स्कन्द पुराण · अध्याय 7.159

॥ ईश्वर उवाच ॥ ॥
ततो गच्छेन्महादेवि रत्नकुण्डमनुत्तमम् ॥
रत्नेशाद्दक्षिणे भागे धनुषां सप्तके स्थितम् ॥
महापापोपशमनं विष्णुना निर्मितं स्वयम्

अष्टकोटीस्तु तीर्थानि भूद्योऽन्तरिक्षगाणि तु ॥
समानीय तु कृष्णेन तत्र क्षिप्तानि भूरिशः

गणानां कोटिरेका तु तत्कुण्डं रक्षति प्रिये ॥
कलौ युगे तु संप्राप्ते दुष्प्राप्यमकृतात्मभिः

तत्र स्नात्वा महादेवि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥
प्राप्नुयादश्वमेधस्य फलं शतगुणोत्तरम्

एकादश्यां विशेषेण पिंडं तत्र प्रदापयेत् ॥
अक्षय्यां तृप्तिमायांति पितरस्तस्य भामिनि

कुर्याज्जागरणं तत्र एकादश्यां विधानतः ॥
वाञ्छितं लभते देवि यदि श्रद्धा दृढा भवेत्

देयानि पीतवस्त्राणि तथा धेनुः पयस्विनी ॥
तत्र विष्णुं समुद्दिश्य सम्यग्यात्राफलाप्तये

हेमकुण्डं कृते प्रोक्तं त्रेतायां रौप्यनामकम् ॥
द्वापरे चक्रकुंडं तु रत्नकुंडं कलौ स्मृतम्

पातालवाहिनीगंगा स्रोतांसि तत्र भूरिशः ॥
समानीतानि हरिणा तत्र तिष्ठंति भामिनि

तत्र स्नानेन देवेशि सर्वतीर्थाभिषेचनम्

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रत्नेश्वरमाहात्म्यवर्णनं- नामैकोनषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः