रामायण · अध्याय 7.026

स तु तत्र दशग्रीवः सह सैन्येन वीर्यवान्
अस्तं प्राप्ते दिनकरे निवासं समरोचयत्

उदिते विमले चन्द्रे तुल्यपर्वतवर्चसि
स ददर्श गुणांस् तत्र चन्द्रपादोपशोभितान्

कर्णिकारवनैर् दिव्यैः कदम्बगहनैस् तथा
पद्मिनीभिश् च फुल्लाभिर् मन्दाकिन्या जलैर् अपि

घण्टानाम् इव संनादः शुश्रुवे मधुरस्वनः
अप्सरोगणसंघनां गायतां धनदालये

पुष्पवर्षाणि मुञ्चन्तो नगाः पवनताडिताः
शैलं तं वासयन्तीव मधुमाधवगन्धिनः

मधुपुष्परजःपृक्तं गन्धम् आदाय पुष्कलम्
प्रववौ वर्धयन् कामं रावणस्य सुखो ऽनिलः

गेयात् पुष्पसमृद्ध्या च शैत्याद् वायोर् गुणैर् गिरेः
प्रवृत्तायां रजन्यां च चन्द्रस्योदयनेन च

रावणः सुमहावीर्यः कामबाणवशं गतः
विनिश्वस्य विनिश्वस्य शशिनं समवैक्षत

एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र दिव्यपुष्पविभूषिता
सर्वाप्सरोवरा रम्भा पूर्णचन्द्रनिभानना

कृतैर् विशेषकैर् आर्द्रैः षडर्तुकुसुमोत्सवैः
नीलं सतोयमेघाभं वस्त्रं समवगुण्ठिता

यस्य वक्त्रं शशिनिभं भ्रुवौ चापनिभे शुभे
ऊरू करिकराकारौ करौ पल्लवकोमलौ
सैन्यमध्येन गच्छन्ती रावणेनोपलक्षिता

तां समुत्थाय रक्षेन्द्रः कामबाणबलार्दितः
करे गृहीत्वा गच्छन्तीं स्मयमानो ऽभ्यभाषत

क्व गच्छसि वरारोहे कां सिद्धिं भजसे स्वयम्
कस्याभ्युदयकालो ऽयं यस् त्वां समुपभोक्ष्यते

तवाननरसस्याद्य पद्मोत्पलसुगन्धिनः
सुधामृतरसस्येव को ऽद्य तृप्तिं गमिष्यति

स्वर्णकुम्भनिभौ पीनौ शुभौ भीरु निरन्तरौ
कस्योरस्थलसंस्पर्शं दास्यतस् ते कुचाव् इमौ

सुवर्णचक्रप्रतिमं स्वर्णदामचितं पृथु
अध्यारोक्ष्यति कस् ते ऽद्य स्वर्गं जघनरूपिणम्

मद्विशिष्टः पुमान् को ऽन्यः शक्रो विष्णुर् अथाश्विनौ
माम् अतीत्य हि यस्य त्वं यासि भीरु न शोभनम्

विश्रम त्वं पृथुश्रोणि शिलातलम् इदं शुभम्
त्रैलोक्ये यः प्रभुश् चैव तुल्यो मम न विद्यते

तद् एष प्राञ्जलिः प्रह्वो याचते त्वां दशाननः
यः प्रभुश् चापि भर्ता च त्रैलोक्यस्य भजस्व माम्

एवम् उक्ताब्रवीद् रम्भा वेपमाना कृताञ्जलिः
प्रसीद नार्हसे वक्तुम् ईदृशं त्वं हि मे गुरुः

अन्येभ्यो ऽपि त्वया रक्ष्या प्राप्नुयां धर्षणं यदि
धर्मतश् च स्नुषा ते ऽहं तत्त्वम् एतद् ब्रवीमि ते

अब्रवीत् तां दशग्रीवश् चरणाधोमुखीं स्थिताम्
सुतस्य यदि मे भार्या ततस् त्वं मे स्नुषा भवेः

बाढम् इत्य् एव सा रम्भा प्राह रावणम् उत्तरम्
धर्मतस् ते सुतस्याहं भार्या राक्षसपुंगव

पुत्रः प्रियतरः प्राणैर् भ्रातुर् वैश्रवणस्य ते
ख्यातो यस् त्रिषु लोकेषु नलकूबर इत्य् असौ

धर्मतो यो भवेद् विप्रः क्षत्रियो वीर्यतो भवेत्
क्रोधाद् यश् च भवेद् अग्निः क्षान्त्या च वसुधासमः

तस्यास्मि कृतसंकेता लोकपालसुतस्य वै
तम् उद्दिश्य च मे सर्वं विभूषणम् इदं कृतम्

यस्य तस्य हि नान्यस्य भावो मां प्रति तिष्ठति
तेन सत्येन मां राजन् मोक्तुम् अर्हस्य् अरिंदम

स हि तिष्ठति धर्मात्मा साम्प्रतं मत्समुत्सुकः
तन् न विघ्नं सुतस्येह कर्तुम् अर्हसि मुञ्च माम्

सद्भिर् आचरितं मार्गं गच्छ राक्षसपुंगव
माननीयो मया हि त्वं लालनीया तथास्मि ते

एवं ब्रुवाणां रम्भां तां धर्मार्थसहितं वचः
निर्भर्त्स्य राक्षसो मोहात् प्रतिगृह्य बलाद् बली
काममोहाभिसंरब्धो मैथुनायोपचक्रमे

सा विमुक्ता ततो रम्भा भ्रष्टमाल्यविभूषणा
गजेन्द्राक्रीडमथिता नदीवाकुलतां गता

सा वेपमाना लज्जन्ती भीता करकृताञ्जलिः
नलकूबरम् आसाद्य पादयोर् निपपात ह

तदवस्थां च तां दृष्ट्वा महात्मा नलकूबरः
अब्रवीत् किम् इदं भद्रे पादयोः पतितासि मे

सा तु निश्वसमाना च वेपमानाथ साञ्जलिः
तस्मै सर्वं यथातथ्यम् आख्यातुम् उपचक्रमे

एष देव दशग्रीवः प्राप्तो गन्तुं त्रिविष्टपम्
तेन सैन्यसहायेन निशेह परिणाम्यते

आयान्ती तेन दृष्टास्मि त्वत्सकाशम् अरिंदम
गृहीत्वा तेन पृष्टास्मि कस्य त्वम् इति रक्षसा

मया तु सर्वं यत् सत्यं तद् धि तस्मै निवेदितम्
काममोहाभिभूतात्मा नाश्रौषीत् तद् वचो मम

याच्यमानो मया देव स्नुषा ते ऽहम् इति प्रभो
तत् सर्वं पृष्ठतः कृत्वा बलात् तेनास्मि धर्षिता

एवं त्वम् अपराधं मे क्षन्तुम् अर्हसि मानद
न हि तुल्यं बलं सौम्य स्त्रियाश् च पुरुषस्य च

एवं श्रुत्वा तु संक्रुद्धस् तदा वैश्वरणात्मजः
धर्षणां तां परां श्रुत्वा ध्यानं संप्रविवेश ह

तस्य तत् कर्म विज्ञाय तदा वैश्रवणात्मजः
मुहूर्ताद् रोषताम्राक्षस् तोयं जग्राह पाणिना

गृहीत्वा सलिलं दिव्यम् उपस्पृश्य यथाविधि
उत्ससर्ज तदा शापं राक्षसेन्द्राय दारुणम्

अकामा तेन यस्मात् त्वं बलाद् भद्रे प्रधर्षिता
तस्मात् स युवतीम् अन्यां नाकामाम् उपयास्यति

यदा त्व् अकामां कामार्तो धर्षयिष्यति योषितम्
मूर्धा तु सप्तधा तस्य शकलीभविता तदा

तस्मिन्न् उदाहृते शापे ज्वलिताग्निसमप्रभे
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश् च खाच् च्युता

प्रजापतिमुखाश् चापि सर्वे देवाः प्रहर्षिताः
ज्ञात्वा लोकगतिं सर्वां तस्य मृत्युं च रक्षसः

श्रुत्वा तु स दशग्रीवस् तं शापं रोमहर्षणम्
नारीषु मैथुनं भावं नाकामास्व् अभ्यरोचयत्