaṃ kṣīraṃ ghṛtaṃ takraṃ snigdhaṃ dadhi ca śarkarā /
sevyā svādurasadravyā nocedvikṛtikāraṇam

1.14.32

<viṣopadravāstaccikitsā ca>
mātrayā sevitaṃ kṣvelam amṛtaṃ bhavati priye /
atimātraṃ yadi bhavedamṛtaṃ ca viṣāyate

1.14.33

pramādādatimātraṃ cet tadā vegā bhavanti ca /
kaṣṭaṃ prathamavege syādvepathuśca dvitīyake

1.14.34

tṛtīye ca tṛṣā dāhaś caturthe gatibhañjanam /
phenilāsyaḥ pañcame syātṣaṣṭhe kandharabhañjanam

1.14.35

saptame ca nirutthānaṃ maraṇaṃ cāṣṭame bhavet /
tasmācchīghraṃ pratīkāraḥ karaṇīyo varānane

1.14.36

kiṃcinmātrādhikaṃ kṣvelaṃ nānārogānkaroti tat /
bhrāntivismṛtiśūlāni vāntyatīsārakaṃ param

1.14.37

svarasādaṃ gadgadatvaṃ dāhaṃ dṛṣṭibhramaṃ tathā /
karṇarukśvāsakāsādīn anyān vātodbhavān gadān

1.14.38

yadātimātraṃ cihnāni dṛśyante vapuṣi priye /
tadā tu ṭaṅkaṇaṃ niṣkam ājyaṃ cāpi caturguṇam

1.14.39

peyaṃ tatparihārārthaṃ jalairvā taṇḍulīyakam /
majjāṃ vā putrajīvasya phalānniṣkaṃ jalānvitam

1.14.40

tutthaṃ paṇadvayonmeyaṃ nṛmūtrair vā haridrakam /
vacāṃ vā devadālīṃ vā sarpākṣīṃ vātha sārbuṇīm

1.14.41

paṭolīṃ giriparṇīṃ nṛmūtrairviṣajitpṛthak /
lāṃ yāṃ vāṃ hāṃ caturvarṇair gāruḍaṃ saṃpuṭīkṛtam

1.14.42

stambhastobhananirvāhanirviṣīkaraṇaṃ tathā /
lāṃ proṃ lāṃ anena mantreṇa stambhanam /
śītajalaghaṭam abhimantrya viṣāturasya mastake jalaṃ ḍhālayet /
viṣaṃ nākrāmati /
yāṃ proṃ yāṃ anena stobhanamantreṇa viṣāturasya śikhinamandhayet /
vāṃ proṃ vāṃ anena nirvāhamantreṇārkadaṇḍaṃ vā dhuttūrakāṣṭhadaṇḍaṃ vābhimantrya viṣāturasya sarvāṅgaṃ spṛṣṭvā viṣaṃ nirvāhayet /
hāṃ proṃ hāṃ anena nirviṣīkaraṇamantreṇa nirviṣīkaraṇārthaṃ viṣāturasya sarvāṅgaṃ daṇḍenāpāmārjayet svastho bhavati /
jīrṇaṃ kṣvelaṃ śarīre cetpittāntaṃ vamanaṃ priye

1.14.43

āmāntaṃ recanaṃ kāryaṃ taṇḍulīyakamūlabhuk /
seveta māṃsaṃ saghṛtaṃ viṣadoṣaharaṃ bhavet

1.14.44

pūrvoktamātrāsevī yo mahāvyādhervimucyate /
devi ṣaṇmāsayogena jarāpalitakhaṇḍanam

1.14.45

saṃvatsaropayogena jīveccandrārkatārakam /
himaśītavasanteṣu yojyaṃ viṣarasāyanam

1.14.46

grīṣmavarṣaśaratsvetanna prayojyaṃ kadācana /
vātasthaviragarbhiṇyaḥ kṣuttṛḍgharmādhvapīḍitāḥ

1.14.47

napuṃsakā gadakṣīṇāḥ pittakrodhādhikāstathā /
yakṣmiṇo naiva yogyāḥ syuḥ sadā viṣarasāyane

Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc