Language

ENहिગુ
Scripture Library

Agni Purana · Chapter 72

72.001

:e ity ādimahāpurāṇe āgneye vināyakapūjākathanaṃ nāma
ekasaptatitamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {72}
:ś atha dvisaptatitamo 'dhyāyaḥ
snānaviśeṣādikathanaṃ
īśvara uvāca
vakṣyāmi skanda nityādyaṃ snānaṃ pūjāṃ pratiṣṭhayā /AP_72.001ab/
khātvāsinā samuddhṛtya mṛdamaṣṭāṅgulāṃ tataḥ

72.002

sarvātmanā samuddhṛtya punastenaiva pūrayet /AP_72.002ab/
śirasā payasastīre nidhāyāstreṇa śodhayet(2)

72.003

tṛṇāni śikhayoddhṛtya varmaṇā vibhajettridhā /AP_72.003ab/
ekayā nābhipādāntaṃ prakṣālya punaranyayā

72.004

astrābhilabdhayālabhya dīptayā sarvavigrahaṃ /AP_72.004ab/
niruddhākṣāṇi pāṇibhyāṃ prāṇān saṃyamya vāriṇi

72.005

nimajyāsīta hṛdyastraṃ smaran kālānalaprabhaṃ /AP_72.005ab/
:n
1 vighnarājaka iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 nijāstreṇa viśodhayediti kha, ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 204
malasnānaṃ viśodhayetthaṃ samutthāya jalāntarāt

72.006

astrasandhyāmupāsyātha vidhisnānaṃ samācaret /AP_72.006ab/
sārasvatāditīrthānāṃ ekamaṅkuśamudrayā

72.007

hṛdākṛṣya tathā snāpya punaḥ saṃhāramudrayā /AP_72.007ab/
śeṣaṃ mṛdbhāgamādāya praviśya nābhivāriṇi

72.008

vāmapāṇitale kuryādbhāgatrayamudaṅmukhaḥ /AP_72.008ab/
aṅgair dakṣiṇamekādyaṃ pūrvamastreṇa saptadhā

72.009

śivena daśadhā saumyaṃ japedbhāgatrayaṃ kramāt /AP_72.009ab/
sarvadikṣu kṣipet pūrvaṃ hūṃ phaḍantaśarātmanā(1)

72.010

kuryācchivena saumyena śivatīrthaṃ bhujakramāt /AP_72.010ab/
sarvāṅgamaṅgajaptena mūrdhādicaraṇāvadhi

72.011

dakṣiṇena samālabhya paṭhannaṅgacatuṣṭayam /AP_72.011ab/
pidhāya khāni sarvāṇi sammukhīkaraṇena ca

72.012

śivaṃ smarannimajjeta hariṃ gaṅgeti vā smaran /AP_72.012ab/
vauṣaḍantaṣaḍaṅgena ke kuryādabhiṣecanaṃ

72.013

kumbhamātreṇa rakṣārthaṃ pūrvādau nikṣipejjalaṃ /AP_72.013ab/
snātvā rajopacāreṇa sugandhāmalakādibhiḥ

72.014

snātvā cottīrya tattīrthaṃ saṃhāriṇyopasaṃharet /AP_72.014ab/
athāto vidhiśuddhena saṃhitāmantritena ca

72.015

nivṛtyādiviśuddhena bhasmanā snānamācaret /AP_72.015ab/
śirastaḥ pādaparyantaṃ hrūṃ phaḍantaśarātmanā(2)

72.016

tena kṛtvā malasnānaṃ vidhisnānaṃ samācaret /AP_72.016ab/
:n
1 krūṃ phaḍantaśarātmanā iti kha, ṅa,
cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
2 krūṃ phaḍantaśarātmanā iti kha, ṅa,
cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 205
īśatatpuruṣāghoraguhyakājātasañcaraiḥ(1)

72.017

krameṇoddhūnayenmūrdhni vaktrahṛdguhyavigrahāt /AP_72.017ab/
sandhyātraye niśīthe ca varṣāpūrvāvasānayoḥ

72.018

suptvā bhuktvā payaḥ pītvā kṛtvā cāvaśyakādikam /AP_72.018ab/
strīpunnapuṃsakaṃ śūdraṃ viḍālaśaśamūṣikam

72.019

snānamāgneyakaṃ spṛṣṭvā śucā vuddhūlakaṃ caret /AP_72.019ab/
sūryāṃśuvarṣasamparkaiḥ prāṅmukhenordhvabāhunā

72.020

māhendraṃ snānamaiśena kāryaṃ saptapadāvadhi /AP_72.020ab/
gosaṅghamadhyagaḥ kuryāt khurotkhātakareṇubhiḥ(2)

72.021

pāvanaṃ navamantreṇa snānantadvarmaṇāthavā /AP_72.021ab/
sadyojātādibhirmantrair ambhobhirabhiṣecanam

72.022

mantrasnānaṃ bhavedevaṃ vāruṇāgneyayorapi /AP_72.022ab/
manasā mūlamantreṇa prāṇāyāmapuraḥsaram

72.023

kurvīta mānasaṃ snānaṃ sarvatra vihitaṃ ca yat /AP_72.023ab/
vaiṣṇavādau ca tanmantrair evaṃ snānādi kārayet

72.024

sandhyāvidhiṃ pravakṣyāmi mantrair bhinnaiḥ samaṃ guha /AP_72.024ab/
saṃvīkṣya triḥ pivedambu brahmatīrthena śaṅkaraiḥ

72.025

svadhāntair ātmatattvādyaistataḥ khāni spṛśeddhṛdā /AP_72.025ab/
śakalīkaraṇaṃ kṛtvā prāṇāyāmena saṃsthitaḥ

72.026

triḥ samāvartayen mantrī manasā śivasaṃhitāṃ /AP_72.026ab/
ācamya nyasya sandhyāñca brāhmīṃ prātaḥ smarennaraḥ(3)

72.027

haṃsapadmāsanāṃ raktāṃ caturvaktrāṃ caturbhujāṃ /AP_72.027ab/
:n
1 guhyakājātasaṃravair iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 tatkharotkhātareṇubhiriti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 smarettata iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 206
praskandamālinīṃ dakṣe vāme daṇḍakamaṇḍaluṃ

72.028

tārkṣyapadmāsanāṃ dhyāyenmadhyāhne vaiṣṇavīṃ sitāṃ /AP_72.028ab/
śaṅkhacakradharāṃ vāme dakṣiṇe sagadābhayaṃ

72.029

raudrīṃ dhyāyed vṛṣābjasthāṃ trinetrāṃ śaśibhūṣitāṃ /AP_72.029ab/
triśūlākṣadharāṃ dakṣe vāme sābhayaśaktikāṃ

72.030

sākṣiṇīṃ karmaṇāṃ sandhyāṃ(1) ātmānaṃtatprabhānugaṃ /AP_72.030ab/
caturthī jñāninaḥ sandhyā niśīthādau vibhāvyate

72.031

hṛdbindubrahmarandhreṣu arūpā tu pare sthitā /AP_72.031ab/
śivabodhaparā yā tu sā sandhyā maramocyate

72.032

paitryaṃ mūle pradeśinyāḥ kaniṣṭhāyāḥ prajāpateḥ /AP_72.032ab/
brāhmyamaṅguṣṭhamūlasthaṃ tīrthaṃ daivaṃ karāgrataḥ

72.033

savyapāṇitale vahnestīrthaṃ somasya vāmataḥ /AP_72.033ab/
ṛṣīṇāṃ tu samagreṣu aṅgulīparvasandhiṣu

72.034

tataḥ śivātmakair mantraiḥ kṛtvā tīrthaṃ śivātmakaṃ /AP_72.034ab/
mārjanaṃ saṃhitāmantraistattoyena samācaret

72.035

vāmapāṇipatattoyayojanaṃ savyapāṇinā /AP_72.035ab/
uttamāṅge kramānmantrair mārjanaṃ samudāhṛtaṃ

72.036

nītvā tadupanāsāgraṃ dakṣapāṇipuṭasthitaṃ /AP_72.036ab/
bodharūpaṃ sitaṃ toyaṃ vāmamākṛṣya stambhayet(2)

72.037

tatpāpaṃ kajjalābhāsampiṅgayāricya muṣṭinā /AP_72.037ab/
kṣipedvajraśilāyāntu tadbhavedaghamarṣaṇaṃ

72.038

svāhāntaśivamantreṇa kuśapuṣpākṣatānvitaṃ /AP_72.038ab/
śivāyārghyāñjalindatvā gāyatrīṃ śaktito japet

72.039

:n
1 dākṣiṇyaḥ karmaṇāṃ sandhyā iti kha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
2 kumbhayediti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 207
tarpaṇaṃ sampravakṣyāmi devatīrthena mantrakāt /AP_72.039ab/
tarpayeddhauṃ śivāyeti svāhānyān svāhayā yutān

72.040

hrāṃ hṛdyāya hrīṃ śirase hrūṃ śikhāyai hraiṃ kavacāya /AP_72.040ab/
astrāyāṣṭau devagaṇān hṛdādityebhya eva ca

72.041

hāṃ vasubhyo 'tha rudrebhyo viśvebhyaś caiva marudbhyaḥ /AP_72.041ab/
bhṛgubhyo hāmaṅgirobhya ṛṣīn kaṇṭhopavītyatha

72.042

atreye 'tha vasiṣṭhāya namaścātha pulastaye(1) /AP_72.042ab/
kṛtave bhāradvajāya viśvāmitrāya vai namaḥ

72.043

pracetase manuṣyāṃś ca sanakāya vaṣaṭ tathā /AP_72.043ab/
hāṃ sanandāya vaṣaṭ sanātanāya vai vaṣaṭ

72.044

sanatkumārāya vaṣaṭ kapilāya tathā vaṣaṭ /AP_72.044ab/
pañcaśikhāya dyubhave saṃlagnakaramūlataḥ

72.045

sarvebhyo bhūtebhyo vauṣaṭ bhūtān devapitṝnatha /AP_72.045ab/
dakṣaskandhopavītī ca kuśamūlāgratastilaiḥ

72.046

kavyabālānalāyātha somāya ca yamāya ca /AP_72.046ab/
aryamṇe cāgnisomāya varhiṣadbhyaḥ svadhāyutān

72.047

ājyapāya ca somāya viśeṣasuravat pitṝn /AP_72.047ab/
oṃ hāṃ īśānāya pitre svadhā dadyāt pitāmahe(2)

72.048

śāntaprapitāmahāya tathāpretapitṝṃs tathā /AP_72.048ab/
pitṛbhyaḥ pitāmahebhyaḥ svadhātha prapitāmahe

72.049

vṛddhaprapitāmahebhyo mātṛbhyaś ca svadhā tathā /AP_72.049ab/
hāṃ mātāmahebhyaḥ svadhā hāṃ pramātāmahebhyaś ca

72.050

vṛddhapramātāmahebhyaḥ sarvebhyaḥ pitṛbhyas tathā /AP_72.050ab/
:n
1 marīcaye pulastyāyeti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 hāṃ īśānāya pitre ca sadājyāya pitāmahāyeti kha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 208
sarbhebhyaḥ svadhā jñātibhyaḥ sarvācāryebhya eva ca /AP_72.050cd/
diśāṃ dikpatisiddhānāṃ mātṝṇāṃ graharakṣasāṃ

Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc