Language

ENहिગુ
Scripture Library

Agni Purana · Chapter 1

1.001

agnipurāṇaṃ |
athāgnipurāṇānukramaṇikā |
adhyāye viṣayaḥ pṛṣṭhe
1 purāṇapraśnaḥ 1
2 matsyāvatāravarṇanam 3
3 kūrmāvatāravarṇanam 5
4 varāha-nṛsiṃha-vāmana-paraśurāmāvatāravarṇanam 8
5 rāmāvatāravarṇanam 10
12 harivaṃśakathanam 28
13 bhāratākhyānam 33
16 buddhakalkyavatāravarṇanam 39
17 navasargapradarśanaṃ 40
21 āgamoktaviṣṇvādidevatāsāmānyapūjā 52
22 snānavidhiḥ 55
23 vāsudevādipūjāvidhiḥ 56
24 kuṇḍanirmāṇādyagnikāryakathanam 59
25 vāsudevādimantranirūpaṇam 65
26 mudrālakṣaṇakathanam 70
27 sarvadīkṣākathanam 71
28 ācāryābhiṣekaḥ 79
29 sarvatobhadramaṇḍalādilakṣaṇam 79
30 maṇḍalavidhiḥ 84
31 kuśāpāmarjanakathanam 87
32 dīkṣitasaṃskāraḥ 92
33 viṣṇupavitrārohaṇādividhānam 93
37 sarvadevapavitrārohaṇavidhiḥ 107
38 devālayanirmāṇaphalam 109
39 bhūmiparigrahaḥ 114
40 arghyadānavidhiḥ 116
41 śilāvinyāsaḥ 119
42 prāsādalakṣaṇakathanam 122
43 prāsādadevatāsthāpanādikathanam 125
44 vāsudevādipratimālakṣaṇakathanam 128
45 piṇḍikālakṣaṇam 132
46 śālagrāmādimūrtilakṣaṇam 134
47 śālagrāmādipūjā 135
48 viṣṇucaturviṃśatimūrtistotraṃ 137
49 matsyādipratimālakṣaṇam 138
50 devīpratimālakṣaṇam 145
51 sūryādipratimālakṣaṇam 145
52 yoginīpratimālakṣaṇam 147
53 liṅgalakṣaṇam 150
54 vyaktāvyaktaliṅgalakṣaṇam 152
55 liṅgapiṇḍikālakṣaṇam 157
56 dikpālayāgakathanam 158
57 kalaśādhivāsaḥ 161
58 devasnapanavidhiḥ 164
59 devādhivāsanavidhiḥ 167
60 vāsudevapratiṣṭhā 173
61 dvārapratiṣṭhādhvajārohaṇādikathanaṃ 177
62 lakṣmīpratiṣṭhā 182
63 sudarśanacakrādipratiṣṭhā 187
64 kūpādipratiṣṭhā 183
65 sabhāgṛhasthāpanam 191
66 sādhāraṇapratiṣṭhā 194
67 jīrṇamūrtyuddhāraḥ 197
68 devayātrotsavaḥ 198
69 yajñāvabhṛthasnānaṃ 200
70 vṛkṣārāmādipratiṣṭhā 202
71 vināyakapūjā 203
72 viśeṣasnānādikathanam 204
73 sūryārcanaṃ 209
74 śivapūjā 211
75 agnisthāpanādikathanam 220
76 caṇḍapūjā 227
77 kapilādipūjanam 228
78 pavitrādhivāsanavidhiḥ 231
79 pavitrārohaṇam 238
80 damanakārohaṇavidhiḥ 242
81 samayadīkṣā 244
82 saṃskāradīkṣā 253
83 nirvāṇadīkṣādhivāsanaṃ 259
84 nirvāṇadīkṣā 262
89 ekatattvadīkṣā 284
90 nirvāṇadīkṣāṅgībhūtābhiṣekakathanaṃ 285
91 nānāmantrakathanam 286
92 pātālaśilānyāsaḥ 288
93 vāstupūjā 295
94 prāsādaśilānyāsaḥ 300
95 śivaliṅgapratiṣṭhāsāmagrī 302
96 śivaliṅgādhivāsanavidhiḥ 310
97 śivaliṅgapratiṣṭhāvidhiḥ 327
98 gaurīpratiṣṭhāvidhiḥ 339
99 sūryapratiṣṭhāvidhiḥ 341
100 dvārapratiṣṭhā 342
101 prāsādakṛtyapratiṣṭhā 343
102 dhvajārohaṇam 345
103 jīrṇaśivaliṅgoddhāraḥ 349
104 prāsādasāmānyalakṣaṇam 352
105 gṛhādivāstukathanam 356
106 nagarādivāstukathanam 392
107 svāyambhuvasargakathanam 365
108 bhuvanakoṣavarṇanam 367
109 tīrthamāhātmyam 371
110 gaṅgāmāhatmyam 374
111 prayāgamāhatmyam 375
112 vārāṇasīmāhātmyakathanam 377
113 narmadādimāhātmyakathanam 379
114 gayāmāhātmyakathanam 380
115-116 gayāyātrā 1
110 śrāddhakalpaḥ 14
118 bhāratavarṣavarṇanaṃ 21
119 mahādvīpādivarṇanaṃ 22
120 bhuvanakoṣavarṇanaṃ 26
121 jyotiḥśāstraṃ 30
122 kālagaṇanaṃ 39
123 yuddhajayārṇavīyanānāyogāḥ 42
124 yuddhajayārṇavīyajyotiḥśāstrasāraḥ 46
125 yuddhajayārṇavīyanānācakrāṇi 48
126 yuddhajayārṇavīyanakṣatranirṇayaḥ 55
127 yuddhajayārṇavīyanānābalāni 59
128 yuddhajayārṇavīyakoṭacakraṃ 61
129 yuddhajayārṇavīyārghyakāṇḍaṃ 63
130 yuddhajayārṇavīyamaṇḍalaṃ 64
131 yuddhajayārṇavīyacakrādiḥ 66
132 yuddhajayārṇavīyasevācakraṃ 68
133 yuddhajayārṇavīyanānābalāni 71
134 yuddhajayārṇavīyatrailokyavijayavidyā 77
135 yuddhajayārṇavīyasaṅgrāmavijayavidyā 78
136 yuddhajayārṇavīyanakṣatracakraṃ 81
137 yuddhajayārṇavīyamahāmārīvidyā 82
138 yuddhajayārṇavīyaṣaṭkarmāṇi 85
139 yuddhajayārṇavīyaṣaṣṭisaṃvatsarāṇi 87
140 yuddhajayārṇavīyaṣoḍaśapadakā 89
141 yuddhajayārṇavīyaṣaṭviṃśatpadakajñānaṃ 91
142 yuddhajayārṇavīyamantrauṣadhādayaḥ 93
143 yuddhajayārṇavīyakubjikākramapūjā 95
144 yuddhajayārṇavīyakubjikāpūjā 97
145 mālinīmantrādinyāsaḥ 102
146 aṣṭāṣṭakadevī 105
147 tvaritāpūjādiḥ 109
148 saṅgrāmavijayapūjā 111
149 ayutalakṣakoṭihomāḥ 112
150 manvantarāṇi 114
151 varṇetaradharmāḥ 117
152 gṛhasthavṛttayaḥ 119
153 brahmacaryāśramaḥ 120
154 vivāhaḥ 122
155 ācārādhyāyaḥ 124
156 dravyaśuddhiḥ 128
157 śāvāśaucādiḥ 130
158 srāvādyaśaucaṃ 134
159 asaṃskṛtādiśaucaṃ 141
160 vānaprasthāśramaḥ 143
161 yatidharmaḥ 144
162 dharmaśāstraṃ 148
163 śrāddhakalpaḥ 150
164 navagrahahomaḥ 154
165 nānādharmāḥ 156
166 varṇadharmāḥ 159
167 ayutalakṣakoṭihomāḥ 163
165 mahāpātakādayaḥ 166
166-174 prāyaścittāni 171
175 vrataparibhāṣā 192
176 pratipadvratāni 199
177 dvitīyāvratāni 200
178 tṛtīyāvratāni 202
179 caturthīvratāni 206
180 pañcamīvratāni 207
181 ṣaṣṭhīvratāni 207
182 saptamīvratāni 208
183-184 aṣṭamīvratāni 209
185 navamīvratāni 213
186 daśamīvratāni 214
187 ekādaśīvratāni 216
188 dvādaśīvratāni 217
189 śravaṇadvādaśīvrataṃ 219
190 akhaṇḍadvādaśīvrataṃ 221
191 trayodaśīvratāni 222
192 caturdaśīvratāni 223
193 śivarātrivrataṃ 225
194 aśokapūrṇimādivrataṃ 226
195 vāravratāni 230
196 nakṣatravratāni 228
197 divasavratāni 231
198 māsavratāni 233
199 nānāvratāni 235
200 dīpadānavrataṃ 236
201 navavyūhārcanaṃ 238
202 puṣpādhyāyaḥ 240
203 narakasvarūpavarṇanaṃ 243
204 māsopavāsavrataṃ 246
205 bhīṣmapañcakavrataṃ 248
206 agastyārghyadānavrataṃ 249
207 kaumudavrataṃ 252
208 vratadānādisamuccayaḥ 253
209 dānaparibhāṣā 255
210 mahādānāni 261
211 nānādānāni 265
212 bherudānāni 270
213 pṛthvīdānāni 276
214 mantramāhātmyaṃ 277
215 sandhyāvidhiḥ 282
216-217 gāyatrīnirvāṇaṃ 287
218 rājābhiṣekaḥ 291
219 abhiṣekamantrāḥ 294
220 śatruvijayasahāyasampattiḥ anujīvivṛttañca 302
221 durgasampattiḥ 306
222-226 rājadharmāḥ 309
227 yuddhayātrā 329
228 svapnādhyāyaḥ 330
229-230-231 śakunaphalaṃ 333
232 yātrāmaṇḍalacintādiḥ 343
233 ṣāḍguṇyaṃ 345
234 prātyahikarājakarma 348
235 raṇadīkṣā 350
236 śrīstotraṃ 357
237 rāmoktanītiḥ 359
238 rājyāṅgāni 361
239 dvādaśarājamaṇḍalāni sandhivigrahādayaś ca 366
240 sāmādyupāyāḥ 370
241 rājanītiḥ 376
242 puruṣalakṣaṇaṃ 384
243 strīlakṣaṇaṃ 386
244 āyudhalakṣaṇaṃ 387
245 ratnaparīkṣā 390
246 vāstulakṣaṇaṃ 392
247 puṣpādipūjāphalaṃ 395
248-249-250-251 dhanurvedāḥ 396
252-253 vyavahārāḥ 407
254 divyapramāṇāni 416
255 dāyavibhāgaḥ 423
256 sīmāvivādādinirṇayaḥ 425

257 vākpāruṣyādiprakaraṇaṃ 430
258 ṛgvidhānaṃ 438
259 yajurvidhānaṃ 447
260 sāmavidhānaṃ 455
261 atharvavidhānaṃ 458
262 utpātaśāntiḥ 461
263 devapūjāvaiśvadevādibaliḥ 464
264 dikpālādisnānaṃ 467
265 vināyakasnānaṃ 469
266 māheśvarasnānalakṣakoṭihomādayaḥ 472
267 nārījanāvidhiḥ 474
268 chatrādimantrādayaḥ 478
269 viṣṇupañjaraṃ 1
270 vedaśākhādayaḥ 3
271 dānādimāhātmyaṃ 5
272 sūryavaṃśaḥ 8
273 somavaṃśaḥ 12
274 yuduvaṃśaḥ 14
275 dvādaśasaṃgrāmāḥ 19
276 rājavaṃśaḥ 22
277 puruvaṃśaḥ 24
278 siddhauṣadhāni 28
279 sarvarogaharāṇyauṣadhāni 34
280 rasādilakṣaṇaṃ 39
281 vṛkṣāyurvedaḥ 42
282 nānārogaharāṇyauṣadhāni 44
283 mantrarūpauṣadhāni 49
284 mṛtasañjīvanīkarasiddhayogaḥ 50
285 kalpasāgaraḥ 58
286 gajacikitsā 61
287 aśvavāhanasāraḥ 64
288 aśvacikitsā 71
289 aśvaśāntiḥ 76
290 gajaśāntiḥ 77
291 śāntyāyurvedaḥ 80
292 mantraparibhāṣā 84
293 nāgalakṣaṇāni 89
294 daṣṭacikitsā 93
295 pañcāṅgarudravidhānaṃ 97
296 viṣahṛnmantrauṣadhaṃ 99
297 gonasādicikitsā 101
298 bālagrahaharabālatantraṃ 104
299 grahahṛnmantrādikaṃ 109
300 mūryārcanaṃ 112
301 nānāmantrāḥ 114
302 aṅgākṣarārcanaṃ 117
303 pañcākṣarādipūjāmantrāḥ 119
304 pañcapañcāśadviṣṇunāmāni 123
305 nārasiṃhādimantrāḥ 125
306 trailokyamohanamantrāḥ 127
307 trailokyamohanīlakṣmyādipūjā 131
308 tvaritāpūjā 134
309 tvaritāmantrādiḥ 136
310 tvaritāmūlamantrādiḥ 140
311 tvaritāvidyā 144
312 nānāmantrāḥ 146
313 tvaritājñānaṃ 150
314 stambhanādimantrāḥ 152
315 nānāmantrāḥ 154
316 sakalādimantroddhāraḥ 155
317 gaṇapūjā 159
318 vāgīśvarīpūjā 161
319 maṇḍalāni 162
320 aghorāstrādiśāntikalpaḥ 167
321 pāśupataśāntiḥ 169
322 ṣaḍaṅgānyadhorāstrāṇi 171
323 rudraśāntiḥ 174
324 aṃśakādiḥ 177
325 gauryādipūjā 180
326 devālayamāhātmyaṃ 182
327-328-329 chandaḥsāraḥ 184
330 chandojātinirūpanaṃ 188
331 viṣamakathanaṃ 190
332 ardhasamanirūpaṇaṃ 191
333 samavṛttanirūpaṇaṃ 192
334 prastāranirūpaṇaṃ 195
335 śikṣānirūpaṇaṃ 196
336 kāvyādilakṣaṇaṃ 199
337 nāṭakanirūpaṇaṃ 203
338 śṛṅgārādirasanirūpaṇaṃ 205
339 rītinirūpaṇaṃ 211
340 nṛtyādāvaṅgakarmanirūpaṇaṃ 212
341 abhinayādinirūpaṇaṃ 214
342 śabdālaṅkārāḥ 218
343 arthālaṅkārāḥ 224
344 śabdārthālaṅkārāḥ 227
345 kāvyaguṇavivekaḥ 229
346 kāvyadoṣavivekaḥ 233
347 ekākṣarābhidhānaṃ 236
348 vyākaraṇaṃ 239
349 sandhisiddharūpaṃ 240
350 puṃliṅgaśabdasiddharūpaṃ 241
351 strīliṅgaśabdasiddharūpaṃ 248
352 napuṃsakaśabdasiddharūpaṃ 250
353 kārakaṃ 251
354 samāsaḥ 253
355 taddhitaṃ 255
356 unādisiddharūpaṃ 258
357 tiṅvibhaktisiddharūpaṃ 260
358 kṛtsiddharūpaṃ 263
359 svargapātālādivargāḥ 264
360 avyayavargāḥ 272
361 nānārthavargāḥ 276
362 bhūmivanauṣadhyādivargāḥ 280
363 nṛvargāḥ 287
364 brahmavargāḥ 290
365 kṣatrabiṭhśūdravargāḥ 291
366 sāmānyanāmaliṅgāni 296
367 nityanaimittikaprākṛtapralayāḥ 299
368 ātyantikalayagarbhotpattyādayaḥ 301
369 śarīrāvayavāḥ 306
370 narakanirūpanaṃ 310
371 yamaniyamāḥ 314
372 āsanaprāṇāyāmapratyāhārāḥ 318
373 dhyānaṃ 320
374 dhāraṇā 324
375 samādhiḥ 326
376 brahmajñānaṃ 329
377 samādhiḥ 333
378 brahmajñānaṃ 338
379 advaitabrahmajñānaṃ 339
380 gītāsāraḥ 345
381 yamagītā 351
382 āgneyapurāṇamāhātmyaṃ 355
oṃ namo bhagavate vāsudevāya |
agnipurāṇam |
% chapter {1}
:ś atha prathamo 'dhyāyaḥ
granthaprastāvanā
śriyaṃ(1) sarasvatīṃ gaurīṃ gaṇeśaṃ skandamīśvaram /AP_1.001ab/
brahmāṇaṃ vahnimindrādīn vāsudevaṃ namāmyaham

1.002

naimiṣe harimījānā ṛṣayaḥ śaunakādayaḥ /AP_1.002ab/
tīrthayātrāprasaṅgena svāgataṃ sūtamabruvan

1.003

ṛṣaya ūcuḥ
sūta tvaṃ pūjito 'smābhiḥ sārātsāraṃ vadasva naḥ /AP_1.003ab/
yena vijñānamātreṇa(2) sarvajñatvaṃ prajāyate

1.004

sūta uvāca
sārātsāro hi bhagavān viṣṇuḥ sargādikṛdvibhuḥ /AP_1.004ab/
brahmāhamasmi taṃ jñātvā sarvajñatvaṃ prajāyate

1.005

dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat(3) /AP_1.005ab/
dve vidye veditavye hi iti cātharvaṇī śrutiḥ

1.006

ahaṃ śukaś ca pailādyā gatvā vadarikāśramam /AP_1.006ab/
vyāsaṃ natvā pṛṣṭavantaḥ so 'smān sāramathābravīt

1.007

vyāsa uvāca
śukādyaiḥ śṛṇu sūta tvaṃ vaśiṣṭho māṃ yathābravīt(5) /AP_1.007ab/
brahmasāraṃ hi pṛcchantaṃ munibhiś ca parātparam

1.008

:n
1 lakṣmīmiti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 vijñātamātreṇa iti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 aparañca parañca yaditi kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 yadabravīditi kha, gha, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 1
vasiṣṭha uvāca
dvaividhyaṃ brahma(1) vakṣyāmi śṛṇu vyāsākhilānugam(2) /AP_1.008ab/
yathāgnirmāṃ purā prāha munibhirdaivataiḥ saha

1.009

purāṇaṃ paramāgneyaṃ brahmavidyākṣaraṃ param /AP_1.009ab/
ṛgvedādyaparaṃ brahma sarvadevasukhāvaham(3)

1.010

agninoktaṃ purāṇam yad āgneyaṃ brahmasammitam(4) /AP_1.010ab/
bhuktimuktipradaṃ divyaṃ(5) paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ nṛṇām

1.011

kālāgnirūpiṇam viṣṇuṃ jyotirbrahma parātparam /AP_1.011ab/
munibhiḥ pṛṣṭavān devaṃ pūjitaṃ jñānakarmabhiḥ

1.012

vasiṣṭha uvāca
saṃsārasāgarottāra- nāvaṃ brahmeśvaraṃ vada /AP_1.012ab/
vidyāsāraṃ yadviditvā(6) sarvajño jāyate naraḥ

1.013

agnir uvāca
viṣṇuḥ kālāgnirudro 'haṃ(7) vidyāsāraṃ vadāmi te /AP_1.013ab/
vidyāsāraṃ purāṇaṃ(8) yat sarvaṃ sarvasya kāraṇaṃ

1.014

sargasya pratisargasya vaṃśamanvantarasya ca /AP_1.014ab/
vaṃśānucaritādeś ca, matsyakūrmādirūpadhṛk

1.015

dve vidye bhagavān viṣṇuḥ parā caivāparā ca ha /AP_1.015ab/
ṛgyajuḥsāmātharvākhyā vedāṅgāni ca ṣaḍ dvija(9)

1.016

:n
1 dve vidye brahma iti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 akhilātmagamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 sarvavedamukham paramiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 vedasammitamiti kha, gha, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
5 puṇyamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
6 yad gaditvā iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
7 jñānasandīpanādeva iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
8 brahmāgneyaṃ purāṇamiti ga, gha, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
9 yad dvija iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 2
śikṣā kalpo vyākaraṇaṃ niruktaṃ jyotiṣāṅgatiḥ /AP_1.016ab/
chando 'bhidhānaṃ mīmāṃsā dharmaśāstraṃ purāṇakam

1.017

nyāyavaidyakagāndharvaṃ dhanurvedo 'rthaśāstrakam /AP_1.017ab/
apareyaṃ parā vidyā yayā brahmābhigamyate(1)

1.018

yattadadṛśyamagrāhyam agotracaraṇam dhruvam(2) /AP_1.018ab/
viṣṇunoktaṃ yathā mahyaṃ devebhyo brahmaṇā purā /AP_1.018cd/
tathā te kathayiṣyāmi hetuṃ matsyādirūpiṇam

Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc