विनयसूत्र · अध्याय 6
। नाशस्त्रलूनं वासः परिभुञ्जीत ।
। छिन्नस्यूतं चीवरत्वायाधिष्ठेत् ।
। भक्तिचित्रताशेष[45अ6]सममध्यान्यत् तद्गतपत्रमुखत्वपरिमण्डितत्वेः ।
। अन्तरवास उत्तरवासंगं संघाटीञ् च ।
। कूसुलकसंघक्षिके च यत् तद्विधे भिक्षुणी ।
। मतसंभवे याच्ञायापि ।
। नैतद् विहासरुतोद्गतिम् आगमयेत् ।
। रोहत्य् अन्यासंपत्तावरक्तकस्याधिष्ठानं ।
। अछिन्नकस्य च ।
। आसेवकानाम् अत्र दानं संभवश् चेत् ।
। [45ब्1] आगारिकविधस्य च ।
। नमतकोचवप्रावारस्थूलकम्बलपैलातिकम् अच्छिन्नम् आसैवकदानसूतम् ।
। तत्क्षणाद् एवाशुचिम्रक्षणं सम्पत्तौ शयनासनं शोचयेत ।
। नैनं सांघिकम् अखटमंचपीठमप्रत्यास्तृतमतेनानिषादात् संवरणं वा दत्तान्तर्द्धानम् उपभुञ्जीत ।
। सर्वञ् च चित्रम् अभूयो विनष्टं ।
। न कल्पभूते[45ब्2]न मलववता वा ।
। धारणं प्रत्यास्तरणस्य येन एकपुटं न्याय्यम् ।
। द्विपुटं पैलोतिकम् ।
। अकल्पिकं चित्रोपचित्रं ।
। पत्रमुखम् अस्य कुर्वीत्* ।
। अधस् तृतीयभागादौ ।
। नैकखण्डम् अधितिष्ठेत् ।
। कण्डूप्रतिछादनं तद्वान् धारयेत् ।
। पञ्चयैर् एनद् दविसैः शोचयेत् ।
। कल्पते कोशेयमूर्णकं शानकं [45ब्3] क्षौमकञ् च ।
। नातन्तोतभांगेयम् ।
। केशमयनाग्न्यौलूकपक्षिकत्वसमादानम् ।
। स्थूलम् अत्र ।
। अन्यद् एतत् भजनम् ।
। केशलुञ्चनपर्णशाट्यजिनसान्तरोत्तरयापनतिरिटाङ्गनाडीसर्वनीलप्रवारणदीर्घदशफणदशकंचुकोष्णीषशिरोवेष्टनकुतपोष्टक बलतीर्थिकध्वजञ् च ।
। पुलासपत्रपूरदीपवर्ति[45ब्4]कामात्रतयापि समतयै विभजनम् ।
। विक्रीयकोचवतद् विधानाम् ।
। न पाटयित्वा ।
। पञ्चानां लभेः भाजने करणम् अद्यलाभो भाजयिष्यते तत्र युष्माभिः सन्निपतितव्यम् इत्य् आरोचनं संघे ।
। गण्ड्या कोटनम् ।
। शलाकाचारणम् ।
। गणनम् ।
। प्रत्यंशप्रवारणं ।
। ईशित्वक्रियमाणतायामान्त्यादि[45ब्5]गतस्य ।
। नावसितत्वे ।
। कुलाभके प्य् एतत् ।
। नानर्हः प्रक्रान्तायां तल्लाभक्रिया प्रविष्टेः ।
। तस्मान् नियुञ्जीत्* ग्रहणे प्रक्रामन् ।
। दस्युत्वम् अग्रहणे प्रतिज्ञातवतः ।
। पणपञ्चकात् प्रभृति कुलाभके ।
। नानुक्तो गृह्णीयात् ।
। गृह्णीयाद् आचार्योपाध्यायो वा ।
। विश्रम्भस्थानार्थञ् च ।
। नास्वपक्षार्थं ।
। [45ब्6] शयनासने प्य् एतत् ।
। भक्ते वा ।
। परस्परार्थं गृह्णन् विज्ञपयेत् ।
। नानाभवन् तम् अन्तर्भूयः ।
। नैकत्वम् अर्द्धस्य सुवरुता च लब्धेर् अनर्हप्रवेशे कारणं ।
। अनर्हः संघलाभस्याधर्मपक्षेषु पतितो भिन्नेषु ।
। उषितत्वं बहुतरम् उषितस्य तत्कालके लाभे हानायास्यावृत्तौ मृत्यौ च ।
। यथाविनियतिलाभस्य व्यवस्था ।
। [46अ1] लब्धृभिश् च ।
। कृत्स्नप्रतिपादने पि ।
। कर्मसीम्ना संघस्यापरिच्छेदे परिच्छेदः ।
। तत्त्वम् अत्रैकादेः ।
। धर्मलाभे तद्भाणकानाम् ईशित्वम् ।
। एकार्षगाथाधारणं तत्त्वे त्र पर्यन्तः ।
। अर्हत्वं भिन्नव्यञ्जनस्येतरसन्निधौ मृतपरिष्कारे ।
। तथोत्क्षिप्तस्य ।
। असन्निधौ वा निवृत्ते निमित्ताच् चेतसि ।
। अभिन्नत्वम् अस्य तारादीयमैतद्ग्रा[46अ2]ह्यतायां ।
। भिन्नत्वं भिन्नस्य ।
। नान्यस्य प्रव्रजितात् सब्रह्मचारिणस् तदीशित्वम् ।
। न ज्ञप्त्याधिष्ठिते प्राप्तस्य पूर्वचरमेण वा ।
। कस्यचित् ततः संघवृद्धनवकयोः दानं तद् आख्यं ।
। यत्राधिष्ठेयस्य गतता तत्सीमान्तर्गतानाम् अधिष्ठतृत्वम् ।
। अकरणम् अत्र मरणस्थानता ।
। सीमान्तरिकात् स्थलग्ने काये न्यत्र वा यातामा[46अ3]क्रान्तिस् तावद् गतानां ।
। सप्रतिवस्तुकत्वे यत्रासौ तद्गतत्वं परिस्कारस्य ।
। प्रतिवस्तुकेनान्यस्थम् अधितिष्ठेयुः ।
। प्रेषितस्याप्रतिक्षिप्तस्य संप्रदानेन तदीयत्वम् ।
। प्रतिक्षिप्तस्य प्रेषयितृत्वम् ।
। प्रतिक्षिप्तस्यापि तेन ।
। बहिर् अस्य रूढिः ।
। सीम्नो न्तः संज्ञिना केवलाधिष्ठानम् ।
। नाकृते निर्हारसत्करणधर्मश्रवणदक्षि[46अ4]णादेशने धितिष्ठितेयुः ।
। अन्तर्गृहस्थत्वे पात्रचीवरस्य यस्मै गृहपतिना दानं तस्यैशित्वम् ।
। अर्हश् चेत् ।
। विहीनश् च तेन ।
। अदाने याचितवतः ।
। क्रमे प्रथमम् ।
। असत्त्वे नुद्देशत्वात् पृष्टौ गतवतः ।
। तद्वत् क्रमे ।
। एनिकोद्भूतो तद्देयपरिमाणस्य तद्गामित्वं मृतपरिस्कारस्य ।
। विभक्तस्यापि ।
। यत् तेन सा[46अ5]र्द्धम् अवस्थितं तस्य देयत्वं ग्राह्यता वा न तस्यैव ।
। नानेन सब्रह्मचारिणाम् ऋणित्वं ।
। रत्ना दीपित्वं संभावने यावद्भ्य एतत् तावत्सु नावकर्मिकस्य विनियोगः समं स ग्लानोपस्थायक्रात्वतद्गामित्वं परिस्कारषट्कस्य नाधिष्ठेयत्वम् ।
। सोत्तमाधमम् अध्यमस्य ।
। साधारण्यम् अनेकत्वे तस्य ।
। प्रक्रान्ततायां ग्लानस्य मृत्यौ [46अ6] तादर्थ्ये देयत्वं ।
। नैतन् मृतद्रव्ये नर्हस्य ।
। न नान्यत्रोपगते ।
। सर्वार्हत्वम् अत्रानुसंपन्ने ।
। हायते ग्लानस्योक्तोक्तेन दाने यथोक्तेन दाने यथोक्तं कार्यत्वं ।
। अप्रगमो मृतकालस्वत्वसंपादने धनिनः ।
। प्रगमो गृहस्थस्य ।
। निर्यात्य गृहिणि मृते पुत्रदारस्य यथासुखकरणं ।
। हस्त्यश्वोष्टखरवेसरसन्नाहानां [46ब्1] राज्ञि निर्यातनं ।
। त्रये हिरण्यसुवर्णान्यकृताकृतानां ।
। रत्नानाञ् च ।
। स च्चेद् अन्यद् एतत् तदंशत्वेनार्थिरिक्तत्वे पि न चेद् एवम् एव बुद्धे मुक्तानां ।
। महारङ्गस्य च ।
। लेपस्य पिष्ट्वाभिर् गन्धकुड्यां दानं ।
। अतदौबोधिकस्य प्रतिमागन्धकुटिचैत्योपस्करणे विनियोगः ।
। बुद्धवचनलेखनसिद्धापयोर् धार्मिकस्य ।
। यानस्य प्रतिमायां ।
। ध्वजार्थं [46ब्2] तद्वंशानां ।
। यष्टीनाञ् च तद्योग्यानाम् ।
। अन्यासाम्नायुधानां संघे ।
। खक्खरकसूची शस्त्रकं कृत्वेषां शरणं ।
। यथार्हम् अन्यस्य सांघिकस्य निक्षेपभाजनं भोजनानि क्षेत्रगृहापणशयनासनायपस्कारलोहनापितकुलालतक्षा च वरुओडभाण्डदासीदासकर्मकरपौरुषयगोमहिष्यजैडकभैषज्यबुद्धशास्त्रपुस्तकानां सुसाध्यलेखा[46ब्3]नां प्रथमार्हत्वं ।
। शाटकपटकप्रावरकोप्यनत्पुलातैलकुतुपकरकुण्डिकान्य् अपुस्तकलेख्यवर्णकानां द्वितीयस्य ।
। तृतीयस्य पञ्चतिलव्रीहिम् उद्गमाषावरधान्यान्नपानानां ।
। समुत्वं मण्डलार्धमण्डलमेषु कुर्वीत्* ।
। मानार्थं तत्प्रमाणयष्टिधारणं ।
। पत्रमुखेषु च ।
। तत्प्रमाणशलाकाधारणं ।
। [46ब्4] पर्यन्तो स्य प्रकर्षे चत्वार्यङ्गुलानि ।
। काकवितस्तिर् वा ।
। अपकर्षे द्वे सार्धे वांगुष्ठोताराना ।
। न भूमौ चीवरं वितन्वीत्* ।
। कठिनस्ये तदर्थं करणं ।
। दारुमयं वंशमयं वा ।
। चतुरस्रकं कृतबन्धार्थं सूत्रकावकाशार्थं छिद्रं तदाख्यम्(अ) ।
। यावच् चीवरं ।
। शस्त्रकेन पाटकं ।
। धारयेद् एनं ।
। काकचञ्चुकाकारं कुक्कुटपक्षकाकारं वा ।
। [46ब्5] नान्यद् आयसात् ।
। न कमनमृष्टेन चित्रोपचित्रेण वा दण्डेन ।
। न षडलङ्गुलातिरिक्तस्य प्रमाणं ।
। नाष्टेत्य् अपरः ।
। निष्प्रयोज्नत्वं ऊनचतुरंलुस्य ।
। दत्तगोमयोपलेपे सेवनं ।
। अभावे गोमयस्य शिक्तसंमृष्टे ।
। सीव्येद् एनं ।
। सूच्यापि ।
। धारयेद् एनं ।
। नान्यां रीतिताम्रकंसमोमयीतः ।
। ताम्रायसोस्तीक्ष्णयोर् इत्य् अपरम् ।
। [46ब्6] धारयेद् अस्यागृहकं नाडिकं मुष्टिकं वा ।
। नैतद् अलज्जिश्रामणेरयोर् अधीनं कुर्वीत्* ।
। मधुसित्थम्रक्षिते सूचीशास्त्रकाणां कौटकाभक्षणायानतुके स्थापनं ।
। पाशकस्यानपगमाय चीवरे दानं वलकं दत्त्वा ।
। ग्रन्थिकायाश् च ।
। न रजकेन रक्तम् अरक्तं वा वस्त्रं शोचयेत् ।
। न तद्वत् स्वयं ।
। नास्यास्तरे न काष्ठभित्तके ।
। कुण्डा[47अ1] । ।लके शोचयेच्<<ल्>> लक्षणे सुखोदकेन सनैः ।
। परिवर्त्तनं हस्ताभ्यां ।
। अशक्तौ पदाभ्यां ।
। कल्पत एवं गृहिणं शोचनं ।
। अन्यथात्वं चरणम् अस्य रक्षेत ।
। सुधौस्युत रक्तं पंसुकूलं भारयेत ।
। नाशुचिम्रक्षितां चीवरं ।
। शोषणं साधुतायै संगुव्यरङ्गस्य छायातपे ।
। विना चीलैक्वाध्वनं ।
। आतृतीयाद् विशिष्टत्वं ।
। तस्माद् बहुनान्वित्वे [47अ2] त्रिर् आदानं ।
। हीनतरत्वं परस्य ।
। तस्मात् पृथग्स्थापनं ।
। लेखनमयं प्रथमम् इत्यादि ।
। पूर्वस्य च प्रथमम् उपयोगः ।
। संमृतितचीवरस्य च ।
। तस्माद् अपनीय कुण्डालके तन्मात्रमोल्लकस्य दानं ।
। प्रधरणं द्रवे ।
। चित्तलत्वम् अतिशुष्के ।
। तस्मात् मध्यस्य ।
। कान्तारिकायां साधुशोषणं ।
। ततापां अन्तलगनेनचर्प्यटकैः ।
। [47अ3] दुर्धराणां कक्षप्रज्ञप्तौ ।
। अनेकपार्श्वकतापैर् अङ्गस्य संपरिवर्त्तनं पुनः पुनः ।
। नवरङ्गस्य नवेष्व् एव साधु दानम् ।
। पुराणस्य पुराणेषु ।
। शोषणं नवानाम् आतपे ।
। पुराणानां छायायां ।
। पानीयोल्लकस्याचित्तलतायै दानं ।
। अपरेद्युः ।
। न मेध्यां चंक्रमे वा रङ्गकर्म कुर्युः ।
। न विहारे ।
। उपर्य् अस्य करणं ।
। [47अ4] नाचामनिकासामन्तके ।
। प्रलिप्ते तत्र प्रदेशे दानं ।
। शुद्धाप्रवालिप्तश् चेच् छोचनं ।
। प्रस्तुते चेद् वातवर्षागमः करणं प्रासादे ।
। प्रलिप्तेस् तत्र प्रदेशे कृते करणं ।
। गोमयेन मृदा वा ।
। नासंपन्नकल्पाकोटितप्रत्याकोटितचीवरपरिभुक्ति भजेत् ।
। नाशुचौ प्रदेशे ।
। न गुरुणा सति पराक्रमे भारेणाक्रमेत् ।
। नान्यपरिभोगेन परिभुञ्जीत्* ।
। नोच्चारप्रश्रावकरणं [47अ6] शुचिपरिकर्मणेषूत्तरासंघप्रावृत्तिं* भजेत्* ।
। नास्मिन् निपद्येत्* ।
। न पिण्डपातचर्याभोजनचैत्याभिवन्दनसामीचीकरणं संघसन्निपाताववादधर्मश्रवणानुभवनाद् अन्यस्यां व्यापृतौ सांघाट्याः ।
। नास्यां निशीदेन् निपद्येत् त्वा ।
। नाक्रम्यैनां ।
। नानयैने कस्य कस्य चिन् नियुञ्जीत्* ।
। न कायसंस्पर्शकं परिभुञ्जीत्* ।
। कक्षघर्मेण दक्षिण[47ब्1]स्यास्यां नाननसंपत्तिः ।
। तदभूत्यै तत्र प्रदेशे वस्त्रस्यास्यां दानं ।
। अध्यर्धहस्तवितस्तिकस्य ।
। उभयोः पार्श्वयोर् अष्टसूत्रेण लगनं ।
। कालेन कालम् अस्य शोचनं रञ्जनञ् च ।
। गैरिकेनास्यैतत् ।
। धारयेत् मुखपोच्चनम् ।
। श्रवत्कायः कायोद्घर्षणम् ।
। अभ्यन्तरे चीवराद् अस्य प्रावरणम् ।
। लग्नस्य कषायोदकेन क्षोदमिश्रेण गते म[47ब्2]यित्वा मन्दमन्दम् अपनयनं पूयशोणितस्य च ।
। कालेन कालम् अस्य शोचनं शोषणं रञ्जनञ् च ।
। धातुनास्यैतत् साधु ।
। न यत्र क्वचन चीवराणि स्थापयेत् ।
। वंशस्य तदर्थं समायोजनम् ।
। द्रोणिकायास् तदर्थम् ।
। क्रियमाणे विहारे ।
। न कृते छिद्रणम् ।
। निदर्शनम् विहारे परिगणे प्य् एतत् ।
। लतारज्वोरस्यस्य संपत्तिः ।
। वृषिकया साधु [47ब्3] वस्त्राणां नयनम् ।
। कुर्वीतैनां ।
। त्र्यध्यर्हहस्तकस्य द्विगुणीकृत्य सेवनम् ।
। मध्ये मुखकरणं ।
। जालकस्यात्र दानम् असूत्रकेन ।
। अपरेण बन्धनम् ।
। उपरि परिभुज्यमानानां स्थापनं ।
। अवलोक्य श्वो गमिष्यत्तायां ।
। गुरून् अनुज्ञातो गच्छेत् ।
। कृतस्वावाससेकादिः ।
। धर्म्यया वा कथयाध्वनि गच्छेद् आर्येण वा तूष्णीम्भावेन ।
। [47ब्4] विश्रामस्थाने गाथां भाषेद् आषाम् ।
। पानीयग्रहणस्य च ।
। यस्य तद् पानीयं तम् उद्दिश्य ।
। अपरां च देवतां ।
। वासस्य त्रिदण्डकम् ।
। धारयेत् कान्तारिकायां ।
। तत्प्रमाणमध्यर्धं शतम् उपादाय हस्तानाम् आशतात् ।
। देशानुरूप्येणेत्य् अपरं ।
। न विनैतया दुर्लभाकूपपानीये देशे चागारिकां चरेत् ।
। प्रस्फोटितचीवरो ध्वगः [47ब्5] स्नातवां प्रक्षालितपाणिपादो वा गृहीतपानीयः पोच्चितो पानकेस् त्रिचीवरं प्रावृत्य शान्तेर्यापथो विहारं प्रविशेत् ।
। चतुरो वृद्धान् वन्दित्वावतिष्ठेत् ।
। प्राकृते प्रदेशे न्यशब्दः ।
। प्रासादिकः सुसंवृतेर् यः सप्रभवेनास्य प्रतिशामनम् ।
। नाज्ञायमान प्रतिशामयेत् सतीर्थ्यम् अपि ।
। पिध्वीयतां द्वारं न देयं मृगयते निवार्यो गृह्णान इति प्रत्या[47ब्6]यितस्य प्रतीच्छ्याव्युपेक्षितवतोपहृतौ विश्वासवस्तुताञ् चोपनीतेन ममैवायं सहाय इत्यादि प्रतिपादनया दास्यत्वम् ।
। अभिज्ञानसंश्रयणम् अविदितस्यापरेण विशेषगताव् उपायः ।
। अर्प्यमाणयातेनान्ते चेत् प्रमीलनम् ।
। प्रश्नस्यानुप्रमादासंपत्तये करणं ।
। नाशने याचितस्याशुचिना ऽसंपत्तो शोचादिना चित्तग्रहणस्य मूल्यदानः ।
। [48अ1] । ।पात्रचीवरप्रतिग्रहणं ।
। आसनं प्रज्ञपनम् ।
। पादधावनेनोपनिमन्त्रणम् ।
। उदकेन च ।
। वन्दनम् ।
। सुखचर्याप्रश्नः ।
। यथाशक्ति संरञ्जनीयकरणं ।
। अनुरूपशयनासनदानम् ।
। संघस्थविरम् उपसंक्रामेत् ।
। निःश्रयग्रहणे स चेद् एनन् नियुञ्जीत ।
। वृद्धश् चेत् शयनासनस्यास्य दाने तद्वारिकम् ।
। न सहसा शयनासनं [48अ2] याचेत् ।
। परिषण्डादानम् अन्तस्य चीवरे ध्वस्तो प्रतिविधानं आरापदकैस् तत्संग्रहः ।
। परिवास्याभ्यवकाशे वृक्षाद्य् उपरि सप्ताष्टान्यहानि पञ्चाषातीत्य् अपरं शोचयित्वा शवचीवरं भुञ्जीत्* ।
। प्रवेदिते स्मशनिको हम् इत्य् उपनिमन्त्रितः प्रवेशं विहारकुलयोः परिभोगञ् चानुत्सृष्टस्वीकारस्य श्मशनिको भजेत्* ।
। न सांघिकं शयनासनं परिभुञ्जीत्* ।
। आव्यामा[48अ3]न्ताच् चैत्यं परिहरेत् ।
। धारयेन् मशकवारणम् ।
। ऊर्णां सणं कर्पासं नतुकं पत्रमञ्जरीञ् च ।
। न हस्त्यश्वगोबालादिकमयं ।
। सर्वत्राकमलमृष्टत्वं चित्रोपचित्रताचार्योशलिके दण्डे ।
। मशककुटिञ् च ।
। उपरि शटकषितननं* ।
। दण्डिकायां बन्धनेन ।
। चतुर्धिहस्तकस्य ।
। पटकेन परिवारणं द्वादशहस्तकेन ।
। सावष्टम्भं ।
। [48अ4] अथास्य शयनासने वष्टम्भः ।
। द्वारस्य करणं विकर्णकस्य ।
। वीजनं धर्मे प्रतिविधिः ।
। धारयेद् विधमनम् ।
। वारुटंटेतालवृन्तं वा ।
। न चित्रोपचित्रम् ।
। संघो न्यद् अपि ।
। चैत्ये मणिवालव्यव्जनस्योत्पन्नस्य दानम् ।
। श्रावकस्यापि ।
। धारयेद् वृषिबिम्बोपधानचतुरस्रकानि ।
। पुत्रदारलाभे दातृवशेन प्रतिपत्तिः ।
। मो[48अ5]चनं चेद्या[..]द् अस्यौष्टं तावतो निष्क्रयत्वम् ।
। कल्पये पुनर् निर्यातनम् ।
। वृक्षे निर्यातितस्यालङ्कारश् चेत् तस्यैवोत्सवे लंकरणोपस्थापनम् ।
। भित्तौ ल्लपने चेच् चित्रणाय ।
। न चेत् स्तम्भे च नवकर्मणे ।
। भूमौ ।
। अग्निशालायां प्रज्वालनिकाकरणं ।
। स्नेहलाभस्य वा ।
। भैषज्योपस्थापनं ग्लानकल्पिकशालायां ।
। भक्तशालायां [48अ6] भक्तकरणं ।
। पानकस्य पानीयमण्डले ।
। जेन्ताकशालायां जेन्ताकस्य स्नेहलाभस्य वा ।
। स्नेहलाभस्य मण्डलवाटे स्थापनशालायोः ।
। जातकेन खनं वा ।
। मेढीचंक्रमद्वारकोष्ठकप्रसादेषु भाजनम् ।
। पुष्करिण्या च ।
। स्थापनाम् अस्यां चातुर्दिशसांघिकत्वेनेत्य् अयं* ।
। कल्पते रत्नार्थं भिक्षणं ।
। उद्धोषणञ् च [48ब्1] ग्रहणे ।
। चक्रस्य दर्शनार्थं करणं घर्मवातवर्षोपद्रवेणास्पृष्ट्यै कूपगारस्य द्वारवन्त ।
। ष्टयवतः ।
। महस्यान्ते चक्रोस्य धारणं ।
। भाण्डगोपकेन लाभस्य गोपनम् ।
। नानुद्दिश्य द्वयं शास्तृपूजायां दत्ते भिक्षुणीनां सांघिके प्रवेशः ।
। पृथगासामत्रे कस्यां चक्रो श्रूयणे स्थूलात्ययः ।
। भाजनं भाण्डभाजकेन ।
। संमतिर् अस्य ।
। [48ब्2] नाथिक्रीय्याणां ।
। संघसन्निपाते वर्द्धनेन ।
। तस्यैवात्र सन्निपातगतम् अनुष्ठेयं संघस्थविरेण मूल्यस्य करणम् ।
। मध्यमस्य ।
। नातस्तस्य पात्यत्वम् ।
। निश्चित्य पुनर् अभूतिं* वर्द्धनस्य पातनम् ।
। नाक्रयिको वर्धयेत् ।
। न स्त्रियम् ।
। नादत्तमूल्यं परम् परिभुञ्जीत्* ।
। संस्कुर्वीत वा ।
। दशाद्यल्लाभिप्रभूत्ये दायादानां भाजनम्(अ) ।
। [48ब्3] दत्ते कस्यचिद् अविभक्ते वङ्गान् मृतौ तद्वर्ग्यगामित्वं तदंशस्य ।
। अर्हति निर्वाणाशयेन प्रव्रजितः शीलवां शतसाहस्रं वस्त्रं शतरसंभोजनं पञ्चसूतं कूटागारम् ।
। संघद्रव्यञ् च ।
। आशैक्षात् ।
। पृथग्जनो पि ।
। न दुःशीलः ।
। ऋणभूतं कुसीतस्य प्रतिग्रहोपजीवनम् ।
। अर्हः पौद्गलिकविहारतल्लाभोपजीव्यन्तस् सीमतायां संघलाभे ।
। [48ब्4] लयने च नियतस्य ।
। वारेणास्योद्देशः ।
। पात्रविपात्रककंसिकाविन्दुलाकुञ्चिकाशस्त्रकसूचीनखच्छेदनककटच्छ्वङ्गारस्थापनकुट्ठारीपचनिकासरकानामयोभाण्डेभ्यो भाजयितव्यता ।
। मृद्भाण्डेभ्यः पात्रविपात्रकपचनिकाघटिकाकरककुण्डककुण्डिकापानीयस्थालकानाम् ।
। मंचस्य रत्नमयादे[48ब्5]र् अयोमयात् तस्य परिवर्त्या ।
। न काष्ठमयस्य रंगस्य पंचकाद् अन्यस्य ।
। अक्वाथितस्य ।
। क्वथितस्य रञ्जनीये विनियोज्यत्वम् ।
। संघस्य यत् ।
। अविक्रियतास्यागमविहारतद्वस्तुशयनासनानां ।
। अनापेयत्वं ।
। अनधिष्ठेयता च ।
। योगं भक्ता छादनेन पित्रोर् उद्वहेत् ।
। न चेल् लाभस्य पात्रचीवराद् अतिरेकस्स् अमा[48ब्6]दाप्य ।
। असंपत्तौ भोजनोपनतेर् उपार्धस्यादानम् ।
। पषणंविभागज्ञानाय चीवराणां ।
। उपचयानामेषु दानं ।
। मपिटिप्यकस्तदास्यः ।
। उल्लपनकानाञ् च ।
। दशापाशात् तयोर् वर्धिकाकरणं ।
। नासांघाट्यां छिन्नाधिष्ठाननियमः नासत्वे तद्रूपाणां प्रत्ययानाम् इच्छन्न[49अ1] । ।या ग्रामान्तर्गृहयोर् अनयोपवेशः प्रवेशश् च ।
। एवं तीर्थ्यावसथे ।
। नैव सत्सूपवेशः ।
। न रोमविधं त्रिचीवरत्वेनाधितिष्ठेत् ।
। नैतत् प्रावृतिं भोजने भजेत्* ।
। स्वीकरणं विरलिकायाः ।
। चातुर्विध्यम् अस्याः ।
। और्णिका क्षोमिका दुकूलिका कार्यासिकेति ।
। अन्येषाञ् च लघूनां पटप्रवाराणां निकटरोमप्रभृतीनां ।
। कोचवस्य [49अ2] च ।
। न लोमस्य विहेठे स्यान्यथा प्रावृतिं भजेत्* ।
। नानेनैवं प्रावृते चंक्रम्येत् ।
। नार्याणीकोचवप्रावारचित्रचिलिमिलिकास्वीकृतिं* पुद्गलो भजेत्* ।
। प्रतीच्छेच् चंक्रमे चिलिमिलिकाप्रज्ञपनम् ।
। न नित्यम् एकयैव धारया चंक्रमणं ।
। शक्यतायां प्रतिसंस्करणम् ।
। सेवनदण्डकार्गडकदानैः ।
। अशक्यत्वे गोमयम्रदा तत्रैव चं[49अ3]क्रमे लेपनं ।
। धारणम् अन्येषां दानपतिविश्वासेन ।
। धारयेत् प्रतिविवसनसंकक्षिकाप्रतिसंकक्षिका ।
। परिस्कारचीवरञ् च ।
। नास्य शैक्ल्ये सदशापाशातायां वा दोषः ।
। न सांघिकस्य ।
। अधिष्ठाय तत्त्वेनानुज्ञाता चीवरधारणं धारयेद् उपरां विकल्पानेकम् अपि ।
। नास्थिरचित्तस्य विकल्पयेत् ।
। नानुपसंपन्नस्य ।
। न प्रत्य[49अ4]क्षम् ।
। न देशान्तरस्थतायां विकल्पस्य ध्वंसः ।
। ध्वंसश् च्युतौ ।
। ज्ञातौ ।
। विकल्पकस्यात्र स्वामित्वम् ।
। न निःसृष्टं स्वीकुर्वीत्* ।
। भिक्षौ निःसृजेत् ।
। न संघे ।
। नाव्यक्ते ।
। याचनम् अदाने ।
। ग्रहणञ् च वलेन ।
। गन्धैः पर्लिगुद्धस्य वाससः शोचयित्वा परिभोगः ।
। प्रस्फोट्य चूर्णैः ।
। स्नेहेन विरुक्षयित्वा ।
। न वर्षत्य् अभ्यवका[49अ5]शे सांघिकस्य ।
। नधावनरङ्गनपात्रकर्मकाष्ठपाटनादिकर्म कुर्त्वत्तायां ।
। सम्यक्त्वं संख्यम् अनुक्तौ साह्यस्य व्ययचायनिक्षेप्त्रे दानम्
न सानिक्षेप्ते मनोनुन्मत्तका तज्ञातितद्गृहादातुं प्रतिगृह्णीत्* ।
। प्रतिगृह्णीत प्रणायितात् पुत्रात् ।
। श्मशानाच् च प्रतिनिर्वर्त्तितम् ।
। प्रतिमृगयते दानम् अस्य ।
। ग्रहणं पुनर् लब्धौ स्तौपिकस्य वृत्तेर् मू[49अ6]लफलेक्षुभ्यो न्यस्य भक्तार्थस्योद्देशोपजीव्यस्य वा भाज्यत्वं स्वीकाराय ।
। वर्षिकेन सीम्ना लाभस्य प्रवेशः ।
। न छिन्नवर्षत्वेनर्तत्वम् ।
। नोक्षिप्तायां ।
। एकांशतैवावष्टम्भिद्रव्यो पि तस्य ।
। स्वसंख्यांशत्वम् अस्मिन्न् अवष्टम्भानां ।
। भूयस्त्वेनैवान्यत्रानेकत्रोपगतौ व्यवस्था ।
। वितृतीयांशत्वं श्रामणेरश्रामणेरिकयोर् लाभे ।
। साम्यम् अ[49ब्1]भ्यवहार्ये ।
। उपसंपत्प्रेक्षशिक्षमाणयोश् च ।
। पुद्गलशो भिक्षुणीनामंशहरता न संघशः ।
। नानवछिन्नं भोजनम् अनुलाभे भिक्षुणीनां भुक्तवत्वे तत्राप्रवेशः ।
। नासनोदकपिण्डपातेषु भिक्षो भिक्षुणीस्वीन ज्येष्ठत्वं ।
। आसनस्य वृद्धान्ते भिक्षुणीभिः सन्निषादे मुक्तिः ।
। करणं सभिक्षुतायाम् अशक्तौ तेषां भिक्षुण्या दक्षिणादेश[49ब्2]नस्य सामान्यञ् चारयिष्यतीति चारकम् आहारस्य प्रत्युपस्थितपादौ दानाय संघस्थविरो नियुञ्जीत् ।
। यथासंभावनम् इत्य् अवलोक्य पर्षदं प्रभूत्येल्पत्वे भक्तस्य तदाख्यानपूर्वकं ।
। यथाविभवनेत्य् अन्यथात्वे ।
। न चानुद्घोषिते संप्राप्तम् इति वृद्धान्त आदौ गृह्णीत् ।
। सज्जीकृतावाहारस्योद्दिष्टेभ्यो परेषाम् आगतौ तदावेदनम् ।
। [49ब्3] न त्रिचीवरदाने भिक्षुं प्रवर्तयेत् ।
। नैतज् जीवत्तायां ।
। प्रतिदाद्यत इत्य् अतो न्येन मनसा संघः प्रतिगृह्णीयात् ।
। सान्तरोत्तरेण मृतच्छोरणं ।
। मध्येन ।
। नावशिष्टेन ।
मूल पाठ: Vinayasūtra · Edition: Preliminary transliteration of the ms. found in Tibet by Rahula Sankrityayana · Data entry Yoshiyasu Yonezawa et al. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0