રામાયણ · અધ્યાય 7.026

સ તુ તત્ર દશગ્રીવઃ સહ સૈન્યેન વીર્યવાન્
અસ્તં પ્રાપ્તે દિનકરે નિવાસં સમરોચયત્

ઉદિતે વિમલે ચન્દ્રે તુલ્યપર્વતવર્ચસિ
સ દદર્શ ગુણાંસ્ તત્ર ચન્દ્રપાદોપશોભિતાન્

કર્ણિકારવનૈર્ દિવ્યૈઃ કદમ્બગહનૈસ્ તથા
પદ્મિનીભિશ્ ચ ફુલ્લાભિર્ મન્દાકિન્યા જલૈર્ અપિ

ઘણ્ટાનામ્ ઇવ સંનાદઃ શુશ્રુવે મધુરસ્વનઃ
અપ્સરોગણસંઘનાં ગાયતાં ધનદાલયે

પુષ્પવર્ષાણિ મુઞ્ચન્તો નગાઃ પવનતાડિતાઃ
શૈલં તં વાસયન્તીવ મધુમાધવગન્ધિનઃ

મધુપુષ્પરજઃપૃક્તં ગન્ધમ્ આદાય પુષ્કલમ્
પ્રવવૌ વર્ધયન્ કામં રાવણસ્ય સુખો ઽનિલઃ

ગેયાત્ પુષ્પસમૃદ્ધ્યા ચ શૈત્યાદ્ વાયોર્ ગુણૈર્ ગિરેઃ
પ્રવૃત્તાયાં રજન્યાં ચ ચન્દ્રસ્યોદયનેન ચ

રાવણઃ સુમહાવીર્યઃ કામબાણવશં ગતઃ
વિનિશ્વસ્ય વિનિશ્વસ્ય શશિનં સમવૈક્ષત

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે તત્ર દિવ્યપુષ્પવિભૂષિતા
સર્વાપ્સરોવરા રમ્ભા પૂર્ણચન્દ્રનિભાનના

કૃતૈર્ વિશેષકૈર્ આર્દ્રૈઃ ષડર્તુકુસુમોત્સવૈઃ
નીલં સતોયમેઘાભં વસ્ત્રં સમવગુણ્ઠિતા

યસ્ય વક્ત્રં શશિનિભં ભ્રુવૌ ચાપનિભે શુભે
ઊરૂ કરિકરાકારૌ કરૌ પલ્લવકોમલૌ
સૈન્યમધ્યેન ગચ્છન્તી રાવણેનોપલક્ષિતા

તાં સમુત્થાય રક્ષેન્દ્રઃ કામબાણબલાર્દિતઃ
કરે ગૃહીત્વા ગચ્છન્તીં સ્મયમાનો ઽભ્યભાષત

ક્વ ગચ્છસિ વરારોહે કાં સિદ્ધિં ભજસે સ્વયમ્
કસ્યાભ્યુદયકાલો ઽયં યસ્ ત્વાં સમુપભોક્ષ્યતે

તવાનનરસસ્યાદ્ય પદ્મોત્પલસુગન્ધિનઃ
સુધામૃતરસસ્યેવ કો ઽદ્ય તૃપ્તિં ગમિષ્યતિ

સ્વર્ણકુમ્ભનિભૌ પીનૌ શુભૌ ભીરુ નિરન્તરૌ
કસ્યોરસ્થલસંસ્પર્શં દાસ્યતસ્ તે કુચાવ્ ઇમૌ

સુવર્ણચક્રપ્રતિમં સ્વર્ણદામચિતં પૃથુ
અધ્યારોક્ષ્યતિ કસ્ તે ઽદ્ય સ્વર્ગં જઘનરૂપિણમ્

મદ્વિશિષ્ટઃ પુમાન્ કો ઽન્યઃ શક્રો વિષ્ણુર્ અથાશ્વિનૌ
મામ્ અતીત્ય હિ યસ્ય ત્વં યાસિ ભીરુ ન શોભનમ્

વિશ્રમ ત્વં પૃથુશ્રોણિ શિલાતલમ્ ઇદં શુભમ્
ત્રૈલોક્યે યઃ પ્રભુશ્ ચૈવ તુલ્યો મમ ન વિદ્યતે

તદ્ એષ પ્રાઞ્જલિઃ પ્રહ્વો યાચતે ત્વાં દશાનનઃ
યઃ પ્રભુશ્ ચાપિ ભર્તા ચ ત્રૈલોક્યસ્ય ભજસ્વ મામ્

એવમ્ ઉક્તાબ્રવીદ્ રમ્ભા વેપમાના કૃતાઞ્જલિઃ
પ્રસીદ નાર્હસે વક્તુમ્ ઈદૃશં ત્વં હિ મે ગુરુઃ

અન્યેભ્યો ઽપિ ત્વયા રક્ષ્યા પ્રાપ્નુયાં ધર્ષણં યદિ
ધર્મતશ્ ચ સ્નુષા તે ઽહં તત્ત્વમ્ એતદ્ બ્રવીમિ તે

અબ્રવીત્ તાં દશગ્રીવશ્ ચરણાધોમુખીં સ્થિતામ્
સુતસ્ય યદિ મે ભાર્યા તતસ્ ત્વં મે સ્નુષા ભવેઃ

બાઢમ્ ઇત્ય્ એવ સા રમ્ભા પ્રાહ રાવણમ્ ઉત્તરમ્
ધર્મતસ્ તે સુતસ્યાહં ભાર્યા રાક્ષસપુંગવ

પુત્રઃ પ્રિયતરઃ પ્રાણૈર્ ભ્રાતુર્ વૈશ્રવણસ્ય તે
ખ્યાતો યસ્ ત્રિષુ લોકેષુ નલકૂબર ઇત્ય્ અસૌ

ધર્મતો યો ભવેદ્ વિપ્રઃ ક્ષત્રિયો વીર્યતો ભવેત્
ક્રોધાદ્ યશ્ ચ ભવેદ્ અગ્નિઃ ક્ષાન્ત્યા ચ વસુધાસમઃ

તસ્યાસ્મિ કૃતસંકેતા લોકપાલસુતસ્ય વૈ
તમ્ ઉદ્દિશ્ય ચ મે સર્વં વિભૂષણમ્ ઇદં કૃતમ્

યસ્ય તસ્ય હિ નાન્યસ્ય ભાવો માં પ્રતિ તિષ્ઠતિ
તેન સત્યેન માં રાજન્ મોક્તુમ્ અર્હસ્ય્ અરિંદમ

સ હિ તિષ્ઠતિ ધર્માત્મા સામ્પ્રતં મત્સમુત્સુકઃ
તન્ ન વિઘ્નં સુતસ્યેહ કર્તુમ્ અર્હસિ મુઞ્ચ મામ્

સદ્ભિર્ આચરિતં માર્ગં ગચ્છ રાક્ષસપુંગવ
માનનીયો મયા હિ ત્વં લાલનીયા તથાસ્મિ તે

એવં બ્રુવાણાં રમ્ભાં તાં ધર્માર્થસહિતં વચઃ
નિર્ભર્ત્સ્ય રાક્ષસો મોહાત્ પ્રતિગૃહ્ય બલાદ્ બલી
કામમોહાભિસંરબ્ધો મૈથુનાયોપચક્રમે

સા વિમુક્તા તતો રમ્ભા ભ્રષ્ટમાલ્યવિભૂષણા
ગજેન્દ્રાક્રીડમથિતા નદીવાકુલતાં ગતા

સા વેપમાના લજ્જન્તી ભીતા કરકૃતાઞ્જલિઃ
નલકૂબરમ્ આસાદ્ય પાદયોર્ નિપપાત હ

તદવસ્થાં ચ તાં દૃષ્ટ્વા મહાત્મા નલકૂબરઃ
અબ્રવીત્ કિમ્ ઇદં ભદ્રે પાદયોઃ પતિતાસિ મે

સા તુ નિશ્વસમાના ચ વેપમાનાથ સાઞ્જલિઃ
તસ્મૈ સર્વં યથાતથ્યમ્ આખ્યાતુમ્ ઉપચક્રમે

એષ દેવ દશગ્રીવઃ પ્રાપ્તો ગન્તું ત્રિવિષ્ટપમ્
તેન સૈન્યસહાયેન નિશેહ પરિણામ્યતે

આયાન્તી તેન દૃષ્ટાસ્મિ ત્વત્સકાશમ્ અરિંદમ
ગૃહીત્વા તેન પૃષ્ટાસ્મિ કસ્ય ત્વમ્ ઇતિ રક્ષસા

મયા તુ સર્વં યત્ સત્યં તદ્ ધિ તસ્મૈ નિવેદિતમ્
કામમોહાભિભૂતાત્મા નાશ્રૌષીત્ તદ્ વચો મમ

યાચ્યમાનો મયા દેવ સ્નુષા તે ઽહમ્ ઇતિ પ્રભો
તત્ સર્વં પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા બલાત્ તેનાસ્મિ ધર્ષિતા

એવં ત્વમ્ અપરાધં મે ક્ષન્તુમ્ અર્હસિ માનદ
ન હિ તુલ્યં બલં સૌમ્ય સ્ત્રિયાશ્ ચ પુરુષસ્ય ચ

એવં શ્રુત્વા તુ સંક્રુદ્ધસ્ તદા વૈશ્વરણાત્મજઃ
ધર્ષણાં તાં પરાં શ્રુત્વા ધ્યાનં સંપ્રવિવેશ હ

તસ્ય તત્ કર્મ વિજ્ઞાય તદા વૈશ્રવણાત્મજઃ
મુહૂર્તાદ્ રોષતામ્રાક્ષસ્ તોયં જગ્રાહ પાણિના

ગૃહીત્વા સલિલં દિવ્યમ્ ઉપસ્પૃશ્ય યથાવિધિ
ઉત્સસર્જ તદા શાપં રાક્ષસેન્દ્રાય દારુણમ્

અકામા તેન યસ્માત્ ત્વં બલાદ્ ભદ્રે પ્રધર્ષિતા
તસ્માત્ સ યુવતીમ્ અન્યાં નાકામામ્ ઉપયાસ્યતિ

યદા ત્વ્ અકામાં કામાર્તો ધર્ષયિષ્યતિ યોષિતમ્
મૂર્ધા તુ સપ્તધા તસ્ય શકલીભવિતા તદા

તસ્મિન્ન્ ઉદાહૃતે શાપે જ્વલિતાગ્નિસમપ્રભે
દેવદુન્દુભયો નેદુઃ પુષ્પવૃષ્ટિશ્ ચ ખાચ્ ચ્યુતા

પ્રજાપતિમુખાશ્ ચાપિ સર્વે દેવાઃ પ્રહર્ષિતાઃ
જ્ઞાત્વા લોકગતિં સર્વાં તસ્ય મૃત્યું ચ રક્ષસઃ

શ્રુત્વા તુ સ દશગ્રીવસ્ તં શાપં રોમહર્ષણમ્
નારીષુ મૈથુનં ભાવં નાકામાસ્વ્ અભ્યરોચયત્