रामायण · अध्याय 6.016

सबले सागरं तीर्णे रामे दशरथात्मजे
अमात्यौ रावणः श्रीमान् अब्रवीच् छुकसारणौ

समग्रं सागरं तीर्णं दुस्तरं वानरं बलम्
अभूतपूर्वं रामेण सागरे सेतुबन्धनम्

सागरे सेतुबन्धं तु न श्रद्दध्यां कथं चन
अवश्यं चापि संख्येयं तन् मया वानरं बलम्

भवन्तौ वानरं सैन्यं प्रविश्यानुपलक्षितौ
परिमाणं च वीर्यं च ये च मुख्याः प्लवंगमाः

मन्त्रिणो ये च रामस्य सुग्रीवस्य च संमताः
ये पूर्वम् अभिवर्तन्ते ये च शूराः प्लवंगमाः

स च सेतुर् यथा बद्धः सागरे सलिलार्णवे
निवेशश् च यथा तेषां वानराणां महात्मनाम्

रामस्य व्यवसायं च वीर्यं प्रहरणानि च
लक्ष्मणस्य च वीरस्य तत्त्वतो ज्ञातुम् अर्हथ

कश् च सेनापतिस् तेषां वानराणां महौजसाम्
एतज् ज्ञात्वा यथातत्त्वं शीघ्रम् अगन्तुम् अर्हथः

इति प्रतिसमादिष्टौ राक्षसौ शुकसारणौ
हरिरूपधरौ वीरौ प्रविष्टौ वानरं बलम्

ततस् तद् वानरं सैन्यम् अचिन्त्यं लोमहर्षणम्
संख्यातुं नाध्यगच्छेतां तदा तौ शुकसारणौ

तत् स्थितं पर्वताग्रेषु निर्दरेषु गुहासु च
समुद्रस्य च तीरेषु वनेषूपवनेषु च

तरमाणं च तीर्णं च तर्तुकामं च सर्वशः
निविष्टं निविशच् चैव भीमनादं महाबलम्

तौ ददर्श महातेजाः प्रच्छन्नौ च विभीषणः
आचचक्षे ऽथ रामाय गृहीत्वा शुकसारणौ
लङ्कायाः समनुप्राप्तौ चारौ परपुरंजयौ

तौ दृष्ट्वा व्यथितौ रामं निराशौ जीविते तदा
कृताञ्जलिपुटौ भीतौ वचनं चेदम् ऊचतुः

आवाम् इहागतौ सौम्य रावणप्रहिताव् उभौ
परिज्ञातुं बलं कृत्स्नं तवेदं रघुनन्दन

तयोस् तद् वचनं श्रुत्वा रामो दशरथात्मजः
अब्रवीत् प्रहसन् वाक्यं सर्वभूतहिते रतः

यदि दृष्टं बलं कृत्स्नं वयं वा सुसमीक्षिताः
यथोक्तं वा कृतं कार्यं छन्दतः प्रतिगम्यताम्

प्रविश्य नगरीं लङ्कां भवद्भ्यां धनदानुजः
वक्तव्यो रक्षसां राजा यथोक्तं वचनं मम

यद् बलं च समाश्रित्य सीतां मे हृतवान् असि
तद् दर्शय यथाकामं ससैन्यः सहबान्धवः

श्वःकाले नगरीं लङ्कां सप्राकारां सतोरणाम्
राक्षसं च बलं पश्य शरैर् विध्वंसितं मया

घोरं रोषम् अहं मोक्ष्ये बलं धारय रावण
श्वःकाले वज्रवान् वज्रं दानवेष्व् इव वासवः

इति प्रतिसमादिष्टौ राक्षसौ शुकसारणौ
आगम्य नगरीं लङ्काम् अब्रूतां राक्षसाधिपम्

विभीषणगृहीतौ तु वधार्हौ राक्षसेश्वर
दृष्ट्वा धर्मात्मना मुक्तौ रामेणामिततेजसा

एकस्थानगता यत्र चत्वारः पुरुषर्षभाः
लोकपालोपमाः शूराः कृतास्त्रा दृढविक्रमाः

रामो दाशरथिः श्रीमांल् लक्ष्मणश् च विभीषणः
सुग्रीवश् च महातेजा महेन्द्रसमविक्रमः

एते शक्ताः पुरीं लङ्कां सप्राकारां सतोरणाम्
उत्पाट्य संक्रामयितुं सर्वे तिष्ठन्तु वानराः

यादृशं तस्य रामस्य रूपं प्रहरणानि च
वधिष्यति पुरीं लङ्काम् एकस् तिष्ठन्तु ते त्रयः

रामलक्ष्मणगुप्ता सा सुग्रीवेण च वाहिनी
बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैर् अपि सुरासुरैः

प्रहृष्टरूपा ध्वजिनी वनौकसां महात्मनां संप्रति योद्धुम् इच्छताम्
अलं विरोधेन शमो विधीयतां प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली