Agni Purana · Chapter 96
:e ity āgneye mahāpurāṇe pratiṣṭhāsāmagrī nāma pañcanavatitamo
'dhyāyaḥ ||
:n
1 kuryādācāryapūjādyamiti gha..
2 mūrtibhṛcchastrajāpināmiti gha..
3 pūjāsyāt pitṛbhistulyeti gha.. , ja.. ca
4 vastrārkakāntau iti ṅa.. , cha.. , ca
5 nīlābhaṃ nīlamuktāphalāni ceti kha.. / nīlādinīlamuktāphalāni
ceti ga.. / nīlābhaṃ nīlaṃ muktāphalāni veti ja..
6 ratnamaṣṭakamiti gha.. , ṅa.. , ja.. ca
7 sārikā kuṣṭhamiti kha.. , cha.. , ca / sāvikaṃ kuṣṭhamiti ja..
8 śaṅkhinītyoṣadhīgaṇa iti ṅa.. , ja.. , ca
9 hematāmramayo raṅgarājajañceti kha..
10 pārade iti kha.. , cha.. ca
11 gandhakatrikamityaṣṭau iti gha..
:p 309
% Chapter {96}
:ś atha ṣaṇṇavatitamo 'dhyāyaḥ
adhivāsanavidhiḥ
īśvara uvāca
snātvā nityadvayaṃ kṛtvā(1) praṇavārghakaro guruḥ(2) /AP_96.001ab/
sahāyair mūrtipair vipraiḥ(3) saha gacchenmakhālayaṃ
kṣāntyāditoraṇāṃstatra pūrvavat pūjayet kramāt /AP_96.002ab/
pradakṣiṇakramādeṣāṃ śākhāyāṃ dvārapālakān
prāci nandimahākālau yāmye bhṛṅgivināyakau(4) /AP_96.003ab/
vāruṇe vṛṣabhaskandau devīcaṇḍau tatottare(5)
tacchākhāmūladeśasthau praśāntaśiśirau ghaṭau /AP_96.004ab/
parjanyāśokanāmānau bhūtaṃ sañjīvanāmṛtau(6)
dhanadaśrīpradau(7) dvau dvau pūjayedanupūrvaśaḥ(8) /AP_96.005ab/
svanāmabhiś caturthyantaiḥ praṇavādinamontagaiḥ
lokagrahavasudvāḥsthasravantīnāṃ(6) dvayaṃ dvayaṃ /AP_96.006ab/
:n
1 nityakriyāṃ kṛtveti ṅ.
2 praṇavārghyakaro muniriti ga.. / punararghyakaro muniriti ṅa..
3 sahāyair ṛtvigvipraiśceti kha.. , gha.. ca / sahāyair bhūpativiprair iti
ja..
4 bhṛṅgavināyakāviti cha..
5 vṛṣottare iti ga.. , gha.. , ṅa.. ca
6 bhūtasañjīvanāsutau iti cha.. / bhūtasañjīvanāmṛtau iti kha.. , ja..
ca
7 dhanadadvipadau iti kha.. / dhanadau dvipadau iti gha.. / dhanadaścāpadau iti
ja..
8 pūjayedatha pūrvaśa iti ga..
9 lokagrahavasudvāḥsthahastādīnāmiti ga..
:p 310
bhānutrayaṃ yugaṃ vedo lakṣmīrgaṇapatis tathā(1)
iti devāmakhāgāre(2) tiṣṭhanti pratitoraṇaṃ /AP_96.007ab/
vighnasaṅghāpanodāya kratoḥ saṃrakṣaṇāya ca
vajraṃ śaktiṃ tathā daṇḍaṃ(3) khaḍgaṃ(3) pāśaṃ dhvajaṃgadāṃ /AP_96.008ab/
triśūlaṃ cakramambhojampatākāsvarcayet(4) kramāt
oṃ hrūṃ phaṭ namaḥ / oṃ hrūṃ phaṭ dvāḥsthaśaktaye
hrūṃ phaṭ namaḥ(5) ity ādimantraiḥ
kumudaḥ kumudākṣaś ca puṇḍarīkotha vāmanaḥ /AP_96.009ab/
śaṅkukarṇaḥ sarvanetraḥ sumukhaḥ(6) supratiṣṭhitaḥ
dhvajāṣṭadevatāḥ(7) pūjyāḥ pūrvādau(8) bhūtakoṭibhiḥ /AP_96.010ab/
oṃ kauṃ kumudāya nama ity ādimantraiḥ
hetukaṃ tripuraghnañca śaktyākhyaṃ(9) yamajihvakaṃ(10) /AP_96.011ab/
kālaṃ karālinaṃ ṣaṣṭhamekāṅghrimbhīmamaṣṭakaṃ
tathaiva pūjayed dikṣu kṣetrapālānanukramāt /AP_96.012ab/
:n
1 bhānutrayaṃ yugaṃ vedo lakṣmīkulapatistatheti kha.. , ga.. , cha.. ca /
bhānutrayayugaṃ vedo vedo lakṣmīpatistatheti ja..
2 devāmarāgare iti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca
3 tathā kuṇḍamiti kha.. , cha.. ca / tathā caṇḍamiti ja..
4 patākāmarcayediti ga.. / patākāsu yajediti ṅa..
5 huṃ phaṭ namaḥ, oṃ huṃ phaṭ dvāḥsthaśaktaye huṃ phaṭ
nama iti kha.. / oṃ krūṃ phaṭ namaḥ / oṃ krūṃ phaṭ
dvāḥsthaśaktaye krūṃ phaṭ nama iti cha./ oṃ huṃ phaṭ vakrāya
huṃ phaṭ nama iti ga.. / oṃ huṃ phaṭ vajrāya huṃ phaṭ nama iti
ṅa..
6 pramukha iti ja..
7 dhvajāś ca devatā iti ga..
8 pūjādau iti ṅa.. , ja.. ca
9 buddhākhyamiti ga.. / buddhyākhyamiti ja..
10 ajajihvakamiti ja..
:p 311
balibhiḥ kusumair dhūpaiḥ santuṣṭān paribhāvayet(1)
kambalāstṛteṣu varṇeṣu vaṃśasthūṇāsvanukramāt(2) /AP_96.013ab/
pañca kṣityāditattvāni sadyojātādibhiryajet
sadāśivapadavyāpi maṇḍapaṃ(3) dhāma śāṅkaraṃ /AP_96.014ab/
patākāśaktisaṃyuktaṃ(4) tattvadṛṣṭyāvalokayet(5)
divyāntarikṣabhūmiṣṭhavighnānutsārya pūrvavat /AP_96.015ab/
praviśet paścimadvārā śeṣadvārāṇi darśayet(6)
pradakṣiṇakramādgatvā niviṣṭovedidakṣiṇe /AP_96.016ab/
uttarābhimukhaḥ kuryād bhūtaśuddhiṃ yathā purā
antaryāgaṃ viśeṣārghyaṃ mantradravyādiśodhanaṃ /AP_96.017ab/
kurvīta ātmanaḥ(7) pūjāṃ pañcagavyādi pūrvavat
sādhāraṅkalasantasmin vinyasettadanantaraṃ /AP_96.018ab/
viśeṣācchivatattvāya tattvatrayamanukramāt
lalāṭaskandhapādāntaṃ śivavidyātmakaṃ paraṃ /AP_96.019ab/
rudranārāyaṇabrahmadaivataṃ nijasañcaraiḥ(8)
:n
1 pravibhāvayediti kha.. , cha.. ca
2 kākṣītṛṇeṣu vargeṣu vaṃśe sthūlānanukramāt iti kha.. /
kāṣṭhātṛṇeṣu varṇeṣu vaṃśe sthūlānanukramāt iti cha.. /
kākṣītṛṇeṣu vaṃśeṣu sthūṇāsvanyeṣvanukramāt iti gha.. /
kakṣāṃ dṛśembarāṃśe ca tṛṇānanyeṣvānukramāditi ja.. /
kanyātṛṇeṣu ratneṣu vaṃśesthūṇānanukramāditi ṅa..
3 maṇḍalamiti ṅa..
4 pinākaśaktisaṃyuktāmiti gha..
5 tattu dṛṣṭyāvalokayediti kha.. , cha.. ca
6 śeṣadvārāṇi caṅkramediti kha.. , cha.. ca / śeṣadvārāṇi
pūjayediti cha..
7 svātmana iti kha.. , gha.. , cha.. , ja.. ca
8 nijasaṃvarair iti ga.. , ṅa.. ca / nijasañcayair iti gha..
:p 312
oṃ haṃ hāṃ(1)
mūrtīstadīśvarāṃstatra pūrvavadviniveśayet /AP_96.020ab/
tadvyāpakaṃ śivaṃ sāṅgaṃ śivahastañca mūrdhani
brahmarandhrapraviṣṭena tejasā vāhyasāntaraṃ(2) /AP_96.021ab/
tamaḥpaṭalamādhūya pradyotitadigantaraṃ(3)
ātmānaṃ mūrtipaiḥ sārdhaṃ sragvastrakusumādibhiḥ(4) /AP_96.022ab/
bhūṣayitvā śivosmīti dhyātvā boghāsimuddharet
catuṣpadāntasaṃskāraiḥ(5) saṃskuryānmakhamaṇḍapaṃ /AP_96.023ab/
vikṣipya vikirādīni kuśakūrcopasaṃharet(6)
āsanīkṛtya vardhanyāṃ vāstvādīn pūrvavadyajet /AP_96.024ab/
śivakumbhāstravardhanyau pūjayecca sthirāsane(7)
svadikṣu kalaśārūḍhāṃllokapālānanukramāt /AP_96.025ab/
vāhāyudhādisaṃyuktān pūjayedvidhinā yathā
airāvatagajārūḍhaṃ svarṇavarṇaṃ(8) kirīṭinaṃ /AP_96.026ab/
sahasranayanaṃ śakraṃ vajrapāṇiṃ vibhāvayet
saptārciṣaṃ ca vibhrāṇamakṣamālāṃ kamaṇḍaluṃ /AP_96.027ab/
jvālāmālākulaṃ raktaṃ(9) śaktihastamajāsanaṃ
:n
1 uṃ hāṃ hāṃ iti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca / oṃ īṃ āṃ iti
gha.. , ja.. ca
2 tejasā vāhyamantaramiti kha.. / tejasā vāhyābhyantaramiti cha.. / tejasā
vāhyamāntaramiti ga.. , gha.. , ṅa.. ca
3 praviṣṭonudigantaramiti gha.. , ja.. ca
4 sragvastramukuṭādibhiriti gha.. , ja.. ca
5 catuṣpathārṇasaṃskārair iti cha..
6 kuśadūrvopasaṃharediti ga..
7 śivakumbhāstravardhanyāṃ pūjayedasthirāsane iti gha.. , ja.. ca
8 varṇavastramiti ga.. / svarṇavastramiti kha.. , ja.. , ca
9 kālaṃ mālākulaṃ raktamiti kha.. , ga.. , ṅa.. , cha.. ca / kālaṃ
mālākulaṃ, vyaktamiti ga.. / jvālāmālākulaṃ saktamiti gha..
:p 313
mahiṣasthaṃ daṇḍahastaṃ yamaṃ kālānalaṃ smaret /AP_96.028ab/
raktanetraṃ svarārūḍhaṃ(1) khaḍgahastañca nairṛtaṃ
varuṇaṃ makare śvetaṃ nāgapāśadharaṃ smaret /AP_96.029ab/
vāyuṃ ca hariṇe nīlaṃ kuveraṃ meghasaṃsthitaṃ(2)
triśūlinaṃ vṛṣe ceśaṃ kūrmenantantu cakriṇaṃ /AP_96.030ab/
brāhmāṇaṃ haṃsagaṃ dhyāyeccaturvaktraṃ caturbhujaṃ
stambhamūleṣu kumbheṣu vedyāṃ dharmādikān(3) yajet /AP_96.031ab/
dikṣu kumbheṣvanantādīn pūjayantyapi kecana
śivājñāṃ śrāvayet kumbhaṃ bhrāmayedātmapṛṣṭhagaṃ(4) /AP_96.032ab/
pūrvavat sthāpayedādau kumbhaṃ tadanu vardhanīṃ
śivaṃ sthirāsanaṃ(5) kumbhe śastrārthañca(6) dhruvāsanaṃ /AP_96.033ab/
pūjayitvā yathāpūrvaṃ spṛśedudbhavamudrayā
nijayāgaṃ(7) jagannātha rakṣa bhaktānukampayā /AP_96.034ab/
ebhiḥ saṃśrāvya rakṣārthaṃ kumbhe khaḍgaṃ niveśayet(8)
dīkṣāsthāpanayoḥ kumbhe sthaṇḍile maṇḍale 'thavā /AP_96.035ab/
maṇḍalebhyarcya deveśaṃ vrajedvai kuṇḍasannidhau
kuṇḍanābhiṃ puraskṛtya niniṣṭhā mūrtidhāriṇaḥ /AP_96.036ab/
gurorādeśataḥ kuryur nijakuṇḍeṣu(9) saṃskṛtiṃ
:n
1 śavārūḍhamiti ga.. , gha.. , ṅa.. , ja.. ca
2 mānuṣasthitamiti gha..
3 karmādikāniti ja..
4 bhrāmayedanupūjya tamiti ja.. / bhrāmayedanupṛṣṭhagamiti gha..
5 sthirāsane iti kha.. , gha.. ca
6 śastrāṇuñceti kha.. , ga.. , cha.. ca
7 imaṃ yāgamiti ṅa..
8 śaṅkhannivedayediti ga.. / khaḍgannivedayediti gha.. , ṅa.. ca
9 kuryur nijakumbheṣviti kha.. , gha.. , cha.. , ja.. ca
:p 314
japeyurjāpinaḥ saṅkhyaṃ(1) mantramanye tu saṃhitāṃ(2) /AP_96.037ab/
paṭheyurbrāhmaṇāḥ śāntiṃ svaśākhāvedapāragāḥ
śrīsūktaṃ pāvamānīś ca(3) maitrakañca vṛṣākapiṃ /AP_96.038ab/
ṛgvedī sarvadigbhāge sarvametat samuccaret(4)
devavratantu bhāruṇḍaṃ(5) jyeṣṭhasāma rathantaraṃ /AP_96.039ab/
puruṣaṃ gītimetāni sāmavedī tu dakṣiṇe
rudraṃ puruṣasūktañca ślokādhyāyaṃ viśeṣataḥ /AP_96.040ab/
brāhmaṇañca yajurvedī paścimāyāṃ samuccaret(6)
nīlarudraṃ tathātharvī sūkṣmāsūkṣmantathaiva ca /AP_96.041ab/
uttare 'tharvaśīrṣañca(7) tatparastu samuddharet
ācāryaścāgnimutpādya pratikuṇḍaṃ pradāpayet(8) /AP_96.042ab/
vahneḥ pūrvādikān bhāgān(9) pūrvakuṇḍāditaḥ(10) kramāt
dhūpadīpacarūṇāñca dadītāgniṃ samuddharet(11) /AP_96.043ab/
pūrvavacchivamabhyarcya śivāgnau mantratarpaṇaṃ
deśakālādisampattau(12) dur nimittapraśāntaye /AP_96.044ab/
:n
1 jāpinosaṅkhyamiti ka.. , ṅa.. , cha.. ca
2 astramanye tu saṃsthitamiti ga.. / astramanye tu saṃhitāmiti ṅa..
3 pāvamānīntu iti ja..
4 sarvametat samuddharediti kha.. , ga.. , gha.. , cha.. , ja.. ca / sarvamastraṃ
samuddharediti ṅa..
5 bhāvajñamiti cha.. / śrīkuṇḍamiti ṅa..
6 samuddharediti kha.. , gha.. , ṅa.. , ja.. ca
7 uttaretharvasūktañceti ga..
8 pradīpayediti gha..
9 pūrvādidigbhāgāditi ja.. / pūrvādikādbhāgāditi gha..
10 sarvakuṇḍādita iti kha.. , cha.. , ca
11 ācāryaścāgnimutpādyetyādiḥ dadītāgniṃ samuddharedityantaḥ
pāṭho ga.. pustake nāsti
12 deśakālādisaṅkhyāptau iti gha..
:p 315
homaṅkṛtvā tu mantrajñaḥ pūrṇāṃ dattvā śubhāvahāṃ
pūrvavaccarukaṃ kṛtvā pratikuṇḍaṃ nivedayet(1) /AP_96.045ab/
yajamānālaṅkṛtāstu vrajeyuḥ snānamaṇḍapaṃ
bhadrapīṭhe nidhāyeśaṃ(2) tāḍayitvāvaguṇṭhayet /AP_96.046ab/
snāpayet(3) pūjayitvā tu mṛdā kāṣāyavāriṇā
gomūtrair gomayenāpi vāriṇā cāntarāntarā /AP_96.047ab/
bhasmanā gandhatoyena phaḍantāstreṇa vāriṇā
deśiko mūrtipaiḥ sārdhaṃ kṛtvā kāraṇaśodhanaṃ(4) /AP_96.048ab/
dharmajaptena sañchāṭya(5) pītavarṇena vāsasā
sampūjya sitapuṣpaiś ca(6) nayeduttaravedikāṃ /AP_96.049ab/
tatra dattāsanāyāñca śayyāyāṃ sanniveśya ca(7)
kuṅkumāliptasūtreṇa vibhajya gururālikhet /AP_96.050ab/
śalākayā suvarṇasya akṣiṇī śastrakarmaṇā(8)
añjayellakṣmakṛt paścācchāstradṛṣṭena karmaṇā /AP_96.051ab/
kṛtakarmā ca śastreṇa lakṣmī śilpī samutkṣipet(9)
tryaṃśādardhotha(10) pādārdhādardhāyā /AP_96.052ab/
ardhayothavā(11)
:n
1 niveśayediti kha.. ,gha.. ca
2 bhadrapīṭhe nidhāyainamiti kha.. , cha.. , ca / tatra pīṭhe vidhāyeśamiti
ṅa.. / bhadrapīṭhe vidhāyeśamiti gha..
3 snapayediti kha.. , ga.. , ṅa.. ca
4 kṛcā cākāraśodhanāmiti gha.. , ja.. ca
5 dharmajaptena saṃsthāpyeti ga.. / dharmajalena sañchādyeti ṅa..
6 sampūjya sitavastraiśceti ga.. / sampūjyasitapuṣpaistu iti gha..
7 sanniveśayediti cha..
8 śāstrakarmaṇeti kha.. , ga.. , cha.. , ja.. ca / śāstravarmaṇeti gha.. /
śāstrakarmaṇi iti ḍa..
9 samutkiret iti gha.. , ja.. ca
10 tryaṃśādapyatheti gha.. / tryaṃśādadhotheti ja..
11 ardhato 'piveti ga.. / ardhato varamiti ja..
:p 316
sarvakāmaprasiddhyarthaṃ śubhaṃ lakṣmāvatāraṇaṃ(1)
liṅgadīrghavikārāṃśe tribhaktaṃ bhāgavarṇanāt(2) /AP_96.053ab/
vistāro lakṣma dehasya bhavelliṅgasya(3) sarvataḥ
yavasya navabhaktasya bhāgair aṣṭābhirāvṛtā(6) /AP_96.054ab/
hastike(5) lakṣmarekhā ca gāmbhīryād vistarādapi(7)
evamaṣṭāṃśavṛddhyā tu liṅge sārdhakarādike /AP_96.055ab/
bhavedaṣṭayavā(8) pṛthvī gambhīrātra ca hāstike
evamaṣṭāṃśa vṛddhyā tu liṅge sārdhakarādike /AP_96.056ab/
bhavedaṣṭayavā pṛthvī gambhīrānnavahāstike(6)
śāmbhaveṣu(10) ca liṅgeṣu pādavṛddheṣu sarvataḥ(11) /AP_96.057ab/
lakṣma dehasya viṣkambho bhavedvai yavavardhanāt
gambhīratvaṣṭayuvābhyāṃ rekhāpi tryaṃśavṛddhitaḥ(12) /AP_96.058ab/
sarveṣu ca bhavet sūkṣmāṃ liṅgamastakamastakaṃ
:n
1 lakṣmāvatārakamiti gha..
2 tribhukte bhāvavarṇanāditi ka.. / tribhukte bhāgavarjanāditi gha.. / tribhakte
bhāgavarjanāditi ja.. / tribhukte bhāgavartanāditi ṅa.. / vibhakte
bhāvavarṇanāditi cha..
3 bhavelliṅgeṣu sarvata iti kha.. , ga.. , ṅa. cha.. ca
4 navabhaktasya bhāgair aṣṭābhirāhateti kha.. , cha.. ca / bhavabhaktasya
bhāgair aṣṭābhirāhateti ja.. / navabhaktasya bhāgair
aṣṭābhirādṛteti gha..
5 hāstikaṃ iti ga.. , gha.. , ca
6 gambhīrā navahāstike iti gha..
7 liṅge vṛddhikarādike iti kha.. / liṅgeṣu dvikarādiṣu iti ga.. / liṅge
vṛddhikarādiṣu iti kha.. , gha.. ca
8 bhavedaṣṭakareti gha..
9 gambhīrā navahāstike iti ga.. / gambhīrā navahastake iti ja..
10 sottareṣu iti ja..
11 yavasya navabhaktasyetyādiḥ / pādavṛddheṣu sarvata ity antaḥ
pāṭho ṅa.. pustake nāsti
12 dvyaṃśavṛṃhiteti kha.. , gha.. , cha.. ca / tryaṃśavṛṃhiteti ṅa.. /
dvyaṃśavṛddhita iti ja..
:p 317
lakṣmakṣetreṣṭadhābhakte mūrdhnibhāgadvaye śubhe(1) /AP_96.059ab/
ṣaḍbhāgaparivartanamuktvā bhāgadvayantvadhaḥ(2)
rekhātrayeṇa sambaddhaṃ(3) kārayet pṛṣṭadeśagaṃ /AP_96.060ab/
ratnaje lakṣaṇoddhāro yavau hemasamudbhave
svarūpaṃ lakṣaṇanteṣāṃ prabhā ratneṣu nirmalā /AP_96.061ab/
nayanonmīlanaṃ vaktre(4) sānnidhyāya ca lakṣma tat
lakṣmaṇoddhārarekhāñca ghṛtena madhunā tathā /AP_96.062ab/
mṛtyuñjayena(5) sampūjya śilpidoṣanivṛttaye
arcayecca(6) tato liṅgaṃ snāpayitvā mṛdādibhiḥ /AP_96.063ab/
śilpinantoṣayitvā tu dadyādgāṃ gurave tataḥ
liṅgaṃ dhūpādibhiḥ prācyaṃ gāyeyurbhartṛgāstrayaḥ /AP_96.064ab/
savyena cāpasavyena sūtreṇātha kuśena vā
smṛtvā ca rocanaṃ datvā kuryānnirmañjanādikaṃ(7) /AP_96.065ab/
guḍalavaṇadhānyākadānena visṛjecca tāḥ
gurumūrtidharaiḥ(8) sārdhaṃ hṛdā vā praṇavena vā /AP_96.066ab/
mṛtsnāgomayagomūtrabhasmabhiḥ(9) salilāntaraṃ
snāpayet pañcagavyena pañcāmṛtapuraḥsaraṃ(10) /AP_96.067ab/
:n
1 mūrtibhāgadvaye cyute iti ja.. / mūrtibhagadvaye yute iti ja..
2 muktvā bhāgadvayaṃ budha iti kha.. , ga.. , gha.. , ḍa.. , cha.. ca
3 sasiddhamiti ga.. , ja.. ca
4 vyakte iti ga.. , gha.. , ja.. ca
5 mṛtyuñjayañceti ga..
6 arcayettu iti ga.. , ja.. ca
7 puṣpāvarodhanaṃ datvā kuryānnirmanthanādikamiti ja.. /
spṛṣṭvā ca rocanāṃ datvā kuryānnirmañjanādikamiti ṅa..
8 gurumūrtiryavair iti kha.. , ṅa.. , ja.. ca
9 tato mṛṇmayagomūtrabhasmabhiriti ga..
10 snāpayedityardhaśloko cha.. pustake nāsti
:p 318
virūkṣaṇaṃ kaṣāyaiś ca sarvauṣadhijalena vā
śubhrapuṣpaphalasvarṇaratnaśṛṅgayavodakaiḥ(1) /AP_96.068ab/
tathā dhārāsahasreṇa divyauṣadhijalena ca(2)
tīrthodakena gāṅgena candanena ca vāriṇā /AP_96.069ab/
kṣīrārṇavādibhiḥ(3) kumbhaiḥ śivakumbhajalena ca(4)
virūkṣaṇaṃ vilepañca(5) sugandhaiś candanādibhiḥ /AP_96.070ab/
sampūjya brahmabhiḥ(6) puṣpair varmaṇā raktacīvaraiḥ(7)
raktarūpeṇa(8) nīrājya rakṣātilakapūrvakaṃ /AP_96.071ab/
ghṛtauṣadhair jaladugdhaiś ca kuśādyair arghyasūcitaiḥ
dravyaiḥ stutyādibhistuṣṭamarcayet(9) puruṣāṇunā(10) /AP_96.072ab/
samācamya(11) hṛdā devaṃ brūyādutthīyatāṃ prabho
devaṃ brahmarathenaiva kṣipraṃ dravyāṇi tannayet(12) /AP_96.073ab/
maṇḍape paścimadvāre śayyāyāṃ viniveśayet
śaktyādiśaktiparyante(12) vinyasedāsane śubhe /AP_96.074ab/
:n
1 oḍrapuṣpaphalasvarṇaśṛṅgagavodakair iti ga..
2 divyauṣadhijalena vā iti ga..
3 kṣārārṇavādibhiriti ṅa.. , cha.. , ja.. ca
4 saraḥ kumbhajalena tu iti ja..
5 vikarṣaṇaṃ vilepañceti gha.. , ja.. ca
6 bahubhiriti ja..
7 brahmaṇā raktacandanair iti ga.. / brahmaṇā raktajīvakair iti ṅa..
8 bahurūpeṇa iti ga.. , gha.. , ja.. ca
9 stutyādibhistutyamarghayediti kha.. , cha.. ca
10 puruṣātmaneti kha.. , ga.. , gha.. , cha.. ca
11 samācaryeti ga..
12 tarpayediti kha.. , cha.. ca
13 śaktyādimūrtiparyante iti kha.. , gha.. , ja.. ca
:p 319
paścime piṇḍikāntasya nyasedbrahmaśalāntadā(1)
śastramastra(2) śatālabdhanidrākumbhadhruvāsanaṃ(3) /AP_96.075ab/
prakalpya śivakoṇe ca datvārghyaṃ hṛdayena tu
utthāpyoktāsane liṅgaṃ śirasā pūrvamastakaṃ /AP_96.076ab/
samāropya nyasettasmin(4) sṛṣṭyā dharmādivandanaṃ(5)
dadyāddhūpañca sampūjya tathā vāsāṃsi varmaṇā /AP_96.077ab/
gṛhopakṛtinaivedyaṃ hṛdā dadyāt svaśaktitaḥ(6)
ghṛtakṣaudrayutaṃ pātramabhyaṅgāya padāntike /AP_96.078ab/
deśikaś ca sthitastatra ṣaṭtriṃśattattvasañcayaṃ(7)
śaktyādibhūmiparyantaṃ svatattvādhipasaṃyutaṃ /AP_96.079ab/
vinyasya puṣpamālābhistrikhaṇḍaṃ(8) parikalpayet
māyāpadeśaśaktyantanturyāśāṣṭāṃśavartulaṃ(9) /AP_96.080ab/
tatrātmatattvavidyākhyaṃ(10) śivaṃ sṛṣṭikramaṇa tu(11)
ekaśaḥ pratibhāgeṣu brahmaviṣṇuharādhipān /AP_96.081ab/
vinyasya mūrtimūrtīśān pūrvādikramato yathā
kṣmāvahniryajamānārkajalavāyuniśākarān /AP_96.082ab/
:n
1 brahmaśilāntatheti kha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca
2 śastramantreti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca
3 nidrākumbha dhruvāsanamiti ja..
4 vyasedasminniti ja..
5 sṛṣṭyā dharmādibandhanamiti kha.. /
sṛṣṭyādirarghyādibandhanamiti cha..
6 gṛhopakṛtītyardhaśloko ga.. pustake nāsti
7 ṣaḍliṅgatanusañcayamiti ja.. / ṣaḍviṃśatattvasañcayamiti gha..
8 triśṛṅgamiti ga..
9 māyāśādaśaśaktyantatūryā grāhyā pravartanamiti ja.. /
māyāpadeśeti ardhaśloko gha.. pustake nāsti
10 tatrānutattvavidhyākhyamiti ja..
11 sṛṣṭikrameṇa ceti ga..
:p 320
ākāśamūrtirūpāṃstān nyasettadadhināyakān
sarvaṃ paśupatiṃ(1) cograṃ rudraṃ bhavamakheśvaraṃ(2) /AP_96.083ab/
mahādevañca bhīmañca mantrāstadvācakā ime
lavaśaṣacayasāś ca hakāraś ca trimātrikaḥ /AP_96.084ab/
praṇavo hṛdayārṇurvā mūlamantro 'thavā kvacit
pañcakuṇḍātmake yāge(3) mūrtīḥ pañcāthavā nyaset /AP_96.085ab/
pṛthivījalatejāṃsi vāyumākāśameva ca
kramāttadadhipān pañca(4) brahmāṇaṃ dharaṇodharaṃ /AP_96.086ab/
rudramīśaṃ sadākhyañca sṛṣṭinyāyena mantravit(5)
mumukṣorvā nivṛttādyāḥ(6) ajātādyāstadīśvarāḥ(7) /AP_96.087ab/
tritattvaṃ vātha(8) sarvatra nyasedvyāptyātmakāraṇaṃ(9)
śuddhe cātmani vidyeśā aśuddhe lokanāyakāḥ /AP_96.088ab/
draṣṭavyā mūrtipāś caiva bhoginī mantranāyakāḥ
pañcaviṃśattathaivāṣṭapañcatrīṇi yathākramaṃ /AP_96.089ab/
eṣāntattvaṃ tadīśānāmindrādīnāṃ tato(10) yathā
oṃ hāṃ śaktitattvāya nama ity ādi(11) / oṃ hāṃ
śaktitattvādhipāya(12) nama ity ādi / oṃ hāṃ kṣmāmūrtaye
namaḥ / oṃ hāṃ kṣmāmūrtyadhīśāya(13)
:n
1 garbhe paśupatimiti ja..
2 bhavamatheśvaramiti ga.. ,cha.. , ja.. ca
3 pañcadaṇḍātmake mārge iti ja.. / pañcadaṇḍātmake yāge iti
ṅa..
4 tadadhipālañceti kha..
5 sṛṣṭinyāsena mantraviditi kha.. , gha.. , ṅa.. ca / sṛṣṭinyāsena
pūrvaviditi ja..
6 mumuñcorvinivṛttādyā iti kha..
7 ajātyādyāstadīśvarā iti kha..
8 tritattvaṃ cātheti gha.. , ja.. ca
9 vyāpyātmakāraṇamiti kha.. / vyāptyā svakāraṇamiti gha.. , ṅa..
ca
10 indrādīśāntata iti kha.. , gha.. , cha.. ca
11 nama itīti gha.. , ja.. ca
12 śabdatattvādhipataye iti kha.. , gha.. , cha.. ca
13 śūkṣmamūrtaye iti gha..
:p 321
śivāya nama ity ādi / oṃ hāṃ pṛthivīmūrtaye namaḥ / oṃ
hāṃ mūrtyadhipāya(1) brahmaṇe nama ity ādi / oṃ hāṃ
śivatattvādhipāya(2) rudrāya nama ity ādi
nābhikandātsamuccārya ghaṇṭānādavisarpaṇaṃ(3) /AP_96.090ab/
brahmādikāraṇatyāgād dvādaśāntasamāśritaṃ
mantrañca manasā bhinnaṃ prāptānandarasopamaṃ /AP_96.091ab/
dvādaśāntātsamānīya niṣkalaṃ(4) vyāpakaṃ śivaṃ
aṣṭatriṃśatkalopetaṃ sahasrakiraṇojjvalaṃ /AP_96.092ab/
sarvaśaktimayaṃ sāṅgaṃ dhyātvā liṅge(5) niveśayet
jīvanyāso bhavedevaṃ liṅge sarvārthasādhakaḥ /AP_96.093ab/
piṇḍikādiṣu tu nyāsaḥ(6) procyate sāmprataṃ yathā
piṇḍikāñca kṛtasnānāṃ(7) viliptāñcandanādibhiḥ /AP_96.094ab/
sadvastraiś ca samācchādya(8) randhre ca bhagalakṣaṇe
pañcaratnādisaṃyuktāṃ(9) liṅgasyottarataḥ sthitāṃ /AP_96.095ab/
liṅgavatkṛtavinyāsāṃ(10) vidhivatsamprapūjayet
kṛtasnānādikāntatra liṅgamūle śilāṃ(11) nyaset /AP_96.096ab/
kṛtasnānādisaṃskāraṃ śaktyantaṃ vṛṣabhaṃ tathā
:n
1 pṛthivīmūrtyadhipataye iti kha.. / pṛthivīmūrtyadhipāyeti ja.. , gha..
ca
2 śivatattvāyeti ja..
3 ghaṇṭānādavisarpiṇamiti gha.. , ja.. ca
4 niṣphalamiti kha.. , gha.. , ṅa.. ca
5 liṅgamiti ga.. , gha.. , ja.. ca
6 vinyāsa iti ga..
7 kṛtasnātāmiti kha.. , gha.. , ja.. ca
8 sahasraiḥ sāhamāsādyeti ja..
9 yavaratnādisaṃyuktāmiti gha.. , ja.. ca
10 liṅgavatkṛtavinyāsamiti kha.. , cha.. ca
11 kṛtasnānādikāmiti tadvalliṅgamūle śilāmiti kha.. , gha.. , ṅa.. ca /
kṛtasnānādikaṃ tadvalliṅgamūle śivāmiti ja..
:p 322
praṇavapūrvaṃ huṃ pūṃ hrīṃ(1) madhyādanyatamena ca /AP_96.097ab/
kriyāśaktiyutāṃ piṇḍīṃ śilāmādhararūpiṇīṃ
bhasmadarbhatilaiḥ kuryāt prākāratritayantataḥ /AP_96.098ab/
rakṣāyai lokapālāṃś ca sāyudhānyājayedvahiḥ(2)
oṃ hūṃ hraṃ(3) kriyāśaktaye namaḥ / oṃ hūṃ hrāṃ
haḥ(4) mahāgaurī rudradayite svāheti ca(5) piṇḍikāyāṃ / oṃ
hāṃ(6) ādhāraśaktaye namaḥ / oṃ hāṃ vṛṣabhāya
namaḥ
dhārikāṃ dīptimatyugrā jyotsnā caitā balotkaṭāḥ /AP_96.099ab/
tathā dhātrī vidhātrī ca nyasedvā pañcanāyikāḥ
vāmā jyeṣṭhā kriyā jñānā(7) bedhā tisrīthavā nyaset /AP_96.100ab/
kriyājñānā tathecchā ca(8) pūrvavacchāntimūrtiṣu
tamo mohā kṣamī niṣṭhā mṛtyurmāyābhavajvarāḥ(9) /AP_96.101ab/
pañca cātha mahāmohā ghorā ca tritayajvarā
:n
1 praṇavaṃ pūrvaṃ hūṃ prauṃ hrīṃ iti kha.. / praṇavapūrvaṃ
hūṃ sūṃ iti ga.. / praṇavapūrvaṃ krūṃ sūṃ kloṃ krīṃ iti
cha.. / praṇavaṃ pūrvahūṃ srīṃ sūṃ hrīṃ iti gha.. /
praṇavapūrvaṃ hūṃ sūṃ hūṃ iti ja..
2 sāyudhān pūjayettata iti kha.. , cha.. ca / sāyudhān pūjayedvahiriti ga.. ,
ṅa.. ca / sāyudhāś ca tyajedvahiriti gha.. / sāyudhānyājagredvahiriti
ja..
3 oṃ hūṃ hrīṃ iti ga.. , ṅa.. ca / oṃ hrīṃ iti gha.. / oṃ hrīṃ
hrīṃ sa iti ga..
4 oṃ hūṃ hrīṃ sa iti kha.. / oṃ krūṃ hrīṃ sa iti gha.. / oṃ
hrīṃ hrīṃ sa iti ga.. / oṃ hrīṃ sa iti gha.. , ṅa.. ca
5 svāheti kha.. , ga.. , ṅa.. , cha.. ca
6 oṃ hrīṃ iti kha.. , ga.. , ṅa.. , cha.. ca
7 kriyā medheti ṅa..
8 tathaivaiccheti ṅa..
9 tamā mohā kṣamā niṣṭhā mṛtyurmāya bhayā jvareti kha.. /
umā mohā kṣamā nityā mṛtyurmāyābhayājvarā iti ja..
:p 323
tisrothavā kriyājñānā(1) tathā bādhādhināyikā /AP_96.0102ab/
ātmāditriṣu(2) tattveṣu tīvramūrtiṣu vinyaset
atrāpi piṇḍikā brahmaśilādiṣu yathāvidhi /AP_96.0103ab/
gauryādisaṃvarair eva(3) pūrvavat sarvamācaret(4)
evaṃ vidhāya vinyāsaṃ gatvā kuṇḍāntikaṃ tataḥ /AP_96.0104ab/
kuṇḍamadhye maheśānaṃ mekhalāsu maheśvaraṃ
kriyāśaktiṃ tathānyāsu nādamoṣṭhe ca(5) vinyaset /AP_96.0105ab/
ghaṭaṃ sthaṇḍilavahnīśaiḥ(6) nāḍīsandhānakantataḥ(7)
padmatantusamāṃ śaktimudvātena samudyatāṃ(8) /AP_96.0106ab/
viśantī sūryamārgeṇa niḥsarantīṃ samudgatāṃ(9)
punaś ca śūnyamārgeṇa(10) viśatīṃ svasya cintayet /AP_96.0107ab/
evaṃ sarvatra sandheyaṃ mūrtipaiś ca parasparaṃ
sampūjya dhārikāṃ śaktiṃ kuṇḍe santarpya ca kramāt /AP_96.0108ab/
tattvatattveśvarā murtīrmūrtīrśāṃś ca(11) ghṛtādibhiḥ(12)
sampūjya tarpayitvā tu sannidhau saṃhitāṇubhiḥ(13) /AP_96.0109ab/
:n
1 kriyājñānīti ga.. , gha.. ca
2 ājñāditriṣu iti gha..
3 gauryādisañcarair eveti gha.. , ja.. ca
4 pūrvavat sarvamarcayediti kha.. , cha.. ca / pūrvavacca samācarediti ja.. /
nyāsaṃ pūrvavadācare sadidi ḍa..
5 nādamadhye ceti ja..
6 ghaṭaṃ sthaṇḍilavargīśair iti kha.. , cha.. ca
7 nāḍīsambhārakaṃ tata iti ja..
8 tattvatattveśvarā mūrtiḥ svargyā tena samucyatāmiti kha.. , cha.. ca /
pañcatattvasamāṃ śaktiṃ svadhā tena samudyatāmiti ṅa..
9 samudgamāniti ja..
10 sūryamārgeṇeti cha..
11 mūrti mūrtīśāṃśceti ja..
12 ghaṭasthaṇḍiletyādiḥ, ghṛtādibhiratyantaḥ pāṭho gha..
pustake nāsti
13 saṃhitātmabhiriti kha.. / sahitātmabhiriti cha.. / saṃghaṭāṇubhiriti
ja..
:p 324
śataṃ sahasramardhaṃ vā pūrṇayā saha homayet(1)
tattvatattveśvarā mūrtirmūrtīśāṃś ca kareṇukān(2) /AP_96.110ab/
tathā santarpya sānnidhye juhuyurmūrtipā api
tato brahmabhiraṅgaiś ca(3) dravyakālānurodhataḥ /AP_96.111ab/
santarpya śaktiṃ kumbhāmbhaḥprokṣite(4) kuśamūlataḥ
liṅgamūlaṃ ca saṃspṛśya(5) japeyurhomasaṅkhyayā /AP_96.112ab/
sannidhānaṃ hṛdā kuryurvarmaṇā cāvaguṇṭhanaṃ
evaṃ saṃśodhya brahmādi(6) viṣṇvantādi viśuddhaye /AP_96.113ab/
vidhāya pūrvavatsarvaṃ homasaṅkhyājapādikam
kuśamadhyāgrayogena liṅgamadhyāgrakaṃ spṛśet /AP_96.114ab/
yathā yathā ca sandhānaṃ tadidānīmihocyate
oṃ hāṃ haṃ oṃ oṃ oṃ eṃ oṃ bhūṃ bhūṃ vāhyamūrtaye
namaḥ(7)
:n
1 evaṃ vidhāyetyādiḥ, pūrṇayā saha homayedityantaḥ
saptaślokātmakaḥ pāṭho ga.. pustake nāsti
2 mūrtipāṃś ca kareṇukān iti gha.. , ṅa.. ca
3 brahmabhiraṃśaiśceti kha.. , gha.. ca / brahmabhirajñaiśceti cha.. , ja..
ca
4 santarpya śaktikumbhāmbhaḥprokṣite iti ka.. /
santarpyaśāntikumbhasthaiḥ prokṣite iti ja.. / santarpya
śāntikumbhāmbhaḥ prokṣite iti gha..
5 sampūjyeti kha.. , cha.. ca
6 brahmādīniti kha.. , ga.. , gha.. , cha ca
7 oṃ hāṃ hāṃ oṃ oṃ oṃ bīṃ oṃ bhūṃ bhūṃ
vāstumūrtaye nama iti kha.. , cha.. ca / oṃ hāṃ oṃ hāṃ oṃ oṃ
vāṃ oṃ bhūṃ hāṃ vāṃ kṣmāmūrtaye nama iti ja.. / gha.. pustake
bhūṃ bhūṃ vāṃ iti viśeṣaḥ / oṃ hāṃ hāṃ oṃ oṃ
vāṃ oṃ oṃ hūṃ hūṃ vāhyamūrtaye nama iti ṅa..
:p 325
o hāṃ vāṃ āṃ oṃ āṃ ṣāṃ oṃ bhūṃ bhūṃ vā(1)
vahnimūrtaye namaḥ
evañca yajamānādimūrtibhirabhisandheyaṃ(2) /AP_96.115ab/
pañcamūrtyātmakepyevaṃ sandhānaṃ hṛdayādibhiḥ
mūlena svīyavījair vā jñeyantattvatrayātmake(3) /AP_96.116ab/
śilāpiṇḍo vṛṣeṣvevaṃ pūrṇāchinnaṃ susaṃvaraiḥ(4)
bhāgābhāgaviśuddhyarthaṃ homaṃ kuryācchatādikaṃ(5) /AP_96.117ab/
nyūnādidoṣamoṣāya śivenāṣṭādhikaṃ śataṃ
hutvātha(6) yat kṛtaṃ karma śivaśrotre(7) nivedayet /AP_96.118ab/
etatsamanvitaṃ(8) karma tvacchaktau ca mayā prabho
oṃ namaḥ bhagavate rudrāya rudra namostu te(9)/AP_96.119ab/
vidhipūrṇamapūrṇaṃ vā svaśaktyāpūrya(10) gṛhyatāṃ
oṃ hrīṃ(11) śāṅkari pūraya(12) svāhā iti piṇḍikāyāṃ /AP_96.120ab/
atha liṅge nyasej jñānī kriyākhyaṃ pīṭhavigrahe
ādhārarūpiṇīṃ śaktiṃ nyased brahmaśilopari /AP_96.121ab/
nibadhya(13) saptarātraṃ vā pañcarātraṃ trirātrakaṃ
:n
1 oṃ hāṃ hāṃ vāṃ oṃ oṃ vāṃ oṃ bhūṃ bhūṃ vāṃ iti
kha.. , ga.. , cha ca / oṃ hāṃ hāṃ vāṃ oṃ oṃ vāṃ oṃ oṃ oṃ
vāṃ hūṃ hūṃ vāṃ iti ja / oṃ oṃ hāṃ vāṃ oṃ oṃ oṃ
vāṃ oṃ hūṃ hūṃ iti ṅa..
2 mūrtibhirapi sandheyamiti gha.. , ja.. ca
3 jñeyaṃ tattu trayātmakamiti kha.. , cha.. ca / deyaṃ tatra trayātmake iti
ṅa..
4 pūrṇācchinnātmakasaṃvarair iti kha.. , cha.. ca / pūrṇācchinnaṃ
svayaṃvarair iti ṅa..
5 śatādhikamiti ga.. , gha.. ca
6 stutvātheti ṅa..
7 śivāgre taditi ṅa..
8 samarpitamiti kha.. , gha.. , ja.. ca
9 rudrāya rudro rudra namostu te iti ṅa.. , ja.. ca
10 svaśaktyāpūjyeti kha.. , cha.. ca
11 oṃ hrūṃ iti gha..
12 pūjayeti kha.. , cha.. , ṅa.. ca
13 nirudhyeti kha.. , ja.. , ṅa.. ca
:p 326
ekarātramatho vāpi yadvā sadyodhivāsanaṃ(1) /AP_96.122ab/
vinādhivāsanaṃ yāgaḥ kṛto 'pi phalapradaḥ
svamantraiḥ pratyahaṃ deyamāhutīnāṃ śataṃ śataṃ /AP_96.123ab/
śivakumbhādipūjāñca digbilañca nivedayet
gurvādisahito vāso(2) rātrau niyamapūrvakam /AP_96.124ab/
adhivāsaḥ sa vasatevadherbhāvaḥ samīritaḥ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0