રામાયણ · અધ્યાય 6.103

તાં તુ પાર્શ્વે સ્થિતાં પ્રહ્વાં રામઃ સંપ્રેક્ષ્ય મૈથિલીમ્
હૃદયાન્તર્ગતક્રોધો વ્યાહર્તુમ્ ઉપચક્રમે

એષાસિ નિર્જિતા ભદ્રે શત્રું જિત્વા મયા રણે
પૌરુષાદ્ યદ્ અનુષ્ઠેયં તદ્ એતદ્ ઉપપાદિતમ્

ગતો ઽસ્મ્ય્ અન્તમ્ અમર્ષસ્ય ધર્ષણા સંપ્રમાર્જિતા
અવમાનશ્ ચ શત્રુશ્ ચ મયા યુગપદ્ ઉદ્ધૃતૌ

અદ્ય મે પૌરુષં દૃષ્ટમ્ અદ્ય મે સફલઃ શ્રમઃ
અદ્ય તીર્ણપ્રતિજ્ઞત્વાત્ પ્રભવામીહ ચાત્મનઃ

યા ત્વં વિરહિતા નીતા ચલચિત્તેન રક્ષસા
દૈવસંપાદિતો દોષો માનુષેણ મયા જિતઃ

સંપ્રાપ્તમ્ અવમાનં યસ્ તેજસા ન પ્રમાર્જતિ
કસ્ તસ્ય પુરુષાર્થો ઽસ્તિ પુરુષસ્યાલ્પતેજસઃ

લઙ્ઘનં ચ સમુદ્રસ્ય લઙ્કાયાશ્ ચાવમર્દનમ્
સફલં તસ્ય તચ્ છ્લાઘ્યમ્ અદ્ય કર્મ હનૂમતઃ

યુદ્ધે વિક્રમતશ્ ચૈવ હિતં મન્ત્રયતશ્ ચ મે
સુગ્રીવસ્ય સસૈન્યસ્ય સફલો ઽદ્ય પરિશ્રમઃ

નિર્ગુણં ભ્રાતરં ત્યક્ત્વા યો માં સ્વયમ્ ઉપસ્થિતઃ
વિભીષણસ્ય ભક્તસ્ય સફલો ઽદ્ય પરિશ્રમઃ

ઇત્ય્ એવં બ્રુવતસ્ તસ્ય સીતા રામસ્ય તદ્ વચઃ
મૃગીવોત્ફુલ્લનયના બભૂવાશ્રુપરિપ્લુતા

પશ્યતસ્ તાં તુ રામસ્ય ભૂયઃ ક્રોધો ઽભ્યવર્તત
પ્રભૂતાજ્યાવસિક્તસ્ય પાવકસ્યેવ દીપ્યતઃ

સ બદ્ધ્વા ભ્રુકુટિં વક્ત્રે તિર્યક્પ્રેક્ષિતલોચનઃ
અબ્રવીત્ પરુષં સીતાં મધ્યે વાનરરક્ષસામ્

યત્ કર્તવ્યં મનુષ્યેણ ધર્ષણાં પરિમાર્જતા
તત્ કૃતં સકલં સીતે શત્રુહસ્તાદ્ અમર્ષણાત્

નિર્જિતા જીવલોકસ્ય તપસા ભાવિતાત્મના
અગસ્ત્યેન દુરાધર્ષા મુનિના દક્ષિણેવ દિક્

વિદિતશ્ ચાસ્તુ ભદ્રં તે યો ઽયં રણપરિશ્રમઃ
સ તીર્ણઃ સુહૃદાં વીર્યાન્ ન ત્વદર્થં મયા કૃતઃ

રક્ષતા તુ મયા વૃત્તમ્ અપવાદં ચ સર્વશઃ
પ્રખ્યાતસ્યાત્મવંશસ્ય ન્યઙ્ગં ચ પરિમાર્જતા

પ્રાપ્તચારિત્રસંદેહા મમ પ્રતિમુખે સ્થિતા
દીપો નેત્રાતુરસ્યેવ પ્રતિકૂલાસિ મે દૃઢમ્

તદ્ ગચ્છ હ્ય્ અભ્યનુજ્ઞાતા યતેષ્ટં જનકાત્મજે
એતા દશ દિશો ભદ્રે કાર્યમ્ અસ્તિ ન મે ત્વયા

કઃ પુમાન્ હિ કુલે જાતઃ સ્ત્રિયં પરગૃહોષિતામ્
તેજસ્વિ પુનર્ આદદ્યાત્ સુહૃલ્લેખેન ચેતસા

રાવણાઙ્કપરિભ્રષ્ટાં દૃષ્ટાં દુષ્ટેન ચક્ષુષા
કથં ત્વાં પુનરાદદ્યાં કુલં વ્યપદિશન્ મહત્

તદર્થં નિર્જિતા મે ત્વં યશઃ પ્રત્યાહૃતં મયા
નાસ્તિ મે ત્વય્ય્ અભિષ્વઙ્ગો યથેષ્ટં ગમ્યતામ્ ઇતઃ

ઇતિ પ્રવ્યાહૃતં ભદ્રે મયૈતત્ કૃતબુદ્ધિના
લક્ષ્મણે ભરતે વા ત્વં કુરુ બુદ્ધિં યથાસુખમ્

સુગ્રીવે વાનરેન્દ્રે વા રાક્ષસેન્દ્રે વિભીષણે
નિવેશય મનઃ સીતે યથા વા સુખમ્ આત્મનઃ

ન હિ ત્વાં રાવણો દૃષ્ટ્વા દિવ્યરૂપાં મનોરમામ્
મર્ષયતે ચિરં સીતે સ્વગૃહે પરિવર્તિનીમ્

તતઃ પ્રિયાર્હશ્વરણા તદ્ અપ્રિયં પ્રિયાદ્ ઉપશ્રુત્ય ચિરસ્ય મૈથિલી
મુમોચ બાષ્પં સુભૃશં પ્રવેપિતા ગજેન્દ્રહસ્તાભિહતેવ વલ્લરી