रामायण · अध्याय 7.074

तच् छ्रुत्वा भाषितं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः
द्वाःस्थः कुमाराव् आहूय राघवाय न्यवेदयत्

दृष्ट्वा तु राघवः प्राप्तौ प्रियौ भरतलक्ष्मणौ
परिष्वज्य ततो रामो वाक्यम् एतद् उवाच ह

कृतं मया यथातथ्यं द्विजकार्यम् अनुत्तमम्
धर्मसेतुमतो भूयः कर्तुम् इच्छामि राघवौ

युवाभ्याम् आत्मभूताभ्यां राजसूयम् अनुत्तमम्
सहितो यष्टुम् इच्छामि तत्र धर्मो हि शाश्वतः

इष्ट्वा तु राजसूयेन मित्रः शत्रुनिबर्हणः
सुहुतेन सुयज्ञेन वरुणत्वम् उपागमत्

सोमश् च राजसूयेन इष्ट्वा धर्मेण धर्मवित्
प्राप्तश् च सर्वलोकानां कीर्तिं स्थानं च शाश्वतम्

अस्मिन्न् अहनि यच् छ्रेयश् चिन्त्यतां तन् मया सह
हितं चायति युक्तं च प्रयतौ वक्तुम् अर्हथ

श्रुता तु राघवस्यैतद् वाक्यं वाक्यविशारदः
भरतः प्राञ्जलिर् भूत्वा वाक्यम् एतद् उवाच ह

त्वयि धर्मः परः साधो त्वयि सर्वा वसुंधरा
प्रतिष्ठिता महाबाहो यशश् चामितविक्रम

महीपालाश् च सर्वे त्वां प्रजापतिम् इवामराः
निरीक्षन्ते महात्मानो लोकनाथं यथा वयम्

प्रजाश् च पितृवद् राजन् पश्यन्ति त्वां महाबल
पृथिव्यां गतिभूतो ऽसि प्राणिनाम् अपि राघव

स त्वम् एवंविधं यज्ञम् आहर्तासि कथं नृप
पृथिव्यां राजवंशानां विनाशो यत्र दृश्यते

पृथिव्यां ये च पुरुषा राजन् पौरुषम् आगताः
सर्वेषां भविता तत्र क्षयः सर्वान्तकोपमः

स त्वं पुरुषशार्दूल गुणैर् अतुलविक्रम
पृथिवीं नार्हसे हन्तुं वशे हि तव वर्तते

भरतस्य तु तद् वाक्यं श्रुत्वामृतमयं यथा
प्रहर्षम् अतुलं लेभे रामः सत्यपराक्रमः

उवाच च शुभां वाणीं कैकेय्या नन्दिवर्धनम्
प्रीतो ऽस्मि परितुष्टो ऽस्मि तवाद्य वचनेन हि

इदं वचनम् अक्लीबं त्वया धर्मसमाहितम्
व्याहृतं पुरुषव्याघ्र पृथिव्याः परिपालनम्

एष तस्माद् अभिप्रायाद् राजसूयात् क्रतूत्तमान्
निवर्तयामि धर्मज्ञ तव सुव्याहृतेन वै

प्रजानां पालनं धर्मो राज्ञां यज्ञेन संमितः
तस्माच् छृणोमि ते वाक्यं साधूक्तं सुसमाहितम्