रामायण · अध्याय 6.072

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवः शोककर्शितः
नोपधारयते व्यक्तं यद् उक्तं तेन रक्षसा

ततो धैर्यम् अवष्टभ्य रामः परपुरंजयः
विभीषणम् उपासीनम् उवाच कपिसंनिधौ

नैरृताधिपते वाक्यं यद् उक्तं ते विभीषण
भूयस् तच् छ्रोतुम् इच्छामि ब्रूहि यत् ते विवक्षितम्

राघवस्य वचः श्रुत्वा वाक्यं वाक्यविशारदः
यत् तत् पुनर् इदं वाक्यं बभाषे स विभीषणः

यथाज्ञप्तं महाबाहो त्वया गुल्मनिवेशनम्
तत् तथानुष्ठितं वीर त्वद्वाक्यसमनन्तरम्

तान्य् अनीकानि सर्वाणि विभक्तानि समन्ततः
विन्यस्ता यूथपाश् चैव यथान्यायं विभागशः

भूयस् तु मम विजाप्यं तच् छृणुष्व महायशः
त्वय्य् अकारणसंतप्ते संतप्तहृदया वयम्

त्यज राजन्न् इमं शोकं मिथ्या संतापम् आगतम्
तद् इयं त्यज्यतां चिन्ता शत्रुहर्षविवर्धनी

उद्यमः क्रियतां वीर हर्षः समुपसेव्यताम्
प्राप्तव्या यदि ते सीता हन्तव्यश् च निशाचराः

रघुनन्दन वक्ष्यामि श्रूयतां मे हितं वचः
साध्व् अयं यातु सौमित्रिर् बलेन महता वृतः
निकुम्भिलायां संप्राप्य हन्तुं रावणिम् आहवे

धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैर् आशीविषविषोपमैः
शरैर् हन्तुं महेष्वासो रावणिं समितिंजयः

तेन वीरेण तपसा वरदानात् स्वयम्भुतः
अस्त्रं ब्रह्मशिरः प्राप्तं कामगाश् च तुरंगमाः

निकुम्भिलाम् असंप्राप्तम् अहुताग्निं च यो रिपुः
त्वाम् आततायिनं हन्याद् इन्द्रशत्रो स ते वधः
इत्य् एवं विहितो राजन् वधस् तस्यैव धीमतः

वधायेन्द्रजितो राम तं दिशस्व महाबलम्
हते तस्मिन् हतं विद्धि रावणं ससुहृज्जनम्

विभीषणवचः श्रुत्व रामो वाक्यम् अथाब्रवीत्
जानामि तस्य रौद्रस्य मायां सत्यपराक्रम

स हि ब्रह्मास्त्रवित् प्राज्ञो महामायो महाबलः
करोत्य् असंज्ञान् संग्रामे देवान् सवरुणान् अपि

तस्यान्तरिक्षे चरतो रथस्थस्य महायशः
न गतिर् ज्ञायते वीरसूर्यस्येवाभ्रसंप्लवे

राघवस् तु रिपोर् ज्ञात्वा मायावीर्यं दुरात्मनः
लक्ष्मणं कीर्तिसंपन्नम् इदं वचनम् अब्रवीत्

यद् वानरेन्द्रस्य बलं तेन सर्वेण संवृतः
हनूमत्प्रमुखैश् चैव यूथपैः सहलक्ष्मण

जाम्बवेनर्क्षपतिना सह सैन्येन संवृतः
जहि तं राक्षससुतं मायाबलविशारदम्

अयं त्वां सचिवैः सार्धं महात्मा रजनीचरः
अभिज्ञस् तस्य देशस्य पृष्ठतो ऽनुगमिष्यति

राघवस्य वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः सविभीषणः
जग्राह कार्मुकं श्रेष्ठम् अन्यद् भीमपराक्रमः

संनद्धः कवची खड्गी स शरी हेमचापधृक्
रामपादाव् उपस्पृश्य हृष्टः सौमित्रिर् अब्रवीत्

अद्य मत्कार्मुकोन्मुखाः शरा निर्भिद्य रावणिम्
लङ्काम् अभिपतिष्यन्ति हंसाः पुष्करिणीम् इव

अद्यैव तस्य रौद्रस्य शरीरं मामकाः शराः
विधमिष्यन्ति हत्वा तं महाचापगुणच्युताः

स एवम् उक्त्वा द्युतिमान् वचनं भ्रातुर् अग्रतः
स रावणिवधाकाङ्क्षी लक्ष्मणस् त्वरितो ययौ

सो ऽभिवाद्य गुरोः पादौ कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्
निकुम्भिलाम् अभिययौ चैत्यं रावणिपालितम्

विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान्
कृतस्वस्त्ययनो भ्रात्रा लक्ष्मणस् त्वरितो ययौ

वानराणां सहस्रैस् तु हनूमान् बहुभिर् वृतः
विभीषणः सहामात्यस् तदा लक्ष्मणम् अन्वगात्

महता हरिसैन्येन सवेगम् अभिसंवृतः
ऋक्षराजबलं चैव ददर्श पथि विष्ठितम्

स गत्वा दूरम् अध्वानं सौमित्रिर् मित्रनन्दनः
राक्षसेन्द्रबलं दूराद् अपश्यद् व्यूहम् आस्थितम्

स संप्राप्य धनुष्पाणिर् मायायोगम् अरिंदम
तस्थौ ब्रह्मविधानेन विजेतुं रघुनन्दनः

विविधम् अमलशस्त्रभास्वरं तद् ध्वजगहनं विपुलं महारथैश् च
प्रतिभयतमम् अप्रमेयवेगं तिमिरम् इव द्विषतां बलं विवेश