रामायण · अध्याय 6.067

मकराक्षं हतं श्रुत्वा रावणः समितिंजयः
आदिदेशाथ संक्रुद्धो रणायेन्द्रजितं सुतम्

जहि वीर महावीर्यौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
अदृश्यो दृश्यमानो वा सर्वथा त्वं बलाधिकः

त्वम् अप्रतिमकर्माणम् इन्द्रं जयसि संयुगे
किं पुनर् मानुषौ दृष्ट्वा न वधिष्यसि संयुगे

तथोक्तो राक्षसेन्द्रेण प्रतिगृह्य पितुर् वचः
यज्ञभूमौ स विधिवत् पावकं जुहुवे न्द्रजित्

जुह्वतश् चापि तत्राग्निं रक्तोष्णीषधराः स्त्रियः
आजग्मुस् तत्र संभ्रान्ता राक्षस्यो यत्र रावणिः

शस्त्राणि शरपत्राणि समिधो ऽथ विभीतकाः
लोहितानि च वासांसि स्रुवं कार्ष्णायसं तथा

सर्वतो ऽग्निं समास्तीर्य शरपत्रैः समन्ततः
छागस्य सर्वकृष्णस्य गलं जग्राह जीवतः

चरुहोमसमिद्धस्य विधूमस्य महार्चिषः
बभूवुस् तानि लिङ्गानि विजयं दर्शयन्ति च

प्रदक्षिणावर्तशिखस् तप्तहाटकसंनिभः
हविस् तत् प्रतिजग्राह पावकः स्वयम् उत्थितः

हुत्वाग्निं तर्पयित्वाथ देवदानवराक्षसान्
आरुरोह रथश्रेष्ठम् अन्तर्धानगतं शुभम्

स वाजिभिश् चतुर्भिस् तु बाणैश् च निशितैर् युतः
आरोपितमहाचापः शुशुभे स्यन्दनोत्तमे

जाज्वल्यमानो वपुषा तपनीयपरिच्छदः
शरैश् चन्द्रार्धचन्द्रैश् च स रथः समलंकृतः

जाम्बूनदमहाकम्बुर् दीप्तपावकसंनिभः
बभूवेन्द्रजितः केतुर् वैदूर्यसमलंकृतः

तेन चादित्यकल्पेन ब्रह्मास्त्रेण च पालितः
स बभूव दुराधर्षो रावणिः सुमहाबलः

सो ऽभिनिर्याय नगराद् इन्द्रजित् समितिंजयः
हुत्वाग्निं राक्षसैर् मन्त्रैर् अन्तर्धानगतो ऽब्रवीत्

अद्य हत्वाहवे यौ तौ मिथ्या प्रव्रजितौ वने
जयं पित्रे प्रदास्यामि रावणाय रणाधिकम्

कृत्वा निर्वानराम् उर्वीं हत्वा रामं सलक्ष्मणम्
करिष्ये परमां प्रीतिम् इत्य् उक्त्वान्तरधीयत

आपपाताथ संक्रुद्धो दशग्रीवेण चोदितः
तीक्ष्णकार्मुकनाराचैस् तीक्ष्णस् त्व् इन्द्ररिपू रणे

स ददर्श महावीर्यौ नागौ त्रिशिरसाव् इव
सृजन्ताव् इषुजालानि वीरौ वानरमध्यगौ

इमौ ताव् इति संचिन्त्य सज्यं कृत्वा च कार्मुकम्
संततानेषुधाराभिः पर्जन्य इव वृष्टिमान्

स तु वैहायसं प्राप्य सरथो रामलक्ष्मणौ
अचक्षुर् विषये तिष्ठन् विव्याध निशितैः शरैः

तौ तस्य शरवेगेन परीतौ रामलक्ष्मणौ
धनुषी सशरे कृत्वा दिव्यम् अस्त्रं प्रचक्रतुः

प्रच्छादयन्तौ गगनं शरजालैर् महाबलौ
तम् अस्त्रैः सुरसंकाशौ नैव पस्पर्शतुः शरैः

स हि धूमान्धकारं च चक्रे प्रच्छादयन् नभः
दिशश् चान्तर्दधे श्रीमान् नीहारतमसावृतः

नैव ज्यातलनिर्घोषो न च नेमिखुरस्वनः
शुश्रुवे चरतस् तस्य न च रूपं प्रकाशते

घनान्धकारे तिमिरे शरवर्षम् इवाद्भुतम्
स ववर्ष महाबाहुर् नाराचशरवृष्टिभिः

स रामं सूर्यसंकाशैः शरैर् दत्तवरो भृशम्
विव्याध समरे क्रुद्धः सर्वगात्रेषु रावणिः

तौ हन्यमानौ नाराचैर् धाराभिर् इव पर्वतौ
हेमपुङ्खान् नरव्याघ्रौ तिग्मान् मुमुचतुः शरान्

अन्तरिक्षं समासाद्य रावणिं कङ्कपत्रिणः
निकृत्य पतगा भूमौ पेतुस् ते शोणितोक्षिताः

अतिमात्रं शरौघेण पीड्यमानौ नरोत्तमौ
तान् इषून् पततो भल्लैर् अनेकैर् निचकर्ततुः

यतो हि ददृशाते तौ शरान् निपतिताञ् शितान्
ततस् ततो दाशरथी ससृजाते ऽस्त्रम् उत्तमम्

रावणिस् तु दिशः सर्वा रथेनातिरथः पतन्
विव्याध तौ दाशरथी लघ्व् अस्त्रो निशितैः शरैः

तेनातिविद्धौ तौ वीरौ रुक्मपुङ्खैः सुसंहतैः
बभूवतुर् दाशरथी पुष्पिताव् इव किंशुकौ

नास्य वेद गतिं कश् चिन् न च रूपं धनुः शरान्
न चान्यद् विदितं किं चित् सूर्यस्येवाभ्रसंप्लवे

तेन विद्धाश् च हरयो निहताश् च गतासवः
बभूवुः शतशस् तत्र पतिता धरणीतले

लक्ष्मणस् तु सुसंक्रुद्धो भ्रातरं वाक्यम् अब्रवीत्
ब्राह्मम् अस्त्रं प्रयोक्ष्यामि वधार्थं सर्वरक्षसाम्

तम् उवाच ततो रामो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्
नैकस्य हेतो रक्षांसि पृथिव्यां हन्तुम् अर्हसि

अयुध्यमानं प्रच्छन्नं प्राञ्जलिं शरणागतम्
पलायन्तं प्रमत्तं वा न त्वं हन्तुम् इहार्हसि

अस्यैव तु वधे यत्नं करिष्यावो महाबल
आदेक्ष्यावो महावेगान् अस्त्रान् आशीविषोपमान्

तम् एनं मायिनं क्षुद्रम् अन्तर्हितरथं बलात्
राक्षसं निहनिष्यन्ति दृष्ट्वा वानरयूथपाः

यद्य् एष भूमिं विशते दिवं वा रसातलं वापि नभस्तलं वा
एवं निगूढो ऽपि ममास्त्रदग्धः पतिष्यते भूमितले गतासुः

इत्य् एवम् उक्त्वा वचनं महात्मा रघुप्रवीरः प्लवगर्षभैर् वृतः
वधाय रौद्रस्य नृशंसकर्मणस् तदा महात्मा त्वरितं निरीक्षते