Ahirbudhnya Samhita · Chapter 60
śāstravaibhavanirūpaṇaṃ nāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
dhyātaṃ sakṛdbhavānekakoṭyaghaughaṃ haratyaram |
sudarśanasya tad divyaṃ bhargo devasya dhīmahi ||
bharadvājaṃ prati durvāsasā vṛttānuvādavyājenāpekṣitayāvadartha-
pratipādakatvarūpaśāstravaibhavaprapañcanam
durvāsāḥ -
ityetannāradāyādau pṛṣṭaḥ provāca śaṃkaraḥ |
rahasyaṃ bhagavajjñānaṃ jñānānāmuttamaṃ mahat || ६०-
śāstrasyāsya prādhānyena
jagajjanmādikāraṇabhūtabrahmasvarūparūpaguṇavibhavādipratipā-
danapūrvakaṃ paradevatāniṣkarṣakatvam
sthityutpattipralayakṛd bhūtānāṃ yatra cintyate |
sa viṣṇuścintyate yatra svarūpaguṇavaibhavaiḥ || ६०-
prādhānyena bhagavadicchāśaktibhūtalakṣmīsvarūparūpaguṇa-
vibhavādipratipādakatvam
yatra sā śaktisaṃkhyātā viṣṇostaddharmadharmiṇī |
śītaraśmeriva jyotsnā bhāvābhāvānugāminī || ६०-
ananyā cānyarūpā ca jñānānandakriyāmayī |
p. ६०८) mahāvibhūtisaṃsthānā nirvikārā nirañjanā || ६०-
niḥsaktāsaktasanmatrā pūrṇā riktā ṛtaṃbharā |
pratyastamitabhedā sā samunmīlitabhedinī || ६०-
ṣaḍadhvaviṣayātītā ṣaḍadhvaviṣayātmikā |
nimeṣonmeṣarūpā sā bhāvābhāvasvalakṣaṇā || ६०-
cintyate yatra sā lakṣmīḥ svarūpaguṇavaibhavaiḥ |
bhāvyabhāvakarūpā sā śaktiḥ śaktidvayābhidhā || ६०-
cintyate yatra vispaṣṭaṃ svarūpaguṇavaibhavaiḥ |
śuddhāśudhasvarūpā sā viṣṇuśaktirjaganmayī || ६०-
bhūtirvicintyate yatra bhāvyakā yatra vartate |
tathā prādhānyena
bhagavatkriyāśaktibhūtasudarśanasvarūpādipratipādakatvam
utprekṣārūpiṇī śaktiḥ sudarśanaparāhvayā || ६०-
sā paṅkajā jagaddhāturbhāvikā yatra cintyate |
yatra kāraṇarūpatvaṃ kriyāśaktervicintyate || ६०-
sākāratākāratā ca śuddhāśuddhavibheditā |
cintyate yatra vispaṣṭaṃ viṣṇuśakteḥ kriyātmanaḥ || ६०-
pramāṇarūpatā yatra trividhā paricintyate |
maryādāstraughaśastraughaśāstraughaparibheditā || ६०-
puruṣārthātmatā śaktestathā tadadhikāritā |
p. ६०९) jagadrakṣaṇarūpatvaṃ mantrayantrāstravistṛtam || ६०-
iti saudarśanaṃ rūpaṃ niṣkalaṃ yatra cintyate |
nānāvyūhasamudbhedaṃ nānāsaṃsthānaśobhitam || ६०-
cintyate sakalaṃ rūpaṃ yatra saudarśanaṃ mahat |
jagadrakṣaṇavidhvaṃsasṛjiśāli mahodayam || ६०-
sudarśanāṅgasaṃbhūtamastrajātamaśeṣataḥ |
svarūpaśabdavikrāntairnipuṇaṃ yatra cintyate || ६०-
sāṃkhyayogādyarthapratipādakatvarūpavaibhavāntarasūcanam
sāṃkhyayogavidhiryatra kārtsnyena paricintyate |
vividhā mantrayogāśca mantrāśca vidhayo'khilāḥ || ६०-
nānāsāmarthyabhedāśca setihāsapravistarāḥ |
ātmanyāsavidhiścaiva vidhīnāmuttamo vidhiḥ || ६०-
mantrārthā vividhāścaiva sthūlasūkṣmaparātmakāḥ |
cintyante yatra vispaṣṭaṃ viṣṇusaṃkalpajṛmbhitāḥ || ६०-
etacchāstrādhikārinirūpaṇam
tadetadupaśāntena śāntena gurusevinā |
adhyeyaṃ tantrasārākhyamāhirbudhnyaṃ hi śāsanam || ६०-
anadhikārinirdeśapūrvakaṃ tebhyaḥ śāstrapradānaniṣedhaḥ
nāśrotriyāya nājñāya nāprātaḥsnāyine tathā |
p. ६१०) na śaṭhāya na dṛptāya na kūṭavidhisevine || ६०-
nānantevāsine caiva nāsaṃvatsaravāsine |
naiva deyaṃ kṛtaghnāya nāsūyānalaśāyine || ६०-
yogyādhikārinirdeśapūrvakaṃ tebhyaḥ śāstrapradānābhyanujñā
suputrāya suśiṣyāya sarvasvaprāṇadāyine |
guhyagopanaśīlāya śāstrārthasthāpakāya ca || ६०-
ūhāpohasudakṣāya
mantravat saṃskṛtāya ca |
deyametat trivarṇāya
nityamadhyātmaśāline || ६०-
śāstravaibhavanigamanam
ṣaṣṭyadhyāyaiḥ samuddiṣṭā
saṃhitā seyamuttamā |
yāṃ jñātvā puruṣaḥ śaśvat
sarvajñatvamavāpnuyāt || ६०-
parā ca madhyamā caiva ye
hi te saṃhite smṛte |
tadarthaḥ sakalo'pyatra
saṃkṣepeṇa pradarśitaḥ || ६०-
p. ६११) granthasamāpanam
namaḥ śivāya śāntāya nāradāya maharṣaye |
namaḥ sudarśanāyātha viṣṇoḥ saṃkalparūpiṇe || ६०-
iti śrīpāñcarātre tantrarahasye ahirbudhnyasaṃhitāyāṃ
śāstravaibhavanirūpaṇaṃ nāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
āditaḥ ślokāḥ
samāptā ceyamahirbudhnyasaṃhitā
iti śrīkauśikāparaparyāyaśrīmadbāladhanvikulāvataṃsaśrīmannṛ-
siṃhāryatanayasya śrīśeṣāryavaṃśamuktāphalaśrīmatpāṭa-
rāryatanūbhavaśrīveṅkaṭāryacaraṇayugalasevāsamujjṛm-
bhitavedāntadvayatattvavaiśadyasya vādhūlavaṃśakala-
śodadhipūrṇacandratarkatīrthapaṇḍitaratnaśrīmatka-
stūriraṅganāthāryakṛpāsamuttīrṇasāhitī-
dharmaśāstrapūrvamīmāṃsādipārā-
vārasya śrīdevaśikhāmaṇeḥ rāmā-
nujāryasya kṛtiṣu siddhāñjanaṃ
nāma ahirbudhnyasaṃhitā-
viṣayavivecanaṃ
samāptam |
jijñāsante tu ye tattvamahirbudhnyārthagocaram |
niyataṃ te'bhivīkṣantāṃ siddhāñjanamidaṃ muhuḥ ||
siddhāñjānamidaṃ bhūyād viduṣāṃ modavṛddhaye |
prīyatāṃ tena bhagavān vāsudevaḥ śriya patiḥ ||
Original text: ahirbudhnasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0