રામાયણ · અધ્યાય 6.044

તદ્ દૃષ્ટ્વા સુમહત્ કર્મ કૃતં વાનરસત્તમૈઃ
ક્રોધમ્ આહારયામ્ આસ યુધિ તીવ્રમ્ અકમ્પનઃ

ક્રોધમૂર્છિતરૂપસ્ તુ ધ્નુવન્ પરમકાર્મુકમ્
દૃષ્ટ્વા તુ કર્મ શત્રૂણાં સારથિં વાક્યમ્ અબ્રવીત્

તત્રૈવ તાવત્ ત્વરિતં રથં પ્રાપય સારથે
એતે ઽત્ર બહવો ઘ્નન્તિ સુબહૂન્ રાક્ષસાન્ રણે

એતે ઽત્ર બલવન્તો હિ ભીમકાયાશ્ ચ વાનરાઃ
દ્રુમશૈલપ્રહરણાસ્ તિષ્ઠન્તિ પ્રમુખે મમ

એતાન્ નિહન્તુમ્ ઇચ્છામિ સમરશ્લાઘિનો હ્ય્ અહમ્
એતૈઃ પ્રમથિતં સર્વં દૃશ્યતે રાક્ષસં બલમ્

તતઃ પ્રજવિતાશ્વેન રથેન રથિનાં વરઃ
હરીન્ અભ્યહનત્ ક્રોધાચ્ છરજાલૈર્ અકમ્પનઃ

ન સ્થાતું વાનરાઃ શેકુઃ કિં પુનર્ યોદ્ધુમ્ આહવે
અકમ્પનશરૈર્ ભગ્નાઃ સર્વ એવ પ્રદુદ્રુવુઃ

તાન્ મૃત્યુવશમ્ આપન્નાન્ અકમ્પનવશં ગતાન્
સમીક્ષ્ય હનુમાઞ્ જ્ઞાતીન્ ઉપતસ્થે મહાબલઃ

તં મહાપ્લવગં દૃષ્ટ્વા સર્વે પ્લવગયૂથપાઃ
સમેત્ય સમરે વીરાઃ સહિતાઃ પર્યવારયન્

વ્યવસ્થિતં હનૂમન્તં તે દૃષ્ટ્વા હરિયૂથપાઃ
બભૂવુર્ બલવન્તો હિ બલવન્તમ્ ઉપાશ્રિતાઃ

અકમ્પનસ્ તુ શૈલાભં હનૂમન્તમ્ અવસ્થિતમ્
મહેન્દ્ર ઇવ ધારાભિઃ શરૈર્ અભિવવર્ષ હ

અચિન્તયિત્વા બાણૌઘાઞ્ શરીરે પતિતાઞ્ શિતાન્
અકમ્પનવધાર્થાય મનો દધ્રે મહાબલઃ

સ પ્રહસ્ય મહાતેજા હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
અભિદુદ્રાવ તદ્ રક્ષઃ કમ્પયન્ન્ ઇવ મેદિનીમ્

તસ્યાભિનર્દમાનસ્ય દીપ્યમાનસ્ય તેજસા
બભૂવ રૂપં દુર્ધર્ષં દીપ્તસ્યેવ વિભાવસોઃ

આત્માનં ત્વ્ અપ્રહરણં જ્ઞાત્વા ક્રોધસમન્વિતઃ
શૈલમ્ ઉત્પાટયામ્ આસ વેગેન હરિપુંગવઃ

તં ગૃહીત્વા મહાશૈલં પાણિનૈકેન મારુતિઃ
વિનદ્ય સુમહાનાદં ભ્રામયામ્ આસ વીર્યવાન્

તતસ્ તમ્ અભિદુદ્રાવ રાક્ષસેન્દ્રમ્ અકમ્પનમ્
યથા હિ નમુચિં સંખ્યે વજ્રેણેવ પુરંદરઃ

અકમ્પનસ્ તુ તદ્ દૃષ્ટ્વા ગિરિશૃઙ્ગં સમુદ્યતમ્
દૂરાદ્ એવ મહાબાણૈર્ અર્ધચન્દ્રૈર્ વ્યદારયત્

તત્ પર્વતાગ્રમ્ આકાશે રક્ષોબાણવિદારિતમ્
વિકીર્ણં પતિતં દૃષ્ટ્વા હનૂમાન્ ક્રોધમૂર્છિતઃ

સો ઽશ્વકર્ણં સમાસાદ્ય રોષદર્પાન્વિતો હરિઃ
તૂર્ણમ્ ઉત્પાટયામ્ આસ મહાગિરિમ્ ઇવોચ્છ્રિતમ્

તં ગૃહીત્વા મહાસ્કન્ધં સો ઽશ્વકર્ણં મહાદ્યુતિઃ
પ્રહસ્ય પરયા પ્રીત્યા ભ્રામયામ્ આસ સંયુગે

પ્રધાવન્ન્ ઉરુવેગેન પ્રભઞ્જંસ્ તરસા દ્રુમાન્
હનૂમાન્ પરમક્રુદ્ધશ્ ચરણૈર્ દારયત્ ક્ષિતિમ્

ગજાંશ્ ચ સગજારોહાન્ સરથાન્ રથિનસ્ તથા
જઘાન હનુમાન્ ધીમાન્ રાક્ષસાંશ્ ચ પદાતિકાન્

તમ્ અન્તકમ્ ઇવ ક્રુદ્ધં સમરે પ્રાણહારિણમ્
હનૂમન્તમ્ અભિપ્રેક્ષ્ય રાક્ષસા વિપ્રદુદ્રુવુઃ

તમ્ આપતન્તં સંક્રુદ્ધં રાક્ષસાનાં ભયાવહમ્
દદર્શાકમ્પનો વીરશ્ ચુક્રોધ ચ નનાદ ચ

સ ચતુર્દશભિર્ બાણૈઃ શિતૈર્ દેહવિદારણૈઃ
નિર્બિભેદ હનૂમન્તં મહાવીર્યમ્ અકમ્પનઃ

સ તથા પ્રતિવિદ્ધસ્ તુ બહ્વીભિઃ શરવૃષ્ટિભિઃ
હનૂમાન્ દદૃશે વીરઃ પ્રરૂઢ ઇવ સાનુમાન્

તતો ઽન્યં વૃક્ષમ્ ઉત્પાટ્ય કૃત્વા વેગમ્ અનુત્તમમ્
શિરસ્ય્ અભિજઘાનાશુ રાક્ષસેન્દ્રમ્ અકમ્પનમ્

સ વૃક્ષેણ હતસ્ તેન સક્રોધેન મહાત્મના
રાક્ષસો વાનરેન્દ્રેણ પપાત સ મમાર ચ

તં દૃષ્ટ્વા નિહતં ભૂમૌ રાક્ષસેન્દ્રમ્ અકમ્પનમ્
વ્યથિતા રાક્ષસાઃ સર્વે ક્ષિતિકમ્પ ઇવ દ્રુમાઃ

ત્યક્તપ્રહરણાઃ સર્વે રાક્ષસાસ્ તે પરાજિતાઃ
લઙ્કામ્ અભિયયુસ્ ત્રસ્તા વાનરૈસ્ તૈર્ અભિદ્રુતાઃ

તે મુક્તકેશાઃ સંભ્રાન્તા ભગ્નમાનાઃ પરાજિતાઃ
સ્રવચ્છ્રમજલૈર્ અઙ્ગૈઃ શ્વસન્તો વિપ્રદુદ્રુવુઃ

અન્યોન્યં પ્રમમન્તુસ્ તે વિવિશુર્ નગરં ભયાત્
પૃષ્ઠતસ્ તે સુસંમૂઢાઃ પ્રેક્ષમાણા મુહુર્ મુહુઃ

તેષુ લઙ્કાં પ્રવિષ્ટેષુ રાક્ષસેષુ મહાબલાઃ
સમેત્ય હરયઃ સર્વે હનૂમન્તમ્ અપૂજયન્

સો ઽપિ પ્રહૃષ્ટસ્ તાન્ સર્વાન્ હરીન્ સંપ્રત્યપૂજયત્
હનૂમાન્ સત્ત્વસંપન્નો યથાર્હમ્ અનુકૂલતઃ

વિનેદુશ્ ચ યથા પ્રાણં હરયો જિતકાશિનઃ
ચકર્ષુશ્ ચ પુનસ્ તત્ર સપ્રાણાન્ એવ રાક્ષસાન્

સ વીરશોભામ્ અભજન્ મહાકપિઃ સમેત્ય રક્ષાંસિ નિહત્ય મારુતિઃ
મહાસુરં ભીમમ્ અમિત્રનાશનં યથૈવ વિષ્ણુર્ બલિનં ચમૂમુખે

અપૂજયન્ દેવગણાસ્ તદા કપિં સ્વયં ચ રામો ઽતિબલશ્ ચ લક્ષ્મણઃ
તથૈવ સુગ્રીવમુખાઃ પ્લવંગમા વિભીષણશ્ ચૈવ મહાબલસ્ તદા