Language

ENहिગુ
Scripture Library

Agni Purana · Chapter 27

27.001

:e ity ādimahāpurāṇe āgneye mudrāpradarśanaṃ nāma
ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ
% Chapter {27}
:ś atha saptaviṃśo 'dhyāyaḥ
dīkṣāvidhikathanaṃ
nārada uvāca
vakṣye dīkṣāṃ sarvadāñca maṇḍalebje hariṃ yajet /AP_27.001ab/
daśamyāmupasaṃhṛtya yāgadravyaṃ samastakaṃ

27.002

vinyasya nārasiṃhena sammantrya śatavārakaṃ /AP_27.002ab/
sarṣapāṃstu phaḍantena(1) rakṣoghnān sarvataḥ kṣipet

27.003

śaktiṃ sarvātmakāṃ tatra nyaset prāsādarūpiṇīṃ /AP_27.003ab/
sarvauṣadhiṃ samāhṛtya vikirānabhimantrayet

27.004

śatavāraṃ śubhe pātre vāsudevena sādhakaḥ /AP_27.004ab/
saṃsādhya paṇjagavyantu pañcabhirmūlamūrtibhiḥ

27.005

nārāyaṇāntaiḥ samprokṣya kuśāgraistena tāṃbhuvaṃ(3)/AP_27.005ab/
vikirānvāsudevena kṣipeduttānapāṇinā

27.006

tridhā pūrvamukhastiṣṭhan dhyāyet viṣṇuṃ tathā hṛdi /AP_27.006ab/
vardhanyā sahite kumbhe sāṅgaṃ viṣṇuṃ prapūjayet

27.007

:n
1 sarṣapāṃstadvadastreṇa iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 kuśāgreṇaiva tāṃ bhuvamiti ṅa, cihnitapustakapāṭḥaḥ
:p 71
śatavāraṃ mantrayitvā tvastreṇaiva ca vardhanīṃ /AP_27.007ab/
acchinnadhārayā siñcan īśānāntaṃ nayecca taṃ

27.008

kalasaṃ pṛṣṭhato nītvā sthāpayedvikiropari /AP_27.008ab/
saṃhṛtya vikirān darbhaiḥ kumbheśaṃ karkarīṃ yajet

27.009

savastraṃ pañcaratnāḍhyaṃ khaṇḍile pūjayeddhariṃ /AP_27.009ab/
agnāvapi samabhyarcya mantrān sañjapya pūrvavat

27.010

prakṣālya puṇḍarīkena vilipyāntaḥ sugandhinā /AP_27.010ab/
ukhāmājyena(1) saṃpūrya gokṣīreṇa tu sādhakaḥ

27.011

ālokya vāsudevena(2) tataḥ saṅkarṣaṇena ca /AP_27.011ab/
taṇḍulānājyasaṃsṛṣṭān kṣipet kṣīre susaṃskṛte

27.012

pradyumnena smāloḍya darvyā saṅghaṭṭayecchanaiḥ /AP_27.012ab/
pakvamuttārayet paścādaniruddhena deśikaḥ

27.013

prakṣālyālipya tat kuryādūrdhvapuṇḍraṃ tu bhasmanā /AP_27.013ab/
nārāyaṇena pārśveṣu carumevaṃ susaṃskṛtaṃ

27.014

bhāgamekaṃ tu devāya kalaśāya dvitīyakaṃ /AP_27.014ab/
tṛtīyena tu bhāgena pradadyādāhutitrayaṃ

27.015

śiṣyaiḥ saha caturthaṃ tu gururadyādviśuddhaye(3) /AP_27.015ab/
nārāyaṇena sammantrya saptadhā kṣīravṛkṣajam

27.016

dantakāṣṭhaṃ bhakṣayitvā tyaktvā jñātvāsvapātakaṃ /AP_27.016ab/
aindrāgnyuttarakeśānīmukhaṃ patitamuttamaṃ

27.017

śubhaṃ siṃhaśataṃ hutvā(4) ācamyātha praviśya ca /AP_27.017ab/
:n
1 utthāyājyeneti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 āloḍya vāsudevena iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 vivṛddhaye iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 śubhaṃ siddhamiti jñātvā ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 72
pūjāgāraṃ nyasenmantrī prācyāṃ viṣṇuṃ pradakṣiṇaṃ

27.018

saṃsārārṇavamagnānāṃ paśūnāṃ pāśamuktaye /AP_27.018ab/
tvameva śaraṇaṃ deva sadā tvaṃ bhaktavatsala

27.019

devadevānujānīhi prākṛtaiḥ pāśabandhanaiḥ /AP_27.019ab/
pāśitānmocayiṣyāmi tvatprasādāt paśūnimān

27.020

iti vijñāpya deveśaṃ sampraviśya paśūṃstataḥ /AP_27.020ab/
dhāraṇābhistu saṃśodhya pūrvajjvalanādinā

27.021

saṃskṛtya mūrtyā saṃyojya(1) netre baddhvā pradarśayet /AP_27.021ab/
puṣpapūrṇāñjalīṃstatra kṣipettannāma yojayet

27.022

amantramarcanaṃ tatra pūrvavat kārayet kramāt /AP_27.022ab/
yasyāṃ mūrtau patet puṣpaṃ tasya tannāma nirdiśet

27.023

śikhāntasammitaṃ sūtraṃ pādāṅguṣṭhādi ṣaḍguṇaṃ /AP_27.023ab/
kanyāsu kartitaṃ raktaṃ(2) punastattriguṇīkṛtam

27.024

yasyāṃ saṃlīyate viśvaṃ yato viśvaṃ prasūyate /AP_27.024ab/
prakṛtiṃ prakriyābhedaiḥ saṃsthitāṃ tatra cintayet

27.025

tena prākṛtikān pāśān grathitvā tattvasaṅkhyayā(3) /AP_27.025ab/
kṛtvā śarāve tat sūtraṃ kuṇḍapārśve nidhāya tu(4)

27.026

tatastattvāni sarvāṇi dhyātvā śiṣyatanau nyaset /AP_27.026ab/
sṛṣṭikramāt prakṛtyādipṛthivyantāni deśikaḥ

27.027

tatraikadhā paṇcadhā syāddaśadvādaśadhāpi vā(4) /AP_27.027ab/
:n
1 mūrtyā samprokṣya iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 sūtramiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 tatra saṅkhyayā iti kha, ga, gha, cihnitapustakatrayapāṭhaḥ
4 nidhīyate iti gha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
5 tatrārcā pañcadhā yā syādaṅgair dvādaśadhāpi veti kha,
cihnitapustakapāṭhaḥ / tatrātmā pañcadhā vā syāt
daśadvadaśadhāpiveti gha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 73
jñātavyaḥ sarvabhedena grathitastattvacintakaiḥ

27.028

aṅgaiḥ pañcabhiradhvānaṃ nikhilaṃ vikṛtikramāt /AP_27.028ab/
tanmātrātmani saṃhṛtya māyāsūtre paśostanau(1)

27.029

prakṛtirliṅgaśaktiś ca kartā buddhis tathā manaḥ /AP_27.029ab/
pañcatanmātrabuddhyākhyaṃ karmākhyaṃ bhūtapañcakaṃ

27.030

dhyāyecca dvādaśātmānaṃ sūtre dehe tathecchayā /AP_27.030ab/
hutvā sampātavidhinā sṛṣṭeḥ sṛṣṭikrameṇa tu

27.031

ekaikaṃ śatahomena dattvā pūrṇāhutiṃ tataḥ /AP_27.031ab/
śarāve sampuṭīkṛtya kumbheśāya nivedayet

27.032

adhivāsya yathā nyāyaṃ bhaktaṃ śiṣyaṃ tu dīkṣayet /AP_27.032ab/
karaṇīṃ kartarīṃ vāpi(2) rajāṃsi khaṭikāmapi

27.033

anyadapyupayogi syāt sarvaṃ tadvāyugocare /AP_27.033ab/
saṃsthāpya mūlamantreṇa parāmṛśyādhivādhivāsayet

27.034

namo bhūtebhyaś ca baliḥ kuśe śete smaran hariṃ /AP_27.034ab/
maṇḍapaṃ bhūṣayitvātha vitānaghaṭalaḍḍukaiḥ(3)

27.035

maṇḍaletha yajedviṣṇuṃ tataḥ santarpya pāvakaṃ /AP_27.035ab/
āhūya dīkṣayecchiṣyān baddhapadmāsanasthitān

27.036

sammokṣya viṣṇuṃ hastena mūrdhānaṃ spṛśya vai kramāt /AP_27.036ab/
prakṛtyādivikṛtyantāṃ sādhibhūtādhidaivatāṃ

27.037

sṛṣṭimādhyātmikīṃ kṛtvā hṛdi tāṃ saṃharet kramāt /AP_27.037ab/
tanmātrabhūtāṃ sakalāṃ jīvena samatāṃ gatāṃ

27.038

tataḥ samprārthya kambheśaṃ sūtraṃ saṃhṛtya deśikaḥ /AP_27.038ab/
:n
1 māyāsūtre suśobhane iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 karālaṃ kartarīñcāpi iti kha, ga, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
3 vitānabhavagandhakair iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ /
vitānapaṭakendriyair iti ga, gha, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 74
agneḥ samīpamāgatya pārśve taṃ sanniveśya tu

27.039

mūlamantreṇa sṛṣṭīśamāhutīnāṃ śatena taṃ /AP_27.039ab/
udāsīnamathāsādya pūrṇāhutyā ca deśikaḥ

27.040

śuklaṃ rajaḥ samādāya mūlena śatamantritaṃ /AP_27.040ab/
santāḍya hṛdayantena huṃphaṭkārāntasaṃyutaiḥ

27.041

viyogapadasaṃyuktair vījaiḥ padādibhiḥ kramāt /AP_27.041ab/
pṛthivyādīni tattvāni viśliṣya juhuyāttataḥ

27.042

vahnāvakhilatattvānāmālaye vyāhṛte harau /AP_27.042ab/
nīyamānaṃ kramātsarvaṃ tatrādhvānaṃ smaredbudhaḥ

27.043

tāḍanena viyojyaivaṃ(1) ādāyāpādya śāmyatāṃ /AP_27.043ab/
prakṛtyāhṛtya juhuyādyathokte jātavedasi

27.045

garbhādhānaṃ jātakarma bhogañcaiva layantathā /AP_27.044ab/
śuddhaṃ tattvaṃ samuddhṛtya pūrṇāhutyā tu deśikaḥ /AP_27.045ab/
sannayeddvipare tattve yāvadavyāhṛtaṃ kramāt

27.046

tat paraṃ jñānayogena vilāpya paramātmani /AP_27.046ab/
vimuktabandhanaṃ jīvaṃ parasminnavyaye pade

27.047

nivṛttaṃ paramānande śuddhe buddhe smaredbudhaḥ /AP_27.047ab/
dadyāt pūrṇāhutiṃ paścādevaṃ dīkṣā samāpyate

27.048

prayogamantrān vakṣyāmi yair dīkṣā homasaṃlayaḥ /AP_27.048ab/
oṃ yaṃ bhūtāni viśuddhaṃ huṃ phaṭ
anena tāḍanaṃ kuryādviyojanamiha dvayaṃ

27.049

oṃ yaṃ bhūtānyāpātayehaṃ
ādānaṃ kṛtvā cānena prakṛtyā yojanaṃ śṛṇu /AP_27.049ab/
:n
1 tāḍanena vimokṣyaivamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 75
oṃ yaṃ bhūtāni puṃścāho
homamantraṃ pravakṣyāmi tataḥ pūrṇāhutermanuṃ

27.050

oṃ bhūtāni saṃhara svāhā / oṃ aṃ oṃ namo bhagavate vāsudevāya
vauṣaṭ
pūrṇāhutyanantare tu tadvai śiṣyantu sādhayet(1) /AP_27.050ab/
evaṃ tattvāni sarvāṇi kramātsaṃśodhayed budhaḥ

27.051

namontena svavījena tāḍanādipuraḥsaram /AP_27.051ab/
oṃ vāṃ varmendriyāṇi / oṃ deṃ buddhīndriyāṇi
yaṃ vījena samānantu tāḍanādiprayogakam

27.052

oṃ suṃgandhatanmātre viyuṅkṣva huṃ phaṭ / oṃ sampāhiṃ
hā(2) // oṃ khaṃ khaṃ kṣa prakṛtyā(3) / oṃ suṃ huṃ
gandhatanmātre saṃhara svāhā
tataḥ pūrṇāhutiś caivamuttareṣu prayujyate /AP_27.052ab/
oṃ rāṃ rasatanmātre / oṃ bheṃ rūpatanmātre / oṃ raṃ
sparśatanmātre / oṃ eṃ śabdatanmātre / oṃ bhaṃ namaḥ / oṃ
soṃ ahaṅkāraḥ / oṃ naṃ buddhe / oṃ oṃ prakṛte
ekamūrtāvayaṃ prokto dīkṣāyogaḥ samāsataḥ /AP_27.052cd/
evameva prayogastu navavyūhādike smṛtaḥ

27.053

dagdhāparasmin sandadhyānnirvāṇe prakṛtinnaraḥ /AP_27.053ab/
avikāre samādadhyādīśvare prakṛtinnaraḥ

27.054

śodhayitvātha bhutāni karmāṅgāni(4) viśodhayet /AP_27.054ab/
buddhyākhyānyatha tanmātramanojñānamahaṅkṛtiṃ

27.055

liṅgātmānaṃ viśodhyānte prakṛtiṃ śodhāyet punaḥ /AP_27.055ab/
:n
1 tadvai śiṣyantusannayediti kha, gha, ṅa,
cihnitapustakatrayapāṭhaḥ
2 oṃ suṃ āyāhi hāmiti kha,cihnitapustakapāṭhaḥ oṃ saṃ pāhi
svāhā iti ga, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
3 aṃ duṃ stva prakṛtyā iti oṃ khaṃ khaṃ stva prakṛtyā iti ca kha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
4 karmākhyāni ca śodhayediti gha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 76
puruṣaṃ prākṛtaṃ śuddhamīśvare dhāmni saṃsthitaṃ

27.056

svagocarīkṛtāśeṣabhogamuktau kṛtāspadaṃ /AP_27.056ab/
dhyāyan pūrṇāhutiṃ dadyāddīkṣeyaṃ tvadhikāriṇī

27.057

aṅgair ārādhya mantrasya nītvā tattvagaṇaṃ samaṃ /AP_27.057ab/
kramādevaṃ viśodhyānte sarvasiddhisamanvitaṃ

27.058

dhyāyan pūrṇāhitiṃ dadyātdīkṣeyaṃ sādhake smṛtā /AP_27.058ab/
dravyasya vā na sampattiraśaktirvātmano yadi

27.059

iṣṭvā devaṃ yathā pūrvaṃ sarvopakaraṇānvitaṃ /AP_27.059ab/
sadyodhivāsya dvādaśyāṃ dīkṣayeddeśikottamaḥ

27.060

bhakto vinītaḥ śārīrair guṇaiḥ sarvaiḥ samanvitaḥ /AP_27.060ab/
śiṣyo nātidhanī yastu sthaṇḍilebhyarcya dīkṣayet

27.061

adhvānaṃ nikhilaṃ daivaṃ(2) bhautaṃ vādhyātmikī kṛtaṃ /AP_27.061ab/
sṛṣṭikrameṇa śiṣyasya dehe dhyātvā tu deśikaḥ

27.062

aṣṭāṣṭāhutibhiḥ pūrvaṃ kramāt santarpya sṛṣṭimān /AP_27.062ab/
svamantrair vāsudevādīn jananādīn visarjayet(2)

27.063

homena śodhayet paścātsaṃhārakramayogataḥ /AP_27.063ab/
yonisūtrāṇi baddhāni muktvā karmāṇi deśikaḥ

27.064

śiṣyadehātsamāhṛtya kramāttattvāni śodhayet /AP_27.064ab/
agnau prākṛtike viṣṇau layaṃ nītvādhidaivake

27.065

śuddhaṃ tattvamaśuddhena pūrṇāhutyā tu sādhayet(3) /AP_27.065ab/
śiṣye prakṛtimāpanne dagdhvā prākṛtikān guṇān

27.066

:n
1 likhitaṃ daivamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 pūjāṃ kṛtvā visarjayediti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ vimalādīn
visarjayediti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 pūrṇāhutyā tu sannayediti kha, gha, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 77
maucayedadhikāre vā niyuñjyāddeśikaḥ śiśūn(1) /AP_27.066ab/
athānyān śaktidīkṣāṃ vā kuryāt bhāve sthito guruḥ

27.067

bhaktyā samprātipannānāṃ yatīnāṃ nirdhanasya ca /AP_27.067ab/
sampūjya sthaṇḍile viṣṇuṃ pārśvasthaṃ sthāpya putrakaṃ

27.068

devatābhimukhaḥ śiṣyastiryagāsyaḥ svayaṃ sthitaḥ /AP_27.068ab/
adhvānaṃ nikhilaṃ dhyātvā parvabhiḥ svair vikalpitaṃ

27.069

śiṣyadehe tathā devamādhidaivikayācanaṃ /AP_27.069ab/
dhyānayogena sañcintya pūrvavattāḍanādinā

27.070

kramāttattvāni sarvāṇi śodhayet sthaṇḍile harau /AP_27.070ab/
tāḍanena viyojyātha gṛhītvātmani tatparaḥ(2)

27.071

deve saṃyojya saṃśodhya gṛhītvā tat svabhāvataḥ /AP_27.071ab/
ānīya śuddhabhāvena sandhayitvā krameṇa tu

27.072

śodhayeddhyānayogena sarvato jñānamudrayā /AP_27.072ab/
śuddheṣu sarvatattveṣu pradhāne ceśvare sthite

27.073

dagdhvā nirvāpayecchiṣyān pade caiśe niyojayet /AP_27.073ab/
ninayet siddhimārge vā sādhakaṃ deśikottamaḥ

27.074

evamevādhikārastho gṛhī karmaṇyatandritaḥ /AP_27.074ab/
ātmānaṃ śodhayaṃstiṣṭhed yāvadrāgakṣayo bhavet

27.075

kṣīṇarāgamathātmānaṃ jñātvā saṃśuddhikilviṣaḥ /AP_27.075ab/
āropya putre śiṣye vā hy adhikārantu saṃyamī

27.076

dagdhvā māyāmayaṃ pāśaṃ pravrajya svātmani sthitaḥ /AP_27.076ab/
śarīrapātamākāṅkṣannāsītāvyaktaliṅgavān

Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc