रामायण · अध्याय 6.103

तां तु पार्श्वे स्थितां प्रह्वां रामः संप्रेक्ष्य मैथिलीम्
हृदयान्तर्गतक्रोधो व्याहर्तुम् उपचक्रमे

एषासि निर्जिता भद्रे शत्रुं जित्वा मया रणे
पौरुषाद् यद् अनुष्ठेयं तद् एतद् उपपादितम्

गतो ऽस्म्य् अन्तम् अमर्षस्य धर्षणा संप्रमार्जिता
अवमानश् च शत्रुश् च मया युगपद् उद्धृतौ

अद्य मे पौरुषं दृष्टम् अद्य मे सफलः श्रमः
अद्य तीर्णप्रतिज्ञत्वात् प्रभवामीह चात्मनः

या त्वं विरहिता नीता चलचित्तेन रक्षसा
दैवसंपादितो दोषो मानुषेण मया जितः

संप्राप्तम् अवमानं यस् तेजसा न प्रमार्जति
कस् तस्य पुरुषार्थो ऽस्ति पुरुषस्याल्पतेजसः

लङ्घनं च समुद्रस्य लङ्कायाश् चावमर्दनम्
सफलं तस्य तच् छ्लाघ्यम् अद्य कर्म हनूमतः

युद्धे विक्रमतश् चैव हितं मन्त्रयतश् च मे
सुग्रीवस्य ससैन्यस्य सफलो ऽद्य परिश्रमः

निर्गुणं भ्रातरं त्यक्त्वा यो मां स्वयम् उपस्थितः
विभीषणस्य भक्तस्य सफलो ऽद्य परिश्रमः

इत्य् एवं ब्रुवतस् तस्य सीता रामस्य तद् वचः
मृगीवोत्फुल्लनयना बभूवाश्रुपरिप्लुता

पश्यतस् तां तु रामस्य भूयः क्रोधो ऽभ्यवर्तत
प्रभूताज्यावसिक्तस्य पावकस्येव दीप्यतः

स बद्ध्वा भ्रुकुटिं वक्त्रे तिर्यक्प्रेक्षितलोचनः
अब्रवीत् परुषं सीतां मध्ये वानररक्षसाम्

यत् कर्तव्यं मनुष्येण धर्षणां परिमार्जता
तत् कृतं सकलं सीते शत्रुहस्ताद् अमर्षणात्

निर्जिता जीवलोकस्य तपसा भावितात्मना
अगस्त्येन दुराधर्षा मुनिना दक्षिणेव दिक्

विदितश् चास्तु भद्रं ते यो ऽयं रणपरिश्रमः
स तीर्णः सुहृदां वीर्यान् न त्वदर्थं मया कृतः

रक्षता तु मया वृत्तम् अपवादं च सर्वशः
प्रख्यातस्यात्मवंशस्य न्यङ्गं च परिमार्जता

प्राप्तचारित्रसंदेहा मम प्रतिमुखे स्थिता
दीपो नेत्रातुरस्येव प्रतिकूलासि मे दृढम्

तद् गच्छ ह्य् अभ्यनुज्ञाता यतेष्टं जनकात्मजे
एता दश दिशो भद्रे कार्यम् अस्ति न मे त्वया

कः पुमान् हि कुले जातः स्त्रियं परगृहोषिताम्
तेजस्वि पुनर् आदद्यात् सुहृल्लेखेन चेतसा

रावणाङ्कपरिभ्रष्टां दृष्टां दुष्टेन चक्षुषा
कथं त्वां पुनरादद्यां कुलं व्यपदिशन् महत्

तदर्थं निर्जिता मे त्वं यशः प्रत्याहृतं मया
नास्ति मे त्वय्य् अभिष्वङ्गो यथेष्टं गम्यताम् इतः

इति प्रव्याहृतं भद्रे मयैतत् कृतबुद्धिना
लक्ष्मणे भरते वा त्वं कुरु बुद्धिं यथासुखम्

सुग्रीवे वानरेन्द्रे वा राक्षसेन्द्रे विभीषणे
निवेशय मनः सीते यथा वा सुखम् आत्मनः

न हि त्वां रावणो दृष्ट्वा दिव्यरूपां मनोरमाम्
मर्षयते चिरं सीते स्वगृहे परिवर्तिनीम्

ततः प्रियार्हश्वरणा तद् अप्रियं प्रियाद् उपश्रुत्य चिरस्य मैथिली
मुमोच बाष्पं सुभृशं प्रवेपिता गजेन्द्रहस्ताभिहतेव वल्लरी