Language

ENहिગુ
Scripture Library

Abhisamācārikadharma · Part 81100

yuṣmākaṃ sarvve(sārddhe)vihārikā antevāsikā odhyāyanti // vayaṃ yeva
tāva cīvarakāni dhovaṃtā sīvantā rañjentā talavilayaṃ (J.184) gacchāmaḥ /
ime pi na jānanti / kathaṃ antaragharaṃ praviśantehi cīvarake
pratipadyitavyaṃ / āhaṃsu / āma bhagavan
bhagavān āha / tena hi evaṃ antaragharaṃ praviśa(40b6)ntena cīvare
pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ antaragharaṃ praviśantena cīvare
pratipadyitavyaṃ / nāyaṃ tāva kṣamati bhikṣuṇā antaragharaṃ praviśantena
cīvaraṃ kaḍḍhantena praviśituṃ yahiṃ lagnaṃ tahi lagnaṃ yahiṃ pāṭitaṃ
tahiṃ pāṭitaṃ / atha khalu yadi tāva grīṣmakālo bhavati / dūre ca grāmo
bhavati / sīrṣe vā skandhe vā cīvaraṃ kṛtvā gantavyaṃ / yadā
grāmamūlaga(40b7)to bhavati / yadi tahiṃ ogho vā taḍāgam vā bhavati
puṣkiriṇī vā tahiṃ pādāṃ prakṣālitvā cīvaraṃ prāvaritvā gaṇṭhipārśvaṃ
ābandhitvā praviśitavyaṃ / atha dāni udakaṃ na bhavati / patraśākhāya vā
tṛṇakehi vā pādā jaṃghā prasphoṭitvā prāvaritvā praveṣṭavyaṃ / atha
dāni hemanto bhavati / prāvaritvā gantavyaṃ / parimaṇḍalaṃ cīvaraṃ
prāvaritvā antaragharaṃ praviśita(41a1)vyaṃ / parivarjitvā / bhrānto vā
aśvo bhrānto vā hasti bhrānto vā ratho-aśva vaṭavā cā(vā) ohara
pāra(parā)yuktaṃ kaṇṭakaśākhā parivarjantena sudhāpāṇḍula(le)panāyo
parivarjantena praviśitavyaṃ / atha dāni bhikṣusya (II.p.41) yatnaṃ
karentasya cīvaraṃ dhūlīye pūritaṃ bhavati / prasphoṭayitavyaṃ /
karddamena vā vināśitavyaṃ bhavati / dhovitavyaṃ / kaṇṭakaśākhāyāṃ vā
lagnaṃ bhavati / (J.185) na dāni mā cīva(41a2)raṃ mā kaṇṭakaśākhā
nti(tti) / udranti acchitavyaṃ / atha khalu stokastokaṃ mocayitavyaṃ /
suvā(dhā)pāṇḍulepanā bhittī bhavati varjayitavyā / atha dāni
śambāva(dha)rathyā bhavati / susaṃvṛtena paśyillakena atikrāmitavyaṃ /
evaṃ antaragharaṃ praviśantena cīvare pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati //
ābhisamācārikān dharmmān atikrāmati* // //
VI. 4 Ms.41a2 (J.185.6); Ch. 512a1
bhagavān śrāvastyām viharati vistareṇa ni(41a3)dānaṃ kṛtvā te dāni
āyuṣmanto nandanopanandanā antaragharaṃ praviṣṭā samānā mañcā
caryāṇaṃ ca mā(sā)pāśrayā ca dārakadārikehi pādehi
mardditaparimardditā / dhūlīya karddamena makṣitaparimakṣitā tehi
prajñaptehi upaviṃśa(śaṃ)ti / cīvarāṇi vināśayanti / sudhāpāṇḍulepanāyo
bhittīyo ghasaṃtā upaviṃśa(śaṃ)ti teṣāṃ sarvve(sārddhe)vihāri(41a4)kā
antevāsikā odhyāyanti / (J.186) vayaṃ yeva tāva cīvarāṇi dhoventā sīventā
rañjentā talavilayaṃ gacchāmaḥ / ime pi na jānanti kathaṃ antaragharaṃ
praviṣṭehi cīvarehi pratipadyitavyaṃ / eva(ta)ṃ prakaraṇaṃ bhikṣūhi śrutaṃ
bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān āha / śabdāpayatha
nandanopanandanāṃ / te dāni śabdāpitā / bhagavān āha / sa(41a5)tyaṃ
bhikṣavo nandanopanandanā evaṃ nāma yūyaṃ antaragharaṃ praviṣṭā

samānā dārakadārikāhi mañcañ ca / pīṭhañ ca trepaśyakā ca pādehi
marditavimarditā / dhūlīye kardamehi vināśitakehi prajñaptehi (II.p.42)
niṣīdatha sudhāpāṇḍulepanāhi bhittīhi ghasaṃtā praviśatha cīvarāṇi
vināśayanti yuṣmākaṃ sārddhevihārikā antevāsikā odhyāya(41a6)nti /
paśyatha bhaṇe vayaṃ yeva cīvarakāni dhovantā sīvantā rañjentā
talavilayaṃ gacchāmaḥ / ime na jānanti / kathaṃ antaragharaṃ praviṣṭehi
cīvarehi pratipadyitavyaṃ / āhaṃsu / āma bhagavan
bhagavān āha / tena hi-y-evaṃ antaragharaṃ praviṣṭehi cīvare
pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ antaragharaṃ praviṣṭehi cīvare
pratipadyitavyaṃ / eṣo dāni bhikṣuḥ / antaragha(41a7)raṃ praviṣṭo āsanena
nimantrīyati / āsanaṃ jānitavyaṃ / yadi tāva āsanaṃ bhavati dhūlīye vā
mrakṣitaṃ karddamena vā vināsitakaṃ / omaïlamaïlaṃ vā prajñaptakaṃ
bhavati / na kṣamati tahiṃ upaviśituṃ / yadi tāva bhikṣusya
visrambha(J.187)kulaṃ bhavati / vaktavyaṃ / bhaginīyo āsanaṃ prajñapetha
mā cīvarakāni vinaśiṣyan ti / yaṃ kālaṃ tahiṃ prajñaptaṃ bhavati / āmilā
vā astari(41b1)kā vā kocako vā kalantarako paṭa vā tato niṣīditavyā /
atha dāni aśrāddhakulaṃ bhavati / bhikṣusya vā avisrambhakulaṃ bhavati
tato ca stūpikaṃ vā sāṃghikaṃ vā kāryaṃ adhīnaṃ bhavati / nāpi kṣamati /
tathā yeva niṣīdituṃ / atha khalu leṅkaṭakhaṇḍena rajoharaṇakena vā /
prasphoṭiya kasaṃ(ṃsa)kalikāṃ prajñapiya upaviśitavyaṃ / atha dāni evaṃ pi
na bhavati / anta(41b2)masato hastenāpi prasphoṭiya āmarjiya
upaviśitavyaṃ / nāpi kṣamati / antaraghare praviṣṭena sudhāpāṇḍuṃlepanā
bhittīya (gha)sa(ṃ)tena atikramituṃ / na kṣamati / sāpāśrayaṃ vā
opāśrayam vā omayilomayilaṃ vā (II.p.43) paṇḍaraṃ vipāṇḍaraṃ
apāśrayituṃ / atha dāni bhikṣuḥ / jarādurbbalo vā vyādhidurbbalo vā
bhavati / vaktavyaṃ bhaginī prajñapehi kuḍḍasmiṃ yahiṃ
apāśra(41b3)yitavyaṃ / yaṃ kālaṃ tahiṃ biṃbohanaṃ vā amilā vā astarikā
vā kocako vā śāṭako vā prajñapto bhavati / tato apāśrayitavyaṃ / atha
dāni aśrāddhakulaṃ bhavati / na vā bhikṣusya viśrambhakulaṃ bhavati /
antamasato saṃkacchikā pi skandhe datvā apāśrayitavyaṃ / na kṣamati /
(J.188) antaragharaṃ praviṣṭena cīvarakena pratīcchituṃ / sarppikhajjakaṃ
(41b4) vā tailakhajjakaṃ vā ukkhinakā vā taṇḍulā praticchituṃ /
klinnakāni vā puṣpāṇi praticchituṃ / kṣudrapākāni vā phalāni
praticchituṃ / vikṣuṇṇam vā pātraṃ gṛhnituṃ / cikkannā vā hastān
nirmādituṃ / mālyam vā klinnakaṃ cikkanā vā oṣṭhāni nirmādayituṃ /
labhyā dāni cīvarāntarikāya khakkhaṭāni phalāni gṛhnituṃ / badarāṇi vā
kolakāni vā āmalakā(41b5)ni vā hārītakī vā taṇḍulāni vā anokṣīṇakā
vā mālyam vā āklinnakaṃ śimbaṭīyo vā atha dāni bhikṣusya yatnaṃ
karentasya cīvaraka karddamena vā nāsitaṃ bhavati dhovitavyaṃ / dhūlīye
vā otaritaṃ bhavati / prasphoṭayitavyaṃ / pāṭitaṃ vā vipāṭitaṃ bhavati

sīvitavyaṃ / evaṃ antaraghare praviṣṭena cīvare pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyati // ābhi(41b6)samācārikān dharmmān atikrāmati* ////
VI. 5-6 Ms.41b6 (J.188.13); Ch. 512a2
bhagavān śrāvastyām viharati / āyuṣmato nandanasya upanandano nāma
bhrātā so dāni tasya sārvve(rddhe)vihārikasyāha (II.p.44) / ehi āyuṣmaṃ
grāmaṃ praviśyāmaḥ / ahaṃ ca tatra kiñcid eva akalpīyaṃ
adhyācariṣyāmi / (J.189) mā kasyaci ācikṣesi / ahaṃ khalu te pitṝyako
bhavāmi / so dāni āha / pi(tṝ)yako bhavāhi / mātulako bhavāhi / (41b7)
yadi tvaṃ tatra kiṃci akalpiyaṃ / adhyācariṣyasi / ācakṣiṣyāmi / ahaṃ so
dān āha / ācikṣiṣyasi āha / ācikṣiṣyaṃ / so dāni āha / āgacchāhaṃ tava
śeṣayiṣyaṃ / te dāni mahāntāni kulāny upasaṃkramanti nimantrīyanti /
ārya bhaktakṛtyaṃ karetha purebhaktikaṃ karetha khajjakaṃ khādatha
vanaphalaṃ bhakṣatha / yathā pratibhānakaṃ karetha so dāni na kahiṃci
adhivāsayati / (42a1) paśyati mā imasya dātavyaṃ bhaviṣyatīti yaṃ kālaṃ
paśyati naiva eṣo pratibalo piṇḍāya aṇṭhituṃ / na ca pratibalo jetavanaṃ
saṃbhāvayituṃ ti / tato āha / āyuṣmana gaccha tvaṃ na me tvayā
sārvva(rddha)ṃ phāsu bhavati kathāya vā niṣadyāya vā ekasyaiva mama
phāsu bhavati / so dāni śuṣkena mukhena (J.190) pāṇḍarehi oṣṭhehi
tvaritatvaritaṃ nirddhāvati / kālaṃ nidhyāyamāno so (42a2) dāni tato yeva
anuparivarttiya mahātmehi kulehi ipsitānnāti(ni) bhuktā tasyaiva anupadam
eva nirddhāvito ye dāni bhikṣū jetavanasyārāmadvārakoṣṭhakasamīpe
sthāna caṃkramasthānaniṣadyāyogam anuyuktā viharanti / te dāni taṃ
paśyanti / upaśuṣkena mukhena pāṇḍarehi oṣṭhehi tvaritatvaritaṃ
nirddhāvitaṃ kālaṃ nidhyāyantaṃ teṣāṃ bhavati / yathā ayaṃ /
u(42a3)paśuṣkena mukhena pāṇḍarehi oṣṭhehi tvaritatvaritaṃ nirddhāvati /
kālaṃ nidhyāyamāno bhavitavyam ayaṃ vipralabdho / te dāni taṃ
uccagghanti āyuṣman snigdho khalu te su(mu)khavarṇṇo pilipilāyanti /
oṣṭhā suṣṭhu khalu (II.p.45) nirddhāpīyati / yathāpi dāni
nagarakulopakena pitṝyakena sārddhaṃ praviṣṭasya ipsitānnāni bhojanāni
bhu(42a4)ktāvisyā so dāni āha / āyuṣman kuto me ipsitānnāni bhojanāni
bhuktāni evaṃ ca evaṃ cāsmi vipralabdho etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū
bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān āha / śabdāpayatha upanandanaṃ so dāni
śabdāpito bhagavān āha / satyaṃ upanandana evaṃ nāma tvaṃ nandanasya
sārvve(rddhe)vihāriṃ jalpasi / ehi āyuṣman (42a5) grāmaṃ praviśiṣyāmaḥ /
ahaṃ ca tatra kiñci akalpiyaṃ adhyācariṣyāmi // mā khalu kasyaci
a(ā)cikṣiṣyasi / ahaṃ khalu te pitṛyako bhavāmi / tad eva (J.191) sarvvaṃ
bhagavān vistareṇa pratyārocayati / yāva so dāni āha / āyuṣman kuto me
ipsitānnāni bhojanāni bhuktāni evaṃ ca evaṃ cāsmi vipralabdho āha / āma
bhagavan /
bhaga(42a6)vān āha / duṣkṛtaṃ te upanandana tena hi evaṃ pureśramaṇena

pratipadyitavyaṃ / evaṃ paścācchramaṇena pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni
evaṃ pureśramaṇena pratipadyitavyaṃ / evaṃ paścācchramaṇena
pratipadyitavyaṃ / nāyaṃ tāva kṣamati / bhikṣuṇā paścācchramaṇo
praveśituṃ yo na pratibalo tasya ca ātmano ca vṛttiṃ saṃvibhajituṃ / atha
khalu yo pratibalo tasya ca (42a7) ātmano ca vṛttiṃ saṃvibhajituṃ / tena
paścācchramaṇo praveśayitavyo / eṣo dāni bhikṣu upādhyāyasya vā
ācāryasya vā paścācchramaṇo gacchati / nāpi kṣamati tena dūraṃ
pṛṣṭhato gantuṃ / nāpi kṣamati / khureṇa khuraṃ hanantena / atha khalu
nātyātidūraṃ nātyāsannaṃ gantavyaṃ / tenāpi dāni pureśramaṇena nāpi
kṣamati / ghāḍena yathā oḍḍitāye grī(42b1)vāye gantuṃ / atha khalu
yugamātraṃ nidhyāyantena gantavyaṃ / anekāye bhrānto vā hasti
āgaccheya bhrānto vā aśvo bhrānto vā ratho caṇḍo vā śvāno caṇḍo vā
goṇo (II.p.46) āgaccheya nti(tti) / yadi tāva dakṣiṇenāntenāgacchati /
vāmenāntena uccanti(tti)tavyaṃ / vāmenāntenāgacchati / dakṣiṇenāntena
uccattitavyaṃ / atha dāni duścakṣuko bhavati / jarādurbbalo vā
vyādhidurbbalo vā / (42b2) paścācchramaṇena vaktavyaṃ / upādhyāyo vā
ācāryo vā vāmahastikam vā dakṣiṇahastikaṃ vā uccatta nti(tti) / atha dāni
na paśyati hastena gṛhniyāṇaṃ ekato vā ekato vā uccattayitavyo / eṣo ca
dāni bhikṣusya sārddhevihārī vā ante(J.192)vāsī vā paścācchrava(ma)ṇaṃ
praveśenti / yadi tāva pratibalo bhavati tasya ātmano ca vṛttiṃ
saṃvibhajayituṃ / praveśayitavyo / atha dā(42b3)ni na pratibalo bhavati /
praveśito ca tena bhavati / paścācchramaṇo kālena kālaṃ visarjayitavyo /
tathā karttavyaṃ yathā pratibalo bhavati piṇḍapātam vā aṇṭhituṃ /
vihārakaṃ vā gantuṃ /
atha dāni bhikṣuḥ śirāṃ vindā(ddhā)payitukāmo bhavati / bāhuśirāṃ
vāṅgulyaśirāṃ vā nilāṭiṃ vā yadi tāva pratibalo bhavati /
paścācchramaṇasya (42b4) ātmano ci(vi)ttaṃ saṃvibhajitu(ṃ) vaktavyaṃ / āsa
tvaṃ sahitakāṃ bhuṃjiya nirddhāviṣyāmaḥ / yaṃ kālaṃ śirāviddhā
bhavati / ubhayehi bhuñjiya nirddhāvitavyaṃ / atha dāni na pratibalo
bhavati / kālena kālaṃ visarjayitavyo / vaktavyaṃ suvihita gantavyaṃ /
āgamiṣyaṃ ahaṃ, / yena vā tena sārddhaṃ tenāpi dāni piṇḍacārikaṃ vā
aṇṭhiyāṇa vihāraṃ (42b5) vā gacchiya āhāraṃ kṛtvā / nāpi dāni kṣamati /
dinnā mama ānantikā ti / adarśanena priyaṃ karttuṃ, / atha khalu bhuktaṃ
na bhuktan ti / anyasya haste pātraṃ datvā tahiṃ gantavyaṃ / yadi tāva na
viddhā śirā (II.p.47) bhavati glānasya anu(J.193)kālyaṃ āhāraṃ datvā
sahitakehi nirddhāvitavyā / atha dāni dūragocaro saṃghārāmo bhavati
bhikṣusya ātmano (42b6) āhāraparyeṣṭiṃ paryetha(ṣa)māṇasya vikālo
bhavati / evaṃ pi kariya gantavyaṃ / yadi tāva so śirāviddho eva
nirddhāvati / ayaṃ praviṣṭo bhavati / rathyāntaraṃ vā paśyati / tato yyeva
nivarttayitavyaṃ / nagaradvāre paśyati nagaradvārato nivarttitavyaṃ / panthe

paśyati / panthāto nivarttitavyaṃ / yato eva paśyati / tato eva nivarttitavyaṃ /
atha dāni koci vandati vaktavyaṃ / (42b7) amuko vandati / atha dāni
nimantreti upalakṣitavyaṃ / paścācchramaṇena yato nirggato bhavati / tato
ārocayitavyaṃ / amukena upādhyāyo nimantrito amukena vā antaraghare
bhuṃjati / pureśramaṇo na pratibalo bhavati dakṣiṇām ādiśituṃ, / āhaṃsu /
ādiśa dakṣiṇāṃ na dāni paścācchramaṇena vaktavyaṃ / yathā yeva
agrāsanaṃ agrodakaṃ agrapiṇḍa(43a1)pātaṃ paribhuñjasi tathā yeva
dakṣiṇām ādiśāhi / atha khalu ādiśitavyaṃ paścācchramaṇena / evaṃ
pureśramaṇena pratipadyitavyaṃ / evaṃ paścācchramaṇena
pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān
atikrāmati // * //
VI. 7-8 Ms.43a1 (J.193.16); Ch. 512a19
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / apareṇa dāni bhikṣuṇā bhikṣu adhyeṣṭā
āyuṣman icchāmi piṇḍapātaṃ nikkāliyamā(43a2)naṃ so dāni āha / ānehi
pātraṃ so dāni bhikṣu piṇḍapātasya kṛtena praviṣṭo ayaṃ pi deśakālaṃ
dantakāṣṭhaṃ gṛhītvā ārāmacārikāṃ caṃcūryati / (J.194) so dāni bhikṣu
piṇḍapātaṃ gṛhnitha / āgato / yāva paśyati so vihārakaṃ ghaṭṭitakaṃ, so
dāni muhūrttakaṃ āgamiyāṇaṃ yadā nāgacchati (II.p.48) vihārakasya
dvāramūle piṇḍapātakaṃ thapiya gato taṃ dāni ā(43a3)ha apareṇa
āgacchiyāṇaṃ utkṣiptaṃ so dāni bhikṣuḥ / vihāram āgatvā āgameti /
idānīṃ pi eṣyati muhūrttaṃ pi eṣyati yāva akālībhūtaṃ te dāni
ka(ga)tyāha(ya)ṃ kālasya ubhaye samāgatā so dāni tasya jalpati /
a(ā)yuṣman sādhu taṃ pātrakaṃ pi labhema / so dāni āha / āyuṣman kasya
pātraṃ kuto pātraṃ so dāni ā(43a4)ha / āyuṣman na tvaṃ māyā adhyeṣṭo
icchāmi piṇḍapātaṃ nikkāliyamānaṃ / so dāni āha / āyuṣman yadā so
mayā piṇḍapātako vihārasya purato nikṣipto / so dāni āha / āyuṣman
evaṃ ca tvaṃ śūnyake vihārake pātraṃ nikṣipiya gacchasi / so dāni āha /
āyuṣman etaṃ ca tvaṃ mama piṇḍapātanīhāra(43a5)kaṃ adhyeṣitvā
adarśanena priyaṃ karesi / te dāni vivaditā / bhagavato mūlaṃ gatāḥ /
bhagavān āha / nāyaṃ tāva kṣamati nīhārikapiṇḍapātena
piṇḍapātanīhārakaṃ adhyeṣitvā adarśanena priyaṃ karttuṃ, / nāpi
kṣamati / piṇḍapātanīhārakena piṇḍapātam ānayitvā śūnyake vihārake
osariya gantuṃ / tena hi evaṃ (43a6) piṇḍapāte(ta)nīhārakena
pratipadyitavyaṃ / evaṃ nīhārapiṇḍapātakena pratipadyitavyaṃ / (J.195) etaṃ
dāni sarvvasaṃghasya antaraghare nimantraṇam bhavati / bhikṣu
jarādurbbalo vā vyādhidurbbalo vā bhavati / na pratibalo gantuṃ /
piṇḍapātanīhārako adhyeṣitavyo / vaktavyam āyuṣman icchāmi
piṇḍapātaṃ nikkāliyantaṃ ti vaktavyaṃ / āyuṣman mā kha(43a7)lu
adarśanaṃ gamiṣyasi / tena adhyeṣṭena samānena duve pātrāṇy ādāya
praviśitavyaṃ / yadi tāva hemantakālo bhavati / laghukālo atikramati /

dāyakadānapatī vaktavyāḥ / detha glānasya piṇḍapātaṃ / yadi tāva
dāyakadānapati jalpanti / bhante paṭipāṭikāya gṛhnatha vaktavyaṃ /
dīrghāyu bhagavatā / (II.p.49) anekaparyāyeṇa glāno pari(43b1)di(ndi)to
lahuṃ ca kālo atikrāmati / yadi tāva denti dve piṇḍapātakā gṛhnitavyā
ātmano ca tasya ca śiktaḍḍitakaṃ kṛtvā vihārakaṃ āgantavyaṃ // atha dāni
grīṣmo vā varṣārātro vā kālo bhavati cireṇa kālo atikramati /
paṭipāṭikāya gṛhnitavyaṃ / śiktaḍḍitakaṃ kṛtvā vihārakaṃ gantavyaṃ /
yadi tāvad yāvadarthaṃ bhaktaṃ dīyati / prakṛtyeva ātmano bhaktato tasya
pātraṃ pūretavyaṃ / (43b2) anubhāgo ātmano gṛhnitavyo / atha dāni so
dāni patitittiṇo bhavati / yattakaṃ dīyati tattakaṃ gṛhnitavyaṃ / na dāni
apratyagraṃ gṛhnitavyaṃ / ekānte yūya(ṣa)ṃ sākavyañjanaṃ vā gṛhnitavyaṃ /
nāpi dāni adhotakehi hastehi aprayatehi gṛhnitavyaṃ / atha khalu (J.196)
prakṣālitvā nirmmādayitvā gṛhnitavyaṃ / atha khalu prakṣālitvā
nirmmādayitvā gṛhnitavyaṃ / yadi uppakkaṭo kālo bhava(43b3)ti / na dāni
tena bhuñjantena āsitavyaṃ / atha khalu ubhaye piṇḍapātā niharttavyā /
tena gacchantena kālo nidhyāpayitavyo yadi jānanti / śakyaṃ sakālena
saṃbhāvayituṃ / gantavyaṃ gacchitvā tasya upanāmetavyaṃ / atha paśyati
upakkhaṭo kālo antāntiko na śakyaṃ sakāle saṃbhāvayituṃ / mā dāni
ubhaye cchinnabhaktā bhaviṣyāma tena (43b4) paribhuñjitavyaṃ / nāpi
kṣamati nīhārapiṇḍapātenāpi adhyeṣṭo mayā piṇḍapātanīhārako ti
adarśanena priyaṃ, karttuṃ / atha khalu prakṛtyeva tāva dantakāṣṭhaṃ
khādayitavyaṃ / hastā nirmmādayitavyā / pānīyaṃ parisrāvayitavyaṃ /
kuṇḍikāṃ paripūriyāṇaṃ vihārasya prahāṇake dve āsanāni prajñapiya
(II.p.50) adhiṣṭhānāṃ pratigrāhāpiya āsitavyaṃ / yaṃ kālaṃ (43b5) āgato
bhavati upaviśiyāṇaṃ sahitakehi bhuṃjitavyaṃ / atha dāni so jalpati /
āyuṣman bhuṃja tvaṃ bhuktaṃ mayeti cchandayitavyo vaktavyo ūnakaṃ
pūrehi yaṃ te rucyati taṃ khādehi yadi tāva ākāṃkṣati / upaviśiyāṇaṃ yaṃ
rucyati taṃ khāditavyaṃ / atha dāni na kāṃkṣitavyaṃ / āyuṣman bhuṃja
tvaṃ nāhaṃ bhuṃjiṣyaṃ /
atha dāni dūragocaro saṃghārāmo (43b6) bhavati / piṇḍapātanīhārako ca
cireṇa āgacchati kālo ca stokāvaśeṣo bhavati (J.197) nīhārakapiṇḍapātena
hastā nirmmādiyāṇaṃ pānīyasya kuṇḍikāṃ pūriyāṇaṃ panthe
pratyudgacchitavyaṃ / yatra yeva taṃ paśyati / tatra yeva panthāto
uccattiyāṇaṃ sahitakehi bhuñjitavyaṃ / atha dāni nīhārakapiṇḍapāto na
pratyudgacchati kālo ca atikramati piṇḍapātanīhārakena
tvaritatvarita(43b7)m āgantavyaṃ / atha dāni dūre saṃghārāmo bhavati
piṇḍapātanīhārakena yatraiva pānīyaṃ paśyati / tatraiva bhuṃjitavyaṃ /
mā dāni vayaṃ ubhayeva bhaktacchedaṃ kariṣyāma evaṃ
piṇḍapātahārakena pratipadyitavyaṃ / evaṃ nīhārapiṇḍapātena
pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān

atikrāmati // * //
VI.9 Ms.43b7 (J.197.9); Ch. 512b1
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / te dāni bhikṣū piṇḍāya ca(44a1)ramāṇo
antaraghare yāva uṭṭhāṇāto nirghoṭenti / jano dāni odhyāyanti /
paśyatha bhaṇe śramaṇakāḥ / yāva uṭṭhāṇāto nirghoṭenti / naṣṭaṃ
bhraṣṭaṃ kuto imeṣāṃ śrāmaṇyaṃ etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato
ārocayeṃsu /
(II.p.51) bhagavān āha / samyag bhikṣavo jano odhyāyati / tena hi evaṃ
piṇḍāye caritavyaṃ / kin ti dāni evaṃ piṇḍāye caritavyaṃ / nāyaṃ tāva
kṣamati piṇḍacārikena yā(44a2)va uṭṭhānāto nirghoṭayituṃ / nāpi
adarśanapathe sthātuṃ, / atha khalu udeśe sthātavyaṃ /
darśanaśravaṇapathe nedāni vaktavyaṃ / piṇḍapātaṃ mahāpuṇye dehi /
atha khalu tūṣṇīkena uddeśe sthātavyaṃ / na dāni ito vā ito vā
nidhyāyantena āsitavyaṃ / mā paśyeṃsu / corā vā ocorakā (J.198)
bhavanti / atha khalu ṣaḍāyatanaṃ manasikarentena sthāta(44a3)vyaṃ /
cakṣur anityā yāva mano anityan ti sthātavyaṃ / eṣa strī dhānyaṃ ohananti
yadi tāva kaṇḍikāpūrakam ukkaḍḍhiya occarakaṃ praviśati jānitavyaṃ /
dāsyati eṣā ti / atha dāni parivarttiyāṇaṃ bhūyo nidhyāyati jānitavyaṃ / na
eṣā dāsyati gantavyaṃ / eṣā strī dhārāṃ vā pīṣayati / tilam vā / mudgam
vā kalāyām vā dalenti yadi (44a4) tāva śilāpūrakāṃ piṣiyāṇaṃ occarakaṃ
praviśati jānitavyaṃ / eṣā dāsyati / atha dāni parivarttiya nidhyāyati /
jānitavyaṃ / eṣā na dāsyatīti / eṣā strī karpāsaṃ kartteti yadi tāvantuka
nikṣipiyāṇaṃ uttheti / jānitavyaṃ / dāhiti eṣā nti(tti) / atha dāni bhūyo
prasārayati jānitavyaṃ / na dāhiti eṣā nti(tti) / eṣā strī upaviṣṭikā
ā(44a5)sati / bhikṣūna paśyiyāṇaṃ uttheti jānitavyaṃ / dāsyati eṣā nti(tti) /
atha dāni utthiyāṇaṃ bhūyo upaviśati jānitavyaṃ / na eṣā dāsyati / eṣā
strī bhikṣuṃ paśyiyāṇaṃ occarakaṃ praviśati jānitavyaṃ / dāsyati eṣā
nti(tti) / atha dāni riktā nirddhāvati / jānitavyaṃ / eṣā na dāsyati
gantavyaṃ / eṣā strī kāṃsabhājanaṃ mārjati bhikṣu paśyi(44a6)yāṇaṃ
(II.p.52) hastāṃ dhovati / jānitavyaṃ dāsyati eṣā tti / atha dāni ābharaṇāni
vā ucchāreti jānitavyaṃ / na eṣā dāsyatīti / mahātmanāṃ manuṣyāṇāṃ
gṛhā bhavanti / tahiṃ kuṇḍā ujjhitaprakīrṇṇā bhavanti / śāṭakā vā
paṭakā vā hārā vā arddhahārā vā hiraṇyaṃ vā suvarṇṇam vā na dāni
tahiṃ aśabdakarṇṇikāye nirggantavyaṃ / atha khalu prati(J.199)saṃviditena
nirggantavyaṃ / (44a7) evaṃ yaṃ yaṃ kārmmaṃ cchindiyāṇaṃ occarakaṃ
praviśati dātukāmā bhavati / na tena gantavyaṃ / evaṃ piṇḍāya caritavyaṃ /
na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān atikrāmati // * //
VI.10 Ms.44a7 (J.199.4); Ch. 512b26
bhagavān śrāvastyām viharati vistareṇa nidānaṃ kṛtvā te dāni
niśrayakaraṇīyā piṇḍāya caranti / teṣāṃ upādhyāyācāryā snehaṃ

sthapenti / khajjakhaṇḍakāni thapenti / paśyanti yaṃ kālam ā(44b1)gatā
bhavanti / tato teṣāṃ saṃvibhajiṣyāmaḥ / te pi dāni bāhyena bāhyaṃ
pratikramanti / te dāni teṣāṃ upādhyāyācāryā odhyāyanti vayaṃ yyeva
tāva imeṣāṃ kṛtena snehaṃ thapemaḥ / khajjakakhaṇḍakāni sthapemaḥ /
jānāma vayaṃ yaṃ kālaṃ āgatā bhaviṣyanti / tato saṃvibhajiṣyāmaḥ / ime
pi bāhyena bāhyaṃ pratikramanti / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣūhi śrutaṃ
bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu /
bhaga(44b2)vān āha / tena hi evaṃ piṇḍacārikena pratipadyitavyaṃ / kin ti
dāni evaṃ piṇḍacārikena pratipadyitavyaṃ / eṣo dāni bhikṣu
niśrayakaraṇīyo bhavati / nāpi dāni kṣamati piṇḍāya cariyāṇaṃ bāhyena
bāhyaṃ pratikramituṃ, / nāpi upādhyāyācāryāṇāṃ vā bhuṃjantānāṃ
nedāni uṣṭhihitvā āsitavyaṃ / imehi śaknoma / piṇḍacārikehi mukhe
kavalaṃ prakṣipituṃ / atha khalu darśa(44b3)nopavicāre āsitavyaṃ / atha
(II.p.53) khalu piṇḍacāraṃ aṇṭhiyāṇaṃ upādhyāyasya vā ācāryasya vā
allīpayi(J.200)tavyaṃ / yadi tāva labdhaṃ bhavati upādhyāyena vā ācāryeṇa
vā saṃgraho karttavyo / śaktukā stokā bhavanti / śaktukā dātavyā / sneho
dātavyo / khajjakhaṇḍakāni saṃvibhāgo karttavyo / atha dāni
upādhyāyasya vā ācāryasya vā pi(44b4)ṇḍapātako bhavati / ayaṃ ca
piṇḍāya caritvā āgato bhavati / sahitakehi paribhuñjitavyaṃ / lūham ca
praṇītaṃ ca ekañ ca aparaṃ ca / atha dāni so praṇītabhojanasya mahārhasya
pūraṃ pātraṃ gṛhniyāṇaṃ āgacchati / āha / upādhyāyācārya paribhuṃjāhi
nti(tti) / suvihita kuto imaṃ ti pṛcchitavyo / yadi tāva āha /
upādhyāyācārya asukā(44b5)ye ceṭikāye dinnaṃ / asukāye caṇḍavidhavāye
dinnaṃ / asukena paṇḍakena dinnaṃ, / asukāye sthūlakumārīye dinnaṃ /
asukāye pāpabhikṣuṇīye dinnaṃ / asukāyo pāpaśrāmaṇerīye dinnaṃ /
vaktavyaṃ suvihita apratigrāhyo eṣo jano mā bhūyo eteṣāṃ tena
pratigṛhnīhasi / atha dāni āha / upādhyāyācārya / asu(44b6)kasya(kāye)
me vāṇijasya sārthavāhasya parikathā kṛtā / buddhavacanaṃ jalpitaṃ / tena
me eṣo prasannena āhārako dinno vaktavyaṃ suvihita karohi dhūmaṃ mā
ca punaḥ / āmiṣacakṣuḥ / atha dāni āha / (J.201) upādhyāyācārya
bhuñjāhi / yadi tāva paribhuñjitavyaṃ / atha dāni na kāṃkṣati vaktavyaṃ
suvihita paribhu(ṃ)jāhi tvaṃ nāhaṃ paribhuñjiṣyan ti / yaṃ kālaṃ
upādhyāyena vā ā(44b7)cāryeṇa vā anujñā dinnā bhavati / tato
paribhuñjitavyaṃ / yadi koci nimantreti / yadi arthiko bhavati
praticchitavyaṃ / atha dāni piṇḍacāraṃ aṇṭhitvā tato eva nadīkule vā
udupānakule vā puṣkiriṇīkule vā āhāraṃ kṛtvā pātraṃ nirmmādayitvā
āgacchati / anāpattiḥ / evaṃ piṇḍacārikena pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyati (II.p.54) / ābhisamācārikān dharmmān atikrāma(45a1)ti // * //
uddānaṃ
evaṃ nivāsitavyaṃ /

evaṃ prāvaritavyaṃ /
(evaṃ antaragaraṃ praviśantena cīvare pratipadyitavyaṃ)
evaṃ antaraghare praviṣṭena cīvare pratipadyitavyaṃ /
evaṃ pureśramaṇena pratipadyitavyaṃ /
evaṃ paścācchramaṇena pratipadyitavyaṃ /(J.202)
evaṃ piṇḍapātahārakena pratipadyitavyaṃ /
evaṃ nīhārapiṇḍapātena pratipadyitavyaṃ /
evaṃ piṇḍāya caritavyaṃ /
evaṃ piṇḍacārikena pratipadyitavyaṃ //
ṣaṣṭho varggaḥ // * //
(Yasuo ṃāṭśūṇāṃī)
VII. 1 Ms.45a1 (J.203.1); Ch.512c11
(II.p.55) bhagavān śrāvatyāṃ vi(45a2)harati vistarena nidānaṃ kṛtvā te
dāni bhikṣū andhakāre prahāṇe upaviṃśa(śaṃ)ti / ukkhalantā
prakkhalantā etaṃ prakaraṇaṃ / yāva bhagavān āha / tena hi dīpo nāma
karttavyo / āyuṣmanto nandanopanandanā dīpavārikā te dāni prahāṇāto
utthitā capeṭikāye dīpaṃ nirvvāpenti / cīvarakoṇenāpi nirvvāpenti /
yogācārā bhikṣū gandhena vyāvahanti / eva(ta)ṃprakaraṇaṃ bhikṣū
bhagavato (45a3) ārocayeṃṣu /
bhagavān āha / tena hi evaṃ dīpe pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ
pradīpe pratipadyitavyaṃ / eṣo dāni saṃghārāmo purimaṃ paścimaṃ
prahāṇaṃ pratijāgrīyati / dīpacā(vā)rikā uddiśitavyā / eko vā dvayo vā
yattakāvā abhisaṃbhuṇanti navakāntena vā paṭipāṭikāye vā yasya vā
prāpuṇati / tehi prakṛtyeva tāva dīpa(45a4)varttikāyo varttitavyāyo
dīpakoṭikāni sajjayitavyāni tailaṃ sajjayitavyaṃ / agni pratijāgṛtavyo /
tuṣeṇa vā karṣeṇa vā gomayapiṇḍikā vā paṭipaṭikāye sthapetavyā /
yathānupūrvveṇa gaccheya bhaktaśālāyāṃ vā paṭipāṭikāye sthapetavyā
(J.204) dīpavārikena dīpam ādīpentena prathamānam eva bhagavato
śarīraku(45a5)ṭikāyāṃ dīpo ādīpitavyo yadā cetiyaṃ vanditaṃ bhavati /
tato niṣkāsiya sthapetavyo mā ādīnavaṃ utpādayeṣyā yaṃ kālaṃ
prahāṇasya jarjaro āhato bhavati / yadi tāva so dvibhūmikā saṃghārāmo
bhavati / prathamaṃ tāva sopānamaggulīyedīpako jālayitavyo / catuhi
prāsādasya koṇe koṇe dīpako pra(45a6)jvālayitavyaḥ / varccakuṭīyaṃ
dīpako prajvālayitavyo / paścāt prahāṇaśālāyāṃ (II.p.56) dīpako
prajvālayitavyo / yaṃ kālaṃ bhikṣusaṃgho prahāṇe upaviṣṭo bhavati / tato
dīpavārikena dīpako vārayitavyo / mā tarhi koci pracalāyatīti / yadi tāva
koci pracalāyati acchaṭikaṃ kariya utthāpayitavyo vaktavyaṃ āyuṣmana tava
dīpo prāpuṇatīti / tena (45a7)sa cārayitavyoiminā upaviśitavyaṃ / atha
dāni bhikṣusya upādhyāyo vā ācāryo pracalāyati / na kṣamati / so
'dhyupekṣituṃ / atha khalu so pi acchaṭikāye upasthapetavyo vaktavyaṃ /

upādhyāyācārya tatra dīpo prāpuṇatīti / āsa tvaṃ ā(a)haṃ cārayiṣyan ti /
tena cārayitavyo / (J.205) atha dāni bhikṣu śrāddhako bhavati / āha /
suviditaāsa tvaṃ / ahaṃ,(45b1) cārayiṣyan ti / dātavyo / nāpi kṣamati / tena
upārambhaṇābhiprāyeṇa dīpo cārayituṃ / tehidīpacā(vā)riko(ke)hina
kṣamati / aghāto vā pravedayitum / atha khalu cittam utpādayitavyaṃ
vinīvaraṇaṃ nau karenti tti yaṃ kālaṃ prahāṇasya yathāsukhaṃ kṛtaṃ
bhavati / tato prahāṇaśālāto dīpako ukkaḍhitavyo / nāpi kṣamati /
capeṭikātha(ye) vā mukhavātena vā cīvarako(45b2)ṇena vā dīpaṃ
nirvvāpayanta(tu)ṃ / atha khalu tulikāye nisnehiya dīpavartti okaḍḍhiya
kulikātaile nirvvāpayitavyaṃ / atha dāni navakā bhikṣū prahāṇaśālāyāṃ
pratikramanti / na kṣamati prahāṇaśālāyāṃ dīpaṃ nirvvāpayitavyaṃ / atha
khalu bahi prāsādakoṇehi dīpakā nirvvāpayitavyā / sopānamaggulīyaṃ
prāsādakuṭīyaṃ dīpako nirvvāpayitavyo vibhavo (45b3) bhavati / (II.p.57)
sarvvarātriṃ varccakuṭīyañ ca prasrāvakuṭīyaṃ dīpako prajvālayitavyo /
atha dāni vibhavo na bhavati / yadā bhikṣū pratikrāntā bhavaṃti / tato
varccakuṭīyaṃ dīpo nirvvāpayitavyo / varccakuṭīyaṃ nirvvāpayitvā
racchādīpo (J.206) nirvvāpayitavyo racchāyāṃ nirvvāpayitvā sopānaśīrṣe
nirvvāpayitavyāḥ / sopānaśīrṣe nirvvā(45b4)payitvā prahāṇaro(śā)lāyāṃ
dīpo nirvvāpayitavyo / na dāni sahasākārasya apratisaṃviditvā
nirvvāpetavyā / atha khalu āyuṣmanto prajñapetha śayyāyo dīpaṃ
gopayiṣyan ti / tato hastena tāva ovārayitavyo / tato vaktavyaṃ / mā
āyuṣman eṣo nirvvāpayiṣya ti / na dāni kṣamati / mukhavātena vā
cīvarakoṇena vā capeṭi(45b5)kāya vā nirvvāpayituṃ / yadi dīpavartti /
dagdhikā bhavati / palikhāṭir vvā okaḍḍhitavyo nirvvāpito bhavati / agni
gopayitavyo / tuṣehi vā karṣehi vā buṣena vā buṣikāyavā / yaṃ kālaṃ
paścime yāme prahāṇasya jharjjharo āhato bhavati / tato dīpavārikehi
sopānamaggulīyaṃ tāva dīpo prajvālayitavyo / nāpi kṣamati
prahā(45b6)ṇaśālāyāṃ sahasā dīpakaṃ praveśayituṃ / mā navakā bhikṣu
sahasā viprakaṭa(m) utthihaṃsna(su) nti(tti) / atha khalu vaktavyaṃ /
āyuṣmantaṃ dīpo praveśīyatīti / dīpo praveśayati nti(tti) / yaṃ kālaṃ
prahāṇasya yathāsukhaṃ kṛtaṃ bhavati / prahāṇaśālāyān tāva prathamaṃ
dīpako nirvvāpayitavyo / atha dāni natāva nirbhāti na kṣamati
nirvvāpayituṃ / yaṃ kālaṃ vibhātaṃ bhavati (J.207) / ākā(45b7)śaṃ kṛtaṃ
bhavati / tato varccakuṭīye prasrāvakuṭīye ca dīpako (II.p.58)
nirvvāpayitavyo / tailaṃ śeṣaṃ bhavati / sāhariyāṇaṃ ghaṭikāyāṃ nā(vā)
bhājane vā sthāpayitavyaṃ / dīpakoṭikāyo ekasthāne sthāpayitavyā /
dīpavarttīyo niṣpeḍiyāṇaṃ ekaṃ hi koṇake sthāpetavyā / yo evaṃ
devaśikaṃ dīpo jvālayitavyo / evaṃ dīpe pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyati // (46a1) ābhisamācārikān dharmmān atikrāmati // * //
VII.2 Ms.46a1 (J.207.7); Ch.513a5

bhagavān śrāvastyāṃ viharati / te dāni bhikṣuḥ prahāṇe pracalāyaṃti /
etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu / bhagavān āha / tena hi
yaṣṭī nāma cārayitavyā / yaṣṭīyaṃ tāva bhikṣuṇā kārāpayamāṇena
aṣṭahastāyāmena karttavyā / muṣṭimātrī sthūlatvena ubhayehiṃ antehi
lohakena bandhitavyā / navakāntena vā paṭipāṭikā(46a2)ya vā yasya vā
punaḥ prāpuṇati eṣā evārthotpattiḥ // * //
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ / yaṣṭī
cārentāyo yeca(va) bhikṣu pracalāyati / taṃ yeva kṣiprāye yaṣṭīye ure vā
āhanati pāde vā a(ā)hanati te dāni bhikṣu vihaṭhiyantā ārāvaṃ muñcati/
āyuṣmaṃ hato smi hato smīti / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato
ārocayeṃsu / (J.208) bhagavān āha (46a3) tena hi evaṃ yaṣṭīye
pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ yaṣṭīye pratipadyitavyaṃ / yaṣṭī
kārayantena karttavyaṃ / vaṃśasya vā nalasya vā naṃglasya vā rohiṣasya vā
daśa-aṣṭahastāṃ dīrghatvena ubhayato agre yottakhaṇḍehi veḍhayitavyā /
navakāntato cāretavyā yaṣṭi dāni cārentena na dāni oguṇṭhitaśīrṣeṇa vā
cāretavyā (II.p.59) ohita(46a4)hastena vā upānahārūḍhena vā yaṣṭi
cāretavyā / atha khalu ekāṃsīkṛtena cārayitavyā nāyaṃ tāva kṣamati
bhikṣuṇā yaṣṭiṃ cārentena kṣiprāye yaṣṭīye āhanituṃ / nāpi kṣamati
viheṭhanābhiprāyeṇa yaṣṭī cārayituṃ / atha khalu maitracittena
yaṣṭā(ṣṭī) cārayitavyā / vṛddhāntato navakāntaṃ / ete dāni bhikṣuḥ
pracalāyanti nāpi kṣamati a(46a5)dhyupekṣituṃ, / nāpi kṣamati kṣiprāye
yaṣṭīye āhanituṃ / rajag[v]asma viya / atha khalu pārśve sthitvā trikkhatto
purato yaṣṭi kārayitavyā / yadi na budhyati / acchaṭikā karttavyā / yadi
vāmena sthitako bhavati / dakṣiṇena jānukehi saṃghaṭṭetavyo / yadi
dakṣiṇato sthito bhavati / vāmajānukena tena cchanti(tti) /
pratyupasthitavyaṃ / ghaṭi(46a6)tavyā utthāpiyāṇaṃ vaktavyaṃ āyuṣman
tava yaṣṭi prāpuṇati / cārehi tena cāretavyaṃ / iminā upaviśitavyaṃ / na
dāni kśamati / oguṇṭhitaśīrṣeṇa vā // pe // yāva atha khalu (J.209)
ekāṃsīkṛtena cīvaraṃ kṛtvā gṛhnitavyaṃ / tena cāretavyaṃ / atha dāni bahu
pracālayanti / na dāni te sarvve valīvandā viya utthapetavyā / yo tatra
navakataro bhavati / tasya yaṣṭī dātavyā / (46a7) atha dāni bhikṣu
upādhyāyācāryā pracalāyanti na kṣamati adhyupekṣituṃ, / atha khalu
acchaṭikāye utthāpiyāṇaṃ vaktavyaṃ upādhyāyācārya tava yaṣṭī
prāpuṇati tena dharmmagauraveṇa pratyutthāya gṛhītavyaṃ na kṣamati
yaṣṭī tasya dātuṃ / atha khalu vaktavyaṃ / āsa tvaṃ / ahaṃ cārayiṣya
te(ti) / na yeva yaṣṭī cāretavyaṃ / na dāni tena otāraprekṣiṇā cāretavyā /
atha kha(46b1)lu ṣaḍāya(ta)na manasikarentena (II.p.60) cāretavyā yadi koci
pracālayati tasya dātavyā / te pi dāni tahiṃ na āghāto bandhitavyo / atha
khalu cintetavyaṃ / bahukaro eṣo asmākaṃ ci(vi)nīvaraṇaṃ karoti / tena
tāva cāretavyā / atha dāni śraddhako bhikṣur bhavati / āha / sagotrīmātā

āsa tvaṃ / ahaṃ cārayiṣyāmi / dātavyā evaṃ tāva cāretavyaṃ / yāva
prahāṇasya yathāsukhaṃ kṛ(46b2)taṃ bhavati nāpi kṣamati tehi bhikṣūhi
yaṣṭī cāre(J.210)ntehi cittaṃ pradūṣita(tu)ṃ / atha khalu cittam
utpādayitavyaṃ / vinivaraṇaṃ me karentīti / evaṃ yaṣṭīyaṃ
pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān
atikrāmati // * //
VII.3 Ms.46b2. (J.210.4); Ch.513a24
bhagavān śrāvastyām viharati / vistareṇa nidānaṃ kṛtvā te dāni
bhikṣuṃ(kṣū)prahāṇasmiṃ yaṣṭiṃ cārayantāśītena kilammati / etaṃ
prakaraṇaṃ bhikṣū bhagava(46b3)to ārocayeṃsu / bhagavān āha / tena hi
geṇḍukaṃ nāma karttavyo / geṇḍukaṃ dāni bhikṣuṇā kārāpayamāṇena
kārāpayitavyo / tṛṇānām vā palālānām vā leṅka(ṭa)kakhaṇḍakānām vā
sūtrasya vā ulāya vā bāhyenapaṇena nattakena veṣṭayitvā sūtrakena
veṣṭayitavyo / nāpi kṣamati / khakkhaṭaṃ karttuṃ nāpi kṣamati /
ati[śithilaṃ /] atha khalu (46b4) tādṛśo karttavyo / yo bhūmīyaṃ āpiṭito
yugamātraṃ uppaṭatiso cārayitavyo / navakāntena vā paṭipāṭikāya vā
yasya vā puna prāpuṇati / eṣā evārthotpattiḥ // * //
(J.211) bhagavān śrāvastyām viharati / te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ /
geṇḍukaṃ cārayaṃtā iṣṭakhaṇḍaṃ leṅka(II.p.61)ṭakakhaṇḍena veṣṭayitvā
cārenti / yo yeva pracālayati / taṃ, (46b5) yevakṣipreṇa geṇḍukena urasi vā
tāṇḍeti / pārśvasmi vā āhananti / te dāni bhikṣū viheṭhayamānā ārāvaṃ
muñcanti / āyuṣmana hato smi hato smi / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū
bhagavato ārocayeṃsu / nāpi kṣamati / āghātacittena vā duṣṭacittena vā
geṇḍukāṃ cārayituṃ, / atha khalu maitracittena hitacittena geṇḍuko
caritavyo / nāpi (46b6) kṣamati / geṇḍukaṃ cārayantasya cittaṃ
pradūṣayituṃ / atha khalu cittaṃ pragopayitavyaṃ / vinīvaraṇaṃ so karenti
tti / eṣo dāni bhikṣuḥ pracālayati / na kṣamati kṣipreṇa geṇḍukena
āhanituṃ / atha khalu bhūyo geṇḍukam āsthapayitvā acchaṭikāye
utthāpayitavyo / vaktavyaṃ āyuṣmān tava geṇḍukoprāpuṇati / utthehi
cārehi nti(tti) / imena cārayitavyo imena (J.212) upa(46b7)viśitavyaṃ / atha
dāni bhikṣusya / upādhyāyo vā ācāryo vā pracālayati / na kṣamati / so pi
adhyupekṣituṃ / atha khalu trayo vā vārā geṇḍukāṃ purato
abhāmayitvācchaṭikāye utthāpayitavyo / vaktavyaṃ upādhyāyācārya tava
geṇḍuko prāpuṇati / tenāpi dāni dharmmagauraveṇa pratyutthāya puṇoti /
niṣīditavyaṃ / na dāni tena otāraprekṣiṇā āsitavyaṃ / atha kha(47a1)lu
ṣaḍāyatanaṃ manasikarentena āsitavyaṃ / atha dāni āha / āśa tumaṃ ahaṃ
cārayiṣyan ti / tena yeca(va) cārayitavyo / atha dāni śrāddhako bhikṣur
bhavati / āha sagotrīmātā āsa tvaṃ ahaṃ cārayiṣyan ti / dātavyaṃ / evaṃ
tāva cārayitavyo / yāva (II.p.62) prahāṇasya yathāsukhaṃ kṛtaṃ bhavati / na
kṣamati so geṇḍuko adhyupekṣituṃ / pāṭitavipāṭitā / atha khalu kālena

kālaṃ siñcayitavyo / kā(47a2)lena [kālaṃ prakṣālitavyo / evaṃ geṇḍuke]
[pratipa]dyitavyaṃ / na pratipadyati / ābhisamācārikān dharmmān
atikrāmti // * //
VII.4 Ms.47a2 (J.212.14); Ch. 513b17
bhagavān śrāvastyām viharati vistareṇa nidānaṃ kṛtvā te dāni
āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ prahāṇa āgatā samānā skandhāto niṣīdanaṃ /
(J.213) otāriyāṇaṃ koṇe koṇe gṛhītvā vaṭa-vaṭa nti(tti) / prasphoṭayitvā
prajñapayitvā niṣadanti / ya(ṃ) kālaṃ prahāṇasya yathā(47a3)sukhaṃ kṛtaṃ
[bhavati] / tato niṣīdanaṃ koṇe koṇe gṛhītvā vaḍa-vaḍā nti(tti) prasphoṭiya
sāharitvā skandhe kṛtvā gacchanti / yogācārāṃ bhikṣuṃ śabdena
vyāhara(vaha)nti / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu /
bhagavān āha / tena hi evaṃ niṣīdane pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ
niṣīdane pratipadyitavyaṃ / nāyaṃ tāva kṣamati / bhikṣuṇā prahāṇaṃ
(47a4) okastena niṣīdanaṃ [koṇe koṇe] gṛhītvā vaḍa-vaḍā nti(tti) /
prasphoṭayituṃ / atha khalu vihārake vā bāhyato vā niṣīdana
prasphoṭayāṇaṃ dviguṇaṃ kṛtvā prahāṇaṃ okasitavyaṃ / ātmano
pratisandhismi sukhākaṃ niṣīdanakaṃ pīṭhake prajñapayitavyaṃ / tathā
karttavyaṃ yathā ānantarikaṃ na vyāvahati / nāpi kṣamati yathāsukhe kṛte
utthiya niṣīdanaṃ (47a5) koṇe koṇe gṛhītvā caṭa-caṭa nti(tti)
praphoṭayituṃ / atha khalu sukhākaṃ utthitvā dviguṇīkṛtvā (II.p.63)
skandhe kṛtvā ca gantavyaṃ / atha dāni bhikṣuḥ paśyati dvitīye prahāṇe /
avītakaṃ bhaviṣyatīti / rātriñ ca śayyāsanaṃ (J.214) yathāprajñaptakaṃ
āsati nāpi kṣamati niṣīdanaṃ yathāprajñaptakaṃ kṛtvā gantuṃ / atha khalu
yathākhalu prajñaptakaṃ dviguṇīkṛtvā tato gantavyaṃ (47a6) dvitīyasya
prahāṇasya jarjare āgate otaritavyaṃ / nāpi kṣamati prahāṇaṃ okastena
niṣīdanaṃ koṇe koṇe gṛhītvā vaḍa-vaḍā nti(tti) / prasphoṭayituṃ / atha
khalu yathā sāhaṭasya niṣīdanasya dvitīyo anto udveliya prajñapayitavyo /
tato niṣīditavyaṃ / nāpi kṣamati / prahāṇasya yathāsukhe kṛte
niṣīdanakaṃ koṇe koṇe gṛhītvā vaḍa-vaḍā nti(tti) / prasphoṭayituṃ, / atha
(47a7) khalu saṃprajānaṃ sāharitvā skandhaṃ kṛtvā gantavyaṃ / nāpi
kṣamati / niṣīdanaṃ adhyupekṣituṃ / omayilomayilaṃ pāṭitavipāṭitaṃ /
atha khalu kālena kālaṃ dhovitavyaṃ / kālena kālaṃ siṃcitavyaṃ / evaṃ
niṣīdane pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān
atikrāmati // * //
VII.5 Ms.47a7 (J.214.12); Ch. 513b8
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ /
prahāṇa o(ka)sta(47b1)kāḥ / samānā āsanehi upaviśiyāṇaṃ upānahā
nikkhāsiya eka pi ekena hastena pārṣṇikāvaddhrakasmi gṛhītvā dvitīyaṃ
(J.215) dvitīyena hastena pārṣṇikāvaddhrakaṃ gṛhītvā caṭa-caṭa nti(tti)
prasphoṭanti yogācārāṃ bhikṣūṃ śabdena vyāvahanti / etaṃ prakaraṇaṃ

bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu /
bhagavān āha / tena hi evaṃ upānahāye pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni
evaṃ upānahāye pra(47b2)tipadyitavyaṃ / nāyaṃ (II.p.64) tāva kṣamati
bhikṣuṇā prahāṇa upaviṣṭena upānahā nikkhosiyaekam pi ekena hastena
pārṣṇivaddhrake gṛhniya dvitīyaṃ dvitīyena hastena pārṣṇivaddhrake
gṛhniya caṭa-caṭa nti(tti) prasphoṭayituṃ / atha khalu bhikṣuṇā
pratikṛtyeva tāva pādadhovanikāye upānahāyo pocchiya prahāṇasya jarjare
otaritavyaṃ / yadi tāva prahāṇaśālāyāṃ bhūmyastāro kṛtako bhavati /
(47b3) na kṣamati sopānahena pādena prahāṇaṃ upaviśituṃ / atha khalu
upānahikāyo dvāramūle nikkhāsiya praviśitvā vṛddhānte añjaliṃ kṛtvā
yathāvṛddhikāye upaviśitavyaṃ / atha dāni bhikṣu paśyati / anekāyo
upānahikāyo mūṣikena vā khajjeṃsu / bhikṣū vā jānanto vā ajānanto vā
gṛhītvā gaccheyanti kiṃ karttavyaṃ saṃpuṭikariyāṇaṃ vāmakena
ha(47b4)stena gṛhniya nikuṭitakena osārayitvā saṃprajānaṃ gṛhniyāṇaṃ
gantavyaṃ / pratisandhismi tathā yeva saṃpuṭikṛtikāyo āsanasya heṣṭhe
sthapitavyāyo sthapitvā prahāṇam upaviśitavyaṃ / yaṃ kālaṃ prahāṇasya
yathāsukhaṃ kṛ(taṃ) bhavati / bhikṣuṇā upasthapitvā upānahāyo tathā
yeva saṃpuṭīkṛtikāyo (J.216) gṛhītvā nikuṭitakena vāmābāhāṃ osāriya
saṃprajānaṃ nirddhā(47b5)vitavyaṃ / atha dāni akṛto bhūmi-astāro bhavati
sa-upānahena prahāṇaśālāṃ praviśitavyaṃ / vṛddhānte upānahāyo
pārṣṇivaddh(r)ake osāriya praṇāmaṃ karttavyaṃ / abhinikuṭitakena
prāñjalīkṛtena gantavyaṃ / yāvat pratisandhiniṣīdanaṃ prajñapayitvā
upānahāyo nikkhāsitvā paryaṃkena niṣīditavyaṃ / prahāṇasya yathāsukhe
kṛte āgamayitavyaṃ / bhikṣuṇā (47b6) yāva vṛddhatarakā nirddhāvitā
paścād utthayitvā upānahāyo ābandhiya gantavyaṃ / atha dāni (II.p.65)
vṛddhatarakā āsanti / bhikṣū ca āgantukāmo bhavati / upānahāyo
ābandhiya navakānte saṃprajānaṃ gantavyaṃ, / nāpi kṣamati saṃghamadhye
bhaktāgre taparpaṇāgre vā samīcīyaṃ vā sa-upānahena niṣīdituṃ / nāpi
kṣamati / upādhyāyasya vā ācāryasya vā agrato sa-upānahena niṣīdituṃ /
atha kha(47b7)lu upānahikāyo nikkhāsiyāṇaṃ praṇāmaṃ kṛtvā
upaviśitavyaṃ / atha dāni bhikṣu glāno bhavati kiñ cāpi sa-upānaho
upādhyāyasya vā ācāryasya vā mūle upaviśati / anāpattiḥ / nāpi kṣamati
bhikṣuṇā pādāṃ dhovantena upānahāyo vaḍa-vaḍa nti(tti) prasphoṭayituṃ /
atha dāni bhikṣuḥ / adhvānam āgato bhavati / upānahāyo ca pāṃsunā
opūritā bhavanti / nadīkūle vā puṣkiriṇīkūle vā (48a1; J.217) pādaṃ
dhoviya prasphoṭeti / anāpattiḥ / ta pi dāni na kṣamati / vṛddhatarakasya
vā anuvātaṃ prasphoṭayitavyaṃ / nāpi kṣamati upanahā adhyupekṣituṃ /
odriṇṇakā vā paluggakā vā / atha khalu kālena kālaṃ ghaṭayitavyaṃ /
kālena kālaṃ pratyagralakā dātavyāḥ / evaṃ upānahāye pratipadyitavyaṃ /
na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān atikramati // * //

VII.6 Ms.48a1 (J. 217.6); Ch. 513b25
bhagavān śrāvastyāṃ viha(48a2)rati / te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ
prahāṇaṃ upaviṣṭāḥ / auddhatyābhiprāyā muktehi pārśvehi / khala-khala
nti(tti) kāsanti / yogācārāṃ bhikṣuṃ śabdena vyāvahanti / etaṃ prakaraṇaṃ
bhikṣū bhagavato ārocayeṃsuḥ /
(II.p.66) bhagavān āha / tena hi evaṃ kāsitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ
kāsitavyaṃ / nāyaṃ kṣamati bhikṣuṇā prahāṇam upaviṣṭena
auddhatyābhiprāyeṇa muktehi pārśvehi khulu-khulu nti(tti) kāsituṃ, / atha
(48a3) dāni bhikṣusya kāso āgacchati / hastena grīvā parimarditavyā / atha
dāni na pāreti vinodayituṃ saṃprajānakaṃ kāsayitavyaṃ / atha dāni bhūyo
bhūyo kāśo (J.218) āgacchati / bāhirato nirddhāpiya kāsitavyaṃ /
prahāṇasya vā āmantriya gantavyaṃ / nāpi kṣamati bhaktāgre vā
tarpaṇāgre vā sāmāyikāye vā auddhatyābhiprāyeṇa muktehi pārśvehi /
kha-kha-kha (48a4) nti(tti) kāsituṃ / atha dāni bhikṣusya kāsikā āgacchati /
saṃprajānaṃ kāsitavyaṃ / atha dāni bhūyo bhūyo ukkāsikā āgacchati /
antariko vaktavyo / āyuṣman mama tāva piṇḍapātaṃ ukkaḍḍheti(si) /
tathā(to) gantavyaṃ / nāpi kṣamati dharmmaśravaṇikena upaviṣṭe
auddhatyābhiprāyeṇa muktehi pārśvehi kha nti(tti) kāśituṃ / atha dāni
bhikṣusya kāso āgato bhavati / (48a5) grīvā marditavyā / atha dāni na
pāreti vinodayituṃ, / saṃprajānaṃ kāsitavyaṃ / atha dāni puno puno
kāsāvīyati / dharmmaśravaṇasya āmantriya gantavyaṃ / nāpi kṣamati /
upādhyāyasya vā ācāryasya vā agrato vṛddhatarakānāṃ vā
auddhatyābhiprāyeṇa muktehi pārśvehi kha-kha-kha nti(tti) kāsituṃ / atha
dāni bhikṣusya ukkāsikā āgacchati / saṃprajānaṃ kāsitavyaṃ (48a6)
ekatamaṃte āgacchiya kāsitavyaṃ / evaṃ kāse pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān atikramati // * //
VII.7 Ms.48a6 (J. 218.16); Ch. 513c3
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / te dāni āyuṣmanto (II.p.67) ṣaḍvarggikāḥ
prahāṇaṃ upaviṣṭāḥ / auddhatyābhiprāyāḥ kulikāye nakkaṃ vijjhanti /
sūtrakaṃ pi vaṭṭiyāṇaṃ nakke prakṣipanti / te dāni sarvveṇa kaṇṭhena
hacchīyanti / te (J.219) dāni yogācārāṃ bhikṣūṃ śabdena vyāvahanti / etaṃ
praka(48a7)raṇaṃ bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu /
bhagavān āha / tena hi evaṃ kṣipitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ
kṣa(kṣi)pitavyaṃ / nāyaṃ tāva kṣamati / bhikṣuṇā prahāṇaṃ upaviṣṭena
auddhatyābhiprāyeṇa tulikāya vā nakkaṃ vijjhituṃ / sūtraṃ vaṭṭiya
nakkasmin prakṣipituṃ, / nāpi kṣamati / sarvveṇa kaṇṭhena hā nti(tti)
kṣipituṃ // atha dāni bhikṣusya anābhogena kṣīvikā āgacchati
vinodayitavyaṃ / nirālaṃ parimarditavyaṃ / nakkā vā (48b1)
parimarditavyā / atha dāni na pāreti vinodayituṃ / saṃprajānaṃ
kṣīvayitavyaṃ / yathā anantarikasya na vyāvaheyyā / kheṭena vā

siṃghāṇakena vā / atha dāni puno puno kṣīvikā āgacchati prahāṇasya
āmantriya gantavyaṃ / nāyaṃ tāva kṣamati bhikṣuṇā bhaktāgre vā
tarpaṇāgre vā upaviṣṭena auddhatyā(bhi)prāyeṇa sarvveṇa kaṇṭhe(na)
kṣīvituṃ / atha dāni bhikṣusya kṣīvikā āgacchati / vinodayitavyā /
a(48b2)tha dāni na pāreti vinodayituṃ / saṃprajānaṃ kṣīvitavyaṃ / yathā
ānantarikasya na vyāvaheyyā / kheṭenā(na vā) siṃhāṇakena vā / atha
dāni bhikṣusya puno (J.220) puno kṣīvikā āgacchati / ānantarikasya
vaktavyaṃ / āyuṣmaṃ mama piṇḍapātam ukkaḍḍhesi tato gantavyaṃ / nāpi
kṣamati / dharmmaśravaṇe (II.p.68) sarvveṇa kaṇṭhena kṣīvituṃ, / atha
dāni bhikṣusya kṣīvikā āgacchati vinodayitavyaṃ / atha dāni (48b3) na
pāreti vinodayituṃ / saṃprajānaṃ kṣīvitavyaṃ / atha dāni bhikṣusya puno
puno kṣivikā āgacchati / dharmmaśravaṇasya āmantriya gantavyaṃ, / nāpi
kṣamati sāmāyikāyām vā / upādhyāyācāryāṇām vṛddhatarakānāṃ vā
agrato auddhatyābhiprāyeṇa sarvveṇa kaṇṭhena kṣīvituṃ / atha dāni
bhikṣusya kṣīvikā āgacchati vinodayitavyaṃ / atha dāni na pāreti
vi(48b4)nodayituṃ / ekamate gacchiya kṣīvitavyaṃ / yadi tāva koci kṣīvati /
na dāni vaktavyaṃ / jīva ti / atha khalu yadi vṛddhatarako bhavati /
vaktavyaṃ / vandāmi tti / atha dāni navako kṣīvati / āroceti vaktavyaṃ /
evaṃ kṣivitavyaṃ / na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān
atikrāmati // * //
VII.8 Ms.48b4 (J. 220.13); Ch. 513c20
bhagavān śrāvastyām viharati / te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ
prahāṇam u(48b5)paviṣṭāḥ samānā śarkarāyaṃ pi śa(ka)likāyaṃ pi aṅgaṃ
kharakaca-kharakaca ṃti(tti) ka[ṇḍū]yanti / yogācā(rā)n bhikṣūn śabdena
vyāvahanti / etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu / (J. 221)
bhagavān āha / tena hi evaṃ sa(ka)ṃdūṣitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ
(kaṃ)dūṣitavyaṃ / na kṣamati bhikṣuṇā prahāṇa upaviṣṭena
auddhatyābhiprāyeṇa śarkarāye vā aṅgaṃ kharakaca-(II.p.69) kharakaca
nti(tti) kaṇḍūyituṃ / a(48b6)tha ca dāni bhikṣu prahāṇaṃ upaviṣṭako
khajjati / aṅguṣṭhodareṇa vā hastatalena vā sukhākaṃ / uccaṭṭayitavyaṃ /
atha dāni bhūyo bhūyo khajjati khajjanako bhavati prahāṇasyāmantriya
gantavyaṃ / nāpi kṣamati / bhikṣuṇā bhaktāgre vā / tarpaṇāgre vā
samāvāpi(yi)kānāṃ vā auddhatyābhiprāyeṇa saṃkalikāya vā śarkkarakāya
vā kharakaca-kharakaca nti(tti) kaṇḍūyituṃ / atha dāni bhikṣu bhaktāgre
vā tarpa(48b7)ṇāgre vā upaviṣṭako bhavati / koci [ṣo] pradeśo khajjati /
hastāvase kalpiyā bhavanti / kiñ cāpi bhikṣuḥ kulikāya vā kāṣṭhaga[te]na
vā sakalikāya vā kaṇḍūyati / anāpattiḥ / taṃ pi tathā dāni kaṇḍūyitavyaṃ /
yathā ānantaryakaṃ śabdena (na) vyāvahati / atha dāni bhikṣuḥ
sa(kha)jjanako bhavati / puno puno kaṇḍūyati / ānantarikasya pātraṃ
dātavyaṃ / āyuṣman mama piṇḍapātaṃ ukkaḍhesi / ta(49a1)to gantavyaṃ /

na kṣamati / upādhyāyācāryāṇāṃ vṛddhatarakāṇāṃ vā agrato
auddhatyābhiprāyeṇa aṅgaṃ kharakaca-kharakaca nti(tti) (J.222)
kaṇḍūyituṃ / nāpi kṣamati osariya indriyāṇi vuktanti kaṇḍūyituṃ / atha
dāni bhikṣusya koci pradeśo khajjati / aṅguṣṭhodā(da)reṇa vā hastatalena
vā parimardditavyaṃ / atha dāni (na) pāreti vinodayituṃ / punaḥ punaḥ
khanati / ekatamaṃte gacchiya kaṇḍūyitavyaṃ / evaṃ kaṇḍūye (49a2)
pratipadyitavyaṃ / na pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān
atikrāmati // * //
(II.p.70) VII.9 Ms.49a2 (J. 222.6); Ch. 513c11
bhagavān śrāvastyāṃ viharati / te dāni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ
prahāṇam upaviṣṭāḥ / auddhatyābhiprāyā jaṃbhayanti / aṅgāni
bhañjayanti / paṭa-paṭāva phoḍenti / amaḍaṃ maḍamaḍaṃ yathā sīhā vā
vyāghrā vā / evaṃ jaṃbhayanti / yogācārāṃ bhikṣūn śabdena vyāvahanti /
etaṃ prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato ā(49a3)rocayeṃsu /
bhagavān āha / tena hi evaṃ jambhayitavyaṃ / kin ti dāni evaṃ
jambhayitavyaṃ / nāyaṃ tāva kṣamati bhikṣuṇā prahāṇam upaviṣṭena
auddhatyābhiprāyeṇa osaritvā indriyāṇi maṭamaṭa aṅgā(ni) bhañjantena
yathā sīhena vā vyāghreṇa vā unnadantena evaṃ bhañjayitavyaṃ / atha
dāni bhikṣusya prahāṇam upaviṣṭasya vijṛmbhikā āgacchati / na dāni
aṃgāni ṭaṭṭa-ṭaṭṭa nti(tti) (49a4) phoṭantena (J.223) mukhaṃ vivaritvā
jambhayitavyaṃ / vinodetavyā nilalāṭam vā parimarditavyaṃ / nāsā vā
parimarditavyā atha dāni na pāreti vinodayituṃ / saṃprajānaṃ mukhaṃ
pithitvā jambhayitavyaṃ / tathā karttavyaṃ yathānantarikaṃ śabdena na
vyāvahati / atha dāni bhikṣusya vijṛmbhikā puno puno āgacchati
nirddhāviya vijṛmbhitavyaṃ / prahāṇasya vā āmantriya gantavyaṃ, / (49a5)
nāpi kṣamati prahāṇam upaviṣṭakena maṭa-maṭāya aṅgāni bhañjituṃ, /
atha dāni bhikṣusya aṅgāni duḥkhāyanti / ekā tāva bāhā sukhākaṃ
prasārayitavyā yaṃ kālaṃ viśrānto bhavati / (II.p.71) tāṃ sanmiñjiya
dvitīyā sukhākaṃ prasārayitavyā / eko pādo sukhākaṃ prasārayitavyo /
taṃ sanmiñjiya dvitīyo sukhākaṃ prasārayitavyo / na kṣamati bhikṣuṇā
bhaktāgre vā ta(49a6)rpaṇāgre vā sāmāyikaṃ vā dharmmaśravaṇe vā
aṅgāni bha(ṃ)jantena vijṛmbhayituṃ / atha dāni bhikṣusya vijṛmbhikā
āgacchati / yadi cīvaracīrṇṇa(koṇa)kena mukhaṃ pidhiya sukhākaṃ
vijṛmbhitavyaṃ / atha dāni bhikṣusya vijṛmbhikā puno puno āgacchati /
yadi tāva bhaktāgre vā upaviṣṭako bhavati / anantarikasya pātraṃ datvā
gantavyaṃ / dharmmaśravaṇena vā upaviṣṭako bhavati /
dharmmaśravaṇasya āmantri(49a7)ya gantavyaṃ / nāpi kṣamati bhikṣuṇā
gocaraṃ vā praviśantena antaragharaṃ (J.224) (vā) praviṣṭena
maṭa-maṭāye aṅgāni bha(ṃ)jantena vijṛmbhituṃ / atha dāni bhikṣusya
bhūyo bhūyo vijṛmbhikā āgacchati cīvarakoṇena mukhaṃ pidhiya

saṃprajānena vijṛm[bhāyi]tavyaṃ / atha dāni bhikṣusya antaraghare vā
upaviṣṭasya puno puno vijṛmbhikā āgacchati / utthiya gantavyaṃ / na
kṣamati / upādhyāyācāryāṇāṃ vṛddhatarakānāṃ, (49b1) vā agrato
maṭa-maṭāye aṃgāni bhaṃjantena vijṛmbhituṃ / atha dāni bhikṣusya
vijṛmbhikā āgacchati / ekamataṃ gatvā evaṃ vijṛmbhitavyaṃ / na
pratipadyati // ābhisamācārikān dharmmān atikrāmati // * //
VII.10 Ms.49b1 (J. 224.9); Ch. 513c26
bhagavān samyaksambuddho yadarthaṃ samudāgato tadartham
abhisambhāvayitvā śrāvastyāṃ viharati śāstā devānāñ ca manuṣyāṇāñ ca
satkṛto gurukṛto mānitaḥ pū(49b2)jitaḥ / (II.p.72) apacāyito
lābhāgrayaśograprāpto lābhī
cīvarapiṇḍapātaśayyāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ tat[ra] ca
anupaliptaḥ padmam iva jalena puṇyabhāgiyāṃ satvāṃ puṇyehi
niveśayamāno phalabhāgiyān satvāṃ phalehi pratiṣṭhāpayamāno
vāsanābhāgīyān satvāna vāsanāyām avasthāpayamāṇo amṛtam
analpakena devamanuṣyāṃ saṃvibhajanto prāṇikoṭī (J.225)
ni(49b3)yutaśatasahasrāṇi amṛtam anuprāpayanto
anavarāgrajātijarāmaraṇasaṃsārakāntāranarakavidurggān mahāprapātato
abhyuddharitvā kṣeme same śive sthale abhaye nirvvāṇe
pratiṣṭhāpayamāno āvarjayitvā
aṅga-magadha-mallī-varji-kāsi-kośala-kuru-pañcala-ceti-vatsa-matsa-śūrase
na-śivi-daśārṇṇa-aśvaki-avanti jñāne dṛṣṭaparākra(49b4)mo svayaṃbhū
divyehi vihārehi brāhmehi vihārehi āryehi vihārehi āniṃjyehi vihārehi
sātatyehi vihārehi buddho buddhavihārehi jino jinavihārehi / jānako
jānakavihārehi sarvvajño sarvvajñavihārehi cetovaśiparamapāramiprāptā
punar bbuddhā bhagavanto yehi yehi vihārehi ākāṃkṣanti tehi tehi
vihārehi viharanti /
te dā(49b5)ni āyuṣmanto ṣaḍvarggikāḥ / auddhatyābhiprāyeṇa
śvetamayena saktukāṃ kulmāsāṃ ca mardiyāṇaṃ ātape śoṣayanti / yaṃ
kālaṃ śuṣkā bhavanti / tato śvetamayena yeva khādanti / bilvāni
khādanti / svātakopanatāni phalāni khādanti / kalāpā(yaṃ vā)
satilapallavaṃ khādanti / yaṃ kālaṃ prahāṇasya jarjaro āhato bhavati / tato
prahāṇaśālāṃ gacchiya caturddiśaṃ (49b6) niṣīdanti / yaṃ kālaṃ
bhikṣusaṃgho upaviṣṭo bhavati / eko tāva pūtivātakarmmaṃ karoti aparo
gacchanti / aparo ḍhara- (II.p.73)ḍha(ra) nti(tti) / (J.226) aparo āha / sādhv
āyuṣmaṃ kiṃ etaṃ samvatsarikaṃ pratikarmmaṃ aṣṭaśatenāpi kho vātaṃ na
iccheyyā aho manojño śabdo anukūlaṃ karoti / ānantarikānāṃ
paddamuṣṭikāṃ jighrāpenti / āha / jighrāyuṣman aho mṛṣṭo gandho aho
sobhano ga(49b7)ndho yogācārān bhikṣūn śabdena vyāvahanti / etaṃ
prakaraṇaṃ bhikṣū bhagavato ārocayeṃsu / (J.226.19) bhagavān āha /

śabdāpayatha ṣaḍvarggikān // * // yāvad āma bhagavan
bhagavān āha / tena hi evaṃ vātakarmme pratipadyitavyaṃ / kin ti dāni
evaṃ vātakarmme pratipadyita(vya)ṃ / nāyaṃ kṣamati / (J.226.19) bhikṣuṇā
auddhatyābhi(J.227)prāyeṇa śvetamayena kulmāṣān vā śaktukān vā
mardiyāṇaṃ ātape śoṣayitvā śveta(50a1)mayena yeva khādituṃ / nāpi
kṣamati / bilvāni vā madanaphalāni vā tatkālakāni phalāni khādituṃ /
kalāyaṃ vā satilapallavaṃ vā // atha dāni bhikṣu piṇḍacāram
aṇṭhantoparapratibaddhāye jīvikāye śvetamayena kulmāṣān vā
śaktumardditakān labhati / vātakopakāni vā phalāni / kiñ cāpi khādeti /
anāpattiḥ / na kṣamati prahāṇam upaviṣṭena auddhatyābhiprāyeṇa vā
ḍhara-ḍha(50a2)rāye vāna(ta)karmma karttuḥ(ṃ,) / atha dāni bhikṣusya
prahāṇaśālāyām upaviṣṭasya vātakarmma āgaccati / na dāni osaritvā
indriyāni karttavyaṃ / atha dāni ārśavyādhiko bhavati / saṃprajāna ekaṃ
phiccakaṃ utkṣipiyāṇaṃ hastena vivaritvā vātakarmma (II.p.74) karttavyaṃ /
tathā karttavyaṃ yathā ananta(ri)kaṃ śabdena na vyāvahati / taṃ pi dāni na
kṣamati / yena vṛddhatarako tena piccakam u(50a3)tkṣipituṃ / atha khalu
yena navakatarako tena phiccakam utkṣipitavyaṃ / atha dāni vṛddhatarako
ca navakatarako ca ekasthāne ḍhukkakaṃ bhavati / nāyaṃ kṣamati
saṃghanavakena yena saṃghasthaviro tena phiccakaṃ utkṣipituṃ, / kiñ cāpi
yena vṛddhatarako tena phiccakaṃ utkṣipati / anāpattiḥ / (J.227.16) atha
dāni bhikṣu na pāreti saṃprajāna vātakarmma (50a4) karttuṃ, /
nirddhāviyāṇaṃ vātakarmma karttavyaṃ / atha dāni bhikṣusya puno puno
vātakarmma āgacchati / prahāṇasya āmant(r)iya gantavyaṃ / nāpi kṣamati
bhaktāgre (J.228) vā tarpaṇāgre vā auddhatyābhiprāyeṇa vātakarmma
karttuṃ, / atha khalu eka pi(phi)ccakaṃ utkṣipiya vātakarmma karttavyaṃ /
atha dāni bhikṣusya vātakarmma puno āgacchati anantarikasya pātraṃ
(50a5) datvā gantavyaṃ / nāpi kṣamati / dharmmaśravaṇe vā
sāmāyikāyām vā auddhatyābhiprāyeṇa vā phara-pharasya(rāya)
vātakarmma karttuṃ, / atha khalu ekaṃ phiccakaṃ utkṣipitvā vātakarmma
karttavyaḥ(ṃ) / atha dāni bhikṣusya (J.226.8) puno puno vātakarmma
āgacchati / (II.p.75) dharmmaśravaṇasya āmantriya gantavyaṃ / nāpi
kṣamati / upādhyāyaṃ vā ācāryam vā āmantrayitvā gantuṃ / nāpi (50a6)
kṣamati antaragharaṃ niṣaṇṇena auddhatyābhiprāyeṇa phara-pharāya
vātakarmma karttuṃ, / atha khalu ekaṃ phiccakaṃ u(t)kṣipitvā saṃprajānan
vātakarmma karttavyaṃ / atha dāni bhikṣusya puno puno vātakarmma
āgacchati / ekamantaṃ āgacchiya karttavyaṃ / nāpi kṣamati / upādhyāyasya
vā ācāryasya vā vṛddhatarakasya vā agrato auddhatyābhiprāyeṇa
pharapharāya vātakarmma karttuṃ, / atha (50a7) dāni bhikṣusya
vātakarmma āgacchati / ekamantaṃ gacchiya karttavyaṃ / nāpi dāni
kṣamati / anuvātaṃ karttuṃ, / mā gandhena vyāvaheyyā / apavātaṃ

karttavyaṃ / vātapathaṃ muñcitvā / (J.226.18) atha dāni bhikṣusya
sārddhe(rthe)na sārddhaṃ gacchantasya samudācāro bhavati / na dāni
sārthena agrato sthitvā vātakarmma karttavyaṃ / (J.228.6) atha dāni
ārśavyādhiko bhavati / hastena vivaritvā mārggato udvarttitvā saṃprajānaṃ
ka(50b1)rttavyaṃ / yathā sārthaṃ gandhena na vyāvaheyyā / vātapathaṃ
mocayitvā karttavyaṃ / evaṃ vātakarmme pratipadyitavyaṃ / na
pratipadyati // * // ābhisamācārikān dharmmān atikramati // * //
uddānaṃ
(evaṃ) pradīpe pratipadyitavyaṃ /
(evaṃ yaṣṭīyaṃ prātipadyitavyaṃ /)
(II.p.76) evaṃ geṇḍuke pratipadyitavyaṃ /
evaṃ niṣīdane pratipadyitavyaṃ /
evam upādhyā(nahā)ye pratipadyitavyaṃ /
evaṃ kāsitavyaṃ /
evaṃ kṣīvitavyaṃ / (J.229)
evaṃ kaṇḍūyitavyaṃ /
evaṃ jaṃbhāvayitavyaṃ / (50b2)
evaṃ vātakarmma pratipadyitavyaṃ /
(J.230) antaroddānaṃ
saṃghasthaviro ca śayyāsana kaṭhina āgantukā ca āraṇyakā nevāsikā ca
pradīpo ca saptavarggāḥ prakāśitāḥ // * //
ābhisamācārikāḥ samāptāḥ // * //
āryamahāsāṃghikānāṃ lokottaravādināṃ madhyuddeśa-pāṭhakānāṃ
pāṭheneti // * //
ye dharmmā hetuprabhavā
hetun teṣān tathāgato hy avadat /
teṣāñ ca (50b3) yo nirodha
evamvādī mahāśramaṇaḥ

Original text: Abhisamācārikadharma · Data entry Abhisamacarika-Dharma Study Group, Taisho University · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc