रामायण · अध्याय 6.111
अनुज्ञातं तु रामेण तद् विमानम् अनुत्तमम्
उत्पपात महामेघः श्वसनेनोद्धतो यथा
पातयित्वा ततश् चक्षुः सर्वतो रघुनन्दनः
अब्रवीन् मैथिलीं सीतां रामः शशिनिभाननाम्
कैलासशिखराकारे त्रिकूटशिखरे स्थिताम्
लङ्काम् ईक्षस्व वैदेहि निर्मितां विश्वकर्मणा
एतद् आयोधनं पश्य मांसशोणितकर्दमम्
हरीणां राक्षसानां च सीते विशसनं महत्
तवहेतोर् विशालाक्षि रावणो निहतो मया
कुम्भकर्णो ऽत्र निहतः प्रहस्तश् च निशाचरः
लक्ष्मणेनेन्द्रजिच् चात्र रावणिर् निहतो रणे
विरूपाक्षश् च दुष्प्रेक्ष्यो महापार्श्वमहोदरौ
अकम्पनश् च निहतो बलिनो ऽन्ये च राक्षसाः
त्रिशिराश् चातिकायश् च देवान्तकनरान्तकौ
अत्र मन्दोदरी नाम भार्या तं पर्यदेवयत्
सपत्नीनां सहस्रेण सास्रेण परिवारिता
एतत् तु दृश्यते तीर्थं समुद्रस्य वरानने
यत्र सागरम् उत्तीर्य तां रात्रिम् उषिता वयम्
एष सेतुर् मया बद्धः सागरे सलिलार्णवे
तवहेतोर् विशालाक्षि नलसेतुः सुदुष्करः
पश्य सागरम् अक्षोभ्यं वैदेहि वरुणालयम्
अपारम् अभिगर्जन्तं शङ्खशुक्तिनिषेवितम्
हिरण्यनाभं शैलेन्द्रं काञ्चनं पश्य मैथिलि
विश्रमार्थं हनुमतो भित्त्वा सागरम् उत्थितम्
अत्र राक्षसराजो ऽयम् आजगाम विभीषणः
एषा सा दृश्यते सीते किष्किन्धा चित्रकानना
सुग्रीवस्य पुरी रम्या यत्र वाली मया हतः
दृश्यते ऽसौ महान् सीते सविद्युद् इव तोयदः
ऋश्यमूको गिरिश्रेष्ठः काञ्चनैर् धातुभिर् वृतः
अत्राहं वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण समागतः
समयश् च कृतः सीते वधार्थं वालिनो मया
एषा सा दृश्यते पम्पा नलिनी चित्रकानना
त्वया विहीनो यत्राहं विललाप सुदुःखितः
अस्यास् तीरे मया दृष्टा शबरी धर्मचारिणी
अत्र योजनबाहुश् च कबन्धो निहतो मया
दृश्यते ऽसौ जनस्थाने सीते श्रीमान् वनस्पतिः
यत्र युद्धं महद् वृत्तं तवहेतोर् विलासिनि
रावणस्य नृशंसस्य जटायोश् च महात्मनः
खरश् च निहतश् संख्ये दूषणश् च निपातितः
त्रिशिराश् च महावीर्यो मया बाणैर् अजिह्मगैः
पर्णशाला तथा चित्रा दृश्यते शुभदर्शना
यत्र त्वं राक्षसेन्द्रेण रावणेन हृता बलात्
एषा गोदावरी रम्या प्रसन्नसलिला शिवा
अगस्त्यस्याश्रमो ह्य् एष दृश्यते पश्य मैथिलि
वैदेहि दृश्यते चात्र शरभङ्गाश्रमो महान्
उपयातः सहस्राक्षो यत्र शक्रः पुरंदरः
एते ते तापसावासा दृश्यन्ते तनुमध्यमे
अत्रिः कुलपतिर् यत्र सूर्यवैश्वानरप्रभः
अत्र सीते त्वया दृष्टा तापसी धर्मचारिणी
अस्मिन् देशे महाकायो विराधो निहतो मया
असौ सुतनुशैलेन्द्रश् चित्रकूटः प्रकाशते
यत्र मां कैकयीपुत्रः प्रसादयितुम् आगतः
एषा सा यमुना दूराद् दृश्यते चित्रकानना
भरद्वाजाश्रमो यत्र श्रीमान् एष प्रकाशते
एषा त्रिपथगा गङ्गा दृश्यते वरवर्णिनि
शृङ्गवेरपुरं चैतद् गुहो यत्र समागतः
एषा सा दृश्यते ऽयोध्या राजधानी पितुर् मम
अयोध्यां कुरु वैदेहि प्रणामं पुनर् आगता
ततस् ते वानराः सर्वे राक्षसश् च विभीषणः
उत्पत्योत्पत्य ददृशुस् तां पुरीं शुभदर्शनाम्
ततस् तु तां पाण्डुरहर्म्यमालिनीं विशालकक्ष्यां गजवाजिसंकुलाम्
पुरीम् अयोध्यां ददृशुः प्लवंगमाः पुरीं महेन्द्रस्य यथामरावतीम्
मूल पाठ: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0