विष्वक्सेनसंहिता · अध्याय 29

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कारयेद्विधिपूर्वकम् ॥
इति श्रीपञ्चरात्रे विष्वक्सेनसंहितायां अमावास्योत्सवविधिर्नामाष्टाविंशो ऽध्यायः ॥
एकोनत्रिंशो ऽध्यायः
विष्वक्सेनः---
राघवस्यैव वक्ष्यामि तथा जन्मदिनक्रियाम् ।
ऋक्षे पुनर्वसौ कार्यं चैत्रे नावमिके तिथौ

माघमासे ऽथवा ब्रह्यन् राघवोत्सवमुत्तमम् ।
कृत्वाङ्कुरार्पणं पूर्वं ततश्चोत्सवमाचरेत्

स्नपनं विधिवत् कृत्वा सायाह्ने राघवस्य तु ।
आचार्यं पूजयेत् पश्चात् वस्त्रहेमाङ्गुलीयकैः

गोदानं भूमिदानं च सुवर्णं रजतं तथा ।
पश्वाज्यतिलदानं च गोग्रासं च यथाविधि

कौतुकं बन्धयेत् पश्चात् सुपुण्याहपुरःसरम् ।
होमं चैव विधानेन कारयेत् साधकोत्त्मः

समिधो मूलमन्त्रेण प्रणवेनाज्यमेव च ।
प्रत्येकमष्टाविंशश्च चरुहोममथाचरेत्

षोडशर्चं च पुंसूक्तमतो देवाः षडर्चकम् ।
पञ्चोपनिषदं चैव विष्णोर्नुकमिति त्र्यृचा

द्वादशाक्षरमन्त्रेण वौषडन्तेन होमयेत् ।
एतान्(?)पूर्णाहुतिं हुत्वा होमशेषं समापयेत्

ततो होमावसाने तु पुण्याहं कारयेत् क्रमात् ।
ततस्तु दापयेत्तत्र होमपुण्याहदक्षिणाम्

आत्मन्यारोपयेदग्निमात्मानं चार्पयेद्धरौ ।
राघवं पूजयेत् पश्चात् राममन्त्रेण मन्त्रवित्

हविर्निवेदयेत् पश्चात् पञ्चधा परमेष्ठिना ।
ओदनं कृसरं गौल्यं पायसं दधिसक्तुकम्

पानीयं च सुगन्धाढ्यं मुखवासं च दापयेत् ।
विविधानि च भक्ष्याणि विविधानि फलानि च

ब्राह्मणान् भोजयेत्तत्र वैष्णवान् वेदपारगान् ।
गेयनृत्तविनोदाद्यै रात्रिशेषं समापेयत्

प्रभातायां तु शर्वर्यामलंकारं तु दापयेत् ।
अलंकृत्य जनान् सर्वान् विष्णुप्रियतमान् समान्

तैलैश्चन्दनपङ्कैश्च अङ्गरागैश्च सर्वशः ।
हरिद्राचूर्णपुष्पैश्च वस्त्रैर्नानाविधैस्तथा

जलयुक्ताश्च शतशो जलमिश्रैरितस्ततः ।
अन्योन्यं चिक्षु(-क्षि?)पुः सर्वे नृत्तगीतसमन्विताः

चित्रध्वजवितानैश्च चामरस्तालवृन्तकैः ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैः क्ष्वेलितास्फोटितैरपि

नृत्तगेयैश्च वाद्यैश्च भक्तैर्भागवतैस्तथा ।
जयशष्दरवैश्चैव युक्तं कुर्यान्महोत्सवम्

तैलगन्धजलैर्युक्तं रजनीचूर्णसंयुतम् ।
ग्रामं परिभ्रमीकृत्य गच्छेयुः पुनरालयम्

स्नापयेद्देवदेवं तं यथाविभवविस्तरम् ।
वस्त्राभरणगन्धाद्यैरलंकृत्य प्रयत्नतः

महाहविर्निवेद्याथ भक्तानां चैव पूजनम् ।
एवं यः कारयेद् भक्त्य चोत्सवं राजजन्मनि