रामायण · अध्याय 6.044

तद् दृष्ट्वा सुमहत् कर्म कृतं वानरसत्तमैः
क्रोधम् आहारयाम् आस युधि तीव्रम् अकम्पनः

क्रोधमूर्छितरूपस् तु ध्नुवन् परमकार्मुकम्
दृष्ट्वा तु कर्म शत्रूणां सारथिं वाक्यम् अब्रवीत्

तत्रैव तावत् त्वरितं रथं प्रापय सारथे
एते ऽत्र बहवो घ्नन्ति सुबहून् राक्षसान् रणे

एते ऽत्र बलवन्तो हि भीमकायाश् च वानराः
द्रुमशैलप्रहरणास् तिष्ठन्ति प्रमुखे मम

एतान् निहन्तुम् इच्छामि समरश्लाघिनो ह्य् अहम्
एतैः प्रमथितं सर्वं दृश्यते राक्षसं बलम्

ततः प्रजविताश्वेन रथेन रथिनां वरः
हरीन् अभ्यहनत् क्रोधाच् छरजालैर् अकम्पनः

न स्थातुं वानराः शेकुः किं पुनर् योद्धुम् आहवे
अकम्पनशरैर् भग्नाः सर्व एव प्रदुद्रुवुः

तान् मृत्युवशम् आपन्नान् अकम्पनवशं गतान्
समीक्ष्य हनुमाञ् ज्ञातीन् उपतस्थे महाबलः

तं महाप्लवगं दृष्ट्वा सर्वे प्लवगयूथपाः
समेत्य समरे वीराः सहिताः पर्यवारयन्

व्यवस्थितं हनूमन्तं ते दृष्ट्वा हरियूथपाः
बभूवुर् बलवन्तो हि बलवन्तम् उपाश्रिताः

अकम्पनस् तु शैलाभं हनूमन्तम् अवस्थितम्
महेन्द्र इव धाराभिः शरैर् अभिववर्ष ह

अचिन्तयित्वा बाणौघाञ् शरीरे पतिताञ् शितान्
अकम्पनवधार्थाय मनो दध्रे महाबलः

स प्रहस्य महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः
अभिदुद्राव तद् रक्षः कम्पयन्न् इव मेदिनीम्

तस्याभिनर्दमानस्य दीप्यमानस्य तेजसा
बभूव रूपं दुर्धर्षं दीप्तस्येव विभावसोः

आत्मानं त्व् अप्रहरणं ज्ञात्वा क्रोधसमन्वितः
शैलम् उत्पाटयाम् आस वेगेन हरिपुंगवः

तं गृहीत्वा महाशैलं पाणिनैकेन मारुतिः
विनद्य सुमहानादं भ्रामयाम् आस वीर्यवान्

ततस् तम् अभिदुद्राव राक्षसेन्द्रम् अकम्पनम्
यथा हि नमुचिं संख्ये वज्रेणेव पुरंदरः

अकम्पनस् तु तद् दृष्ट्वा गिरिशृङ्गं समुद्यतम्
दूराद् एव महाबाणैर् अर्धचन्द्रैर् व्यदारयत्

तत् पर्वताग्रम् आकाशे रक्षोबाणविदारितम्
विकीर्णं पतितं दृष्ट्वा हनूमान् क्रोधमूर्छितः

सो ऽश्वकर्णं समासाद्य रोषदर्पान्वितो हरिः
तूर्णम् उत्पाटयाम् आस महागिरिम् इवोच्छ्रितम्

तं गृहीत्वा महास्कन्धं सो ऽश्वकर्णं महाद्युतिः
प्रहस्य परया प्रीत्या भ्रामयाम् आस संयुगे

प्रधावन्न् उरुवेगेन प्रभञ्जंस् तरसा द्रुमान्
हनूमान् परमक्रुद्धश् चरणैर् दारयत् क्षितिम्

गजांश् च सगजारोहान् सरथान् रथिनस् तथा
जघान हनुमान् धीमान् राक्षसांश् च पदातिकान्

तम् अन्तकम् इव क्रुद्धं समरे प्राणहारिणम्
हनूमन्तम् अभिप्रेक्ष्य राक्षसा विप्रदुद्रुवुः

तम् आपतन्तं संक्रुद्धं राक्षसानां भयावहम्
ददर्शाकम्पनो वीरश् चुक्रोध च ननाद च

स चतुर्दशभिर् बाणैः शितैर् देहविदारणैः
निर्बिभेद हनूमन्तं महावीर्यम् अकम्पनः

स तथा प्रतिविद्धस् तु बह्वीभिः शरवृष्टिभिः
हनूमान् ददृशे वीरः प्ररूढ इव सानुमान्

ततो ऽन्यं वृक्षम् उत्पाट्य कृत्वा वेगम् अनुत्तमम्
शिरस्य् अभिजघानाशु राक्षसेन्द्रम् अकम्पनम्

स वृक्षेण हतस् तेन सक्रोधेन महात्मना
राक्षसो वानरेन्द्रेण पपात स ममार च

तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षसेन्द्रम् अकम्पनम्
व्यथिता राक्षसाः सर्वे क्षितिकम्प इव द्रुमाः

त्यक्तप्रहरणाः सर्वे राक्षसास् ते पराजिताः
लङ्काम् अभिययुस् त्रस्ता वानरैस् तैर् अभिद्रुताः

ते मुक्तकेशाः संभ्रान्ता भग्नमानाः पराजिताः
स्रवच्छ्रमजलैर् अङ्गैः श्वसन्तो विप्रदुद्रुवुः

अन्योन्यं प्रममन्तुस् ते विविशुर् नगरं भयात्
पृष्ठतस् ते सुसंमूढाः प्रेक्षमाणा मुहुर् मुहुः

तेषु लङ्कां प्रविष्टेषु राक्षसेषु महाबलाः
समेत्य हरयः सर्वे हनूमन्तम् अपूजयन्

सो ऽपि प्रहृष्टस् तान् सर्वान् हरीन् संप्रत्यपूजयत्
हनूमान् सत्त्वसंपन्नो यथार्हम् अनुकूलतः

विनेदुश् च यथा प्राणं हरयो जितकाशिनः
चकर्षुश् च पुनस् तत्र सप्राणान् एव राक्षसान्

स वीरशोभाम् अभजन् महाकपिः समेत्य रक्षांसि निहत्य मारुतिः
महासुरं भीमम् अमित्रनाशनं यथैव विष्णुर् बलिनं चमूमुखे

अपूजयन् देवगणास् तदा कपिं स्वयं च रामो ऽतिबलश् च लक्ष्मणः
तथैव सुग्रीवमुखाः प्लवंगमा विभीषणश् चैव महाबलस् तदा