ऋग्वेदसंहिता, पदपाठ · अध्याय 1.164
॥13॥.
-र्व्_2:3।14-
(र्व्_1,164)
अस्य । वामस्य । पलितस्य । होतुः । तस्य । भ्राता । मध्यमः । अस्ति । अश्नः । तृतीयः । भ्राता । घृत-पृष्ठः । अस्य । अत्र । अपस्यम् । विश्पतिम् । सप्त-पुत्रम्
सप्त । युञ्जन्ति । रथम् । एक-चक्रम् । एकः । अश्वः । वहति । सप्त-नामा । त्र् इ-नाभि । चक्रम् । अजरम् । अनर्वम् । यत्र । इमा । विश्वा । भुवना । अधि । तस्थुः
इमम् । रथम् । अधि । ये । सप्त । तस्थुः । सप्त-चक्रम् । सप्त । वहन्ति । अश्वाः । सप्त । स्वसारः । अभि । सम् । नवन्ते । यत्र । गवाम् । नि-हिता । सप्त । नाम
कः । ददर्श । प्रथमम् । जायमानम् । अस्थन्-वन्तम् । यत् । अनस्था । बिभर्ति । भूम्याः । असुः । असृक् । आत्मा । क्व । स्वित् । कः । विद्वांसम् । उप । गात् । प्रष्टुम् । एतत्
पाकः । पृच्छामि । मनसा । अवि-जानन् । देवानाम् । एना । नि-हिता । पदानि । वत्से । बष्कये । अधि । सप्त । तन्तून् । वि । तत्निरे । कवयः । ओतवै । ओं इति
॥14॥.
-र्व्_2:3।15-
अचिकित्वान् । चिकितुषः । चित् । अत्र । कवीन् । पृच्छामि । विद्मने । न । विद्वान् । वि । यः । तस्तम्भ । षट् । इमा । रजांसि । अजस्य । रूपे । किम् । अपि । स्वित् । एकम्
इह । ब्रवीतु । यः । ईम् । अङ्ग । वेद । अस्य । वामस्य । नि-हितम् । पदम् । वेरि तिवेः । शीर्ष्णः । क्षीरम् । दुह्रते । गावः । अस्य । वव्रिम् । वसानाः । उदकम् । पदा । अपुः
माता । पितरम् । ऋते । आ । बभाज । धीती । अग्रे । मनसा । सम् । हि । जग्मे । सा । बीभत्सुः । गर्भ-रसा । नि-विद्धा । नमस्वन्तः । इत् । उप-वाकम् । ईयुः
युक्ता । माता । आसीत् । धुरि । दक्षिणायाः । अतिष्ठत् । गर्भः । वृजनीषु । अन्तरिति । अमीमेत् । वत्सः । अनु । गाम् । अपश्यत् । विश्व-रूप्यम् । त्रिषु । योजनेषु
तिस्रः । मातॄः । त्रीन् । पितॄन् । बिभ्रत् । एकः । ऊर्ध्वः । तस्थौ । न । ईम् । अव । ग्लपयन्ति । मन्त्रयन्ते । दिवः । अमुष्य । पृष्ठे । विश्व-विदम् । वाचम् । अविश्व-मिन्वाम्
॥15॥.
-र्व्_2:3।16-
द्वादश-अरम् । नहि । तत् । जराय । वर्वर्ति । चक्रम् । परि । द्याम् । ऋतस्य । आ । पुत्राः । अग्ने । मिथुनासः । अत्र । सप्त । शतानि । विंशतिः । च । तस्थुः
पञ्च-पादम् । पितरम् । द्वादश-आकृतिम् । दिवः । आहुः । परे । अर्धे । पुरीषिणम् । अथ । इमे । अन्ये । उपरे । वि-चक्षणम् । सप्त-चक्रे । षट्-अरे । आहुः । अर्पितम्
पञ्च-अरे । चक्रे । परि-वर्तमाने । तस्मिन् । आ । तस्थुः । भुवनानि । विश्वा । तस्य । न । अक्षः । तप्यते । भूरि-भारः । सनात् । एव । न । शीर्यते । स-नाभिः
स-नेमि । चक्रम् । अजरम् । वि । ववृते । उत्तानायाम् । दश । युक्ताः । वहन्ति । सूर्यस्य । चक्षिः । रजसा । एति । आवृतम् । तस्मिन् । आर्पिता । भुवनानि । विश्वा
साकम्-जानाम् । सप्तथम् । आहुः । एक-जम् । षट् । इत् । यमाः । ऋषयः । देव-जाः । इति । तेषाम् । इष्टानि । वि-हितानि । धाम-शः स्थात्रे । रेजन्ते । वि-कृतानि । रूप-शः
॥16॥.
-र्व्_2:3।17-
स्त्रियः । सतीः । तान् । ओं इति । मे । पुंसः । आआहुः । पश्यत् । अक्षण्-वान् । न । वि । चेतत् । अन्धः । कविः । यः । पुत्रः । सः । ईम् । आ । चिकेत । यः । ता । वि-जानात् । सः । पितुः । पिता । असत्
अवः । परेण । परः । एना । अवरेण । पदा । वत्सम् । बिभ्रती । गौः । उत् । अस्थात् । सा । कद्रीची । कम् । स्वित् । अर्धम् । परा । अगात् । क्व । स्वित् । सूते । नहि । यूथे । अन्तरि ति
अवः । परेण । पितरम् । यः । अस्य । अनु-वेद । परः । एना । अवरेण । कवि-यमानः । कः । इह । प्र । वोचत् । देवम् । मनः । कुतः । अधि । प्र-जातम्
ये । अर्वाञ्चः । तान् । ओं इति । पराचः । आहुः । ये । पराञ्चः । तान् । ओं इति । अर्वाचः । आहुः । इन्द्रः । च । या । चक्रथुः । सोम । तानि । धुरा । न । युक्ताः । रजसः । वहन्ति
द्वा । सु-पर्णा । स-युजा । सखाया । समनम् । वृक्षम् । परि । सस्वजातेइति । तयोः । अन्यः । पिप्पलम् । स्वादु । अत्ति । अनश्नन् । अन्यः । अभि । चाकशीति
॥17॥.
-र्व्_2:3।18-
यत्र । सु-पर्णा । अमृतस्य । भागम् । अनिमेषम् । विदथा । अभि-स्वरन्ति । इनः । विश्वस्य । भुवनस्य । गोपाः । सः । मा । धीरः । पाकम् । अत्र । आ । विवेश
यस्मिन् । वृक्षे । मधु-अदः । सु-पर्णाः । नि-विशन्ते । सुवते । च । अधि । विश्वे । तस्य । इत् । आहुः । पिप्पलम् । स्वादु । अग्रे । तत् । न । उत् । नशत् । यः । पितरम् । न । वेद
यत् । गायत्रे । अधि । गायत्रम् । आहितम् । त्रैस्तुभात् । वा । त्रैस्तुभम् । निः-अतक्षत । यत् । वा । जगत् । जगति । आहितम् । पदम् । ये । इत् । तत् । विदुः । ते । अमृत-त्वम् । आनशुः
गायत्रेण । प्रति । मिमीते । अर्कम् । अर्केण । साम । त्रैस्तुभेन । वाकम् । वाकेन । वाकम् । द्वि-पदा । चतुः-पदा । अक्षरेण । मिमते । सप्त । वाणीः
जगता । सिन्धुम् । दिवि । अस्तभायत् । रथम्-तरे । सूर्यम् । परि । अपश्यत् । गायत्रस्य । सम्-इधः । तिस्रः । आहुः । ततः । मह्रा । प्र । रिरिचे । महि-त्वा
॥18॥.
-र्व्_2:3।19-
उप । ह्वये । सु-दुघाम् । धेनुम् । एताम् । सु-हस्तः । गो--धुक् । उत । दोहत् । एनाम् । श्रेष्ठम् । सवम् । सविता । साविषत् । नः । अभि-इद्धः । घर्मः । तत् । ओं इति । सु । प्र । वोचम्
हिङ्-कृण्वती । वसु-पत्नी । वसूनाम् । वत्सम् । इच्छन्ती । मनसा । अभि । आ । अगात् । दुहाम् । अश्वि-भ्याम् । पयः । अघ्न्या । इयम् । सा । वर्धताम् । महते । सौभगाय
गौः । अमीमेत् । अनु । वत्सम् । मिषन्तम् । मूर्धानम् । हिङ् । अकृणोत् । मातवै । ओं इति । सृक्वअणम् । घर्मम् । अभि । वावशाना । मिमाति । मायुम् । पयते । पयः-भिः
अयम् । सः । शिङ्क्ते । येन । गौः । अभि-वृटा । मिमाति । मायुम् । ध्वसनौ । अधि । श्रिता । सा । चित्ति-भिः । नि । हि । चकार । मर्त्यम् । वि-द्युत् । भवन्ती । प्रति । वव्रिम् । औहत
अनत् । शये । तुर-गातु । जीवम् । एजत् । ध्रुवम् । मध्ये । आ । पस्त्यानाम् । जीवः । मृतस्य । चरति । स्वधाभिः । अमर्त्यः । मर्त्येन । स-योनिः
॥19॥.
-र्व्_2:3।20-
अपश्यम् । गोपाम् । अनि-पद्यमानम् । आ । च । परा । च । पथि-भिः । चरन्तम् । सः । सध्रीचीः । सः । विषूचीः । वसानः । आ । वरीवर्ति । भुवनेषु । अन्तरिति
यः । ईम् । चकार । न । सः । अस्य । वेद । यः । ईम् । ददर्श । हिरुक् । इत् । नु । तस्मात् । सः । मातुः । योना । परि-वीतः । अन्तः । बहु-प्रजाः । निः-ऋतिम् । आ । विवेश
द्यौः । मे । पिता । जनिता । नाभिः । अत्र । बन्धुः । मे । माता । पृथिवी । मही । इयम् । उत्तानयोः । चम्वोः । योनिः । अन्तः । अत्र । पिता । दुहितुः । गर्भम् । आ । अधात्
पृच्छामि । त्वा । परम् । अन्तम् । पृथिव्याः । पृच्छामि । यत्र । भुवनस्य । नाभिः । पृच्छामि । त्वा । वृष्णः । अश्वस्य । रेतः । पृच्छामि । वाचः । परमम् । वि-ओम
इयम् । वेदिः । परः । अन्तः । पृथिव्याः । अयम् । यज्ञः । भुवनस्य । नाभिः । अयम् । सोमः । वृष्णः । अश्वस्य । रेतः । ब्रह्मा । अयम् । वाचः । परमम् । व् इ-ओम
॥20॥.
-र्व्_2:3।21-
सप्त । अर्ध-गर्भाः । भुवनस्य । रेतः । विष्णोः । तिष्ठन्ति । प्र-दिशा । वि-धर्मणि । ते । धीति-भिः । मनसा । ते । विपः-चितः । परि-भुवः । परि । भवन्ति । विश्वतः
न । वि । जानामि । यत्-इव । इदम् । अस्मि । निण्यः । सम्-नद्धः । मनसा । चरामि । यदा । मा । आ । अगन् । प्रथम-जाः । ऋतस्य । आत् । इत् । वाचः । अश्नुवे । भागम् । अस्याः
अपाङ् । प्राङ् । एति । स्वधया । गृभीतः । अमर्त्यः । मर्त्येन । स-योनिः । ता । शश्वन्ता । विषूचीना । वि-यन्ता । नि । अन्यम् । चिक्युः । न । नि । चिक्युः । अन्यम्
ऋचः । अक्षरे । परमे । वि-ओमन् । यस्मिन् । देवाः । अधि । विश्वे । नि-सेदुः । यः । तत् । न । वेद । किम् । ऋचा । करिष्यति । ये । इत् । तत् । विदुः । ते । इमे । सम् । आसते
सुयवस-अत् । भग-वती । हि । भूयाः । अथो इति । वयम् । भग-वन्तः । स्याम । अद्धि । तृणम् । अघ्न्ये । विश्व-दानीम् । पिब । शुद्धम् । उदकम् । आचरन्ती
॥21॥.
-र्व्_2:3।22-
गौरीः । मिमाय । सलिलानि । तक्षती । एक-पदी । द्वि-पदी । सा । चतुः-पदी । अष्टापदी । नव-पदी । बभूवुषी । सहस्र-अक्षरा । परमे । वि-ओमन्
तस्याः । समुद्राः । अधि । वि । क्षरन्ति । तेन । जीवन्ति । प्र-दिशः । चतस्रः । ततः । क्षरति । अक्षरम् । तत् । विश्वम् । उप । जीवति
शक-मयम् । धूमम् । आरात् । अपश्यम् । विषु-वता । परः । एना । अवरेण । उक्षाणम् । पृश्निम् । अपचन्त । वीराः । तानि । धर्माणि । प्रथमानि । आसन्
त्रयः । केशिनः । ऋतु-था । वि । चक्षते । संवत्सरे । वपते । एकः । एषाम् । विश्वम् । एकः । अभि । चष्टे । शचीभिः । ध्राजिः । एकस्य । ददृशे । न । रूपम्
चत्वारि । वाक् । परि-मिता । पदानि । तानि । विदुः । ब्राह्मणाः । ये । मनीषिणः । गुहा । त्रीणि । नि-हिता । न । इङ्गयन्ति । तुरीयम् । वाचः । मनुष्याः । वदन्ति
इन्द्रम् । मित्रम् । वरुणम् । अग्निम् । आहुः । अथो इति । दिव्यः । सः । सु-पर्णः । गरुत्मान् । एकम् । सत् । विप्राः । बहु-धा । वदन्ति । अग्निम् । यमम् । मातरिश्वानम् । आहुः
॥22॥.
-र्व्_2:3।23-
कृष्णम् । नि-यानम् । हरयः । सु-पर्णाः । अपः । वसानाः । दिवम् । उत् । पतन्ति । ते । आ । अववृत्रन् । सदनात् । ऋतस्य । आत् । इत् । घृतेन । पृथिवी । वि । उद्यते
द्वादश । प्र-धयः । चक्रम् । एकम् । त्रीणि । नभ्यानि । कः । ओं
इति । तत् । चिकेत । तस्मिन् । साकम् । त्रि-शताः । न । शङ्कवः । अर्पिताः । षष्टिः । न । चलाचलासः
यः । ते । स्तनः ः शशयः । यः । मयः-भूः । येन । विश्वा । पुष्यसि । वार्याणि । यः । रत्न-धाः । वसु-वित् । यः । सु-दत्रः । सरस्वति । तम् । इह । धातवे । करितिकः
यज्ञेन । यज्ञम् । अयजन्त । देवाः । तानि । धर्माणि । प्रथमानि । आसन् । ते । ह । नाकम् । महिमानः । सचन्त । यत्र । पूर्वे । साध्याः । सन्ति । देवाः
समानम् । एतत् । उदकम् । उत् । च । एति । अव । च । अह-भिः । भूमिम् । पर्जन्याः । ज् इन्वन्ति । दिवम् । जिन्वन्ति । अग्नयः
दिव्यम् । सु-पर्णम् । वायसम् । बृहन्तम् । अपाम् । गर्भम् । दर्शतम् । ओषधीनाम् । अभीपतः । वृष्टि-भिः । तर्पयन्तम् । सरस्वन्तम् । अवसे । जोहवीम् इ
मूल पाठ: Ṛgvedasaṃhitā, Padapāṭha · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0