रामायण · अध्याय 5.055

सचन्द्रकुमुदं रम्यं सार्ककारण्डवं शुभम्
तिष्यश्रवणकदम्बम् अभ्रशैवलशाद्वलम्

पुनर्वसु महामीनं लोहिताङ्गमहाग्रहम्
ऐरावतमहाद्वीपं स्वातीहंसविलोडितम्

वातसंघातजातोर्मिं चन्द्रांशुशिशिराम्बुमत्
भुजंगयक्षगन्धर्वप्रबुद्धकमलोत्पलम्

ग्रसमान इवाकाशं ताराधिपम् इवालिखन्
हरन्न् इव सनक्षत्रं गगनं सार्कमण्डलम्

मारुतस्यालयं श्रीमान् कपिर् व्योमचरो महान्
हनूमान् मेघजालानि विकर्षन्न् इव गच्छति

पाण्डुरारुणवर्णानि नीलमाञ्जिष्ठकानि च
हरितारुणवर्णानि महाभ्राणि चकाशिरे

प्रविशन्न् अभ्रजालानि निष्क्रमंश् च पुनः पुनः
प्रच्छन्नश् च प्रकाशश् च चन्द्रमा इव लक्ष्यते

नदन् नादेन महता मेघस्वनमहास्वनः
आजगाम महातेजाः पुनर् मध्येन सागरम्

पर्वतेन्द्रं सुनाभं च समुपस्पृश्य वीर्यवान्
ज्यामुक्त इव नाराचो महावेगो ऽभ्युपागतः

स किं चिद् अनुसंप्राप्तः समालोक्य महागिरिम्
महेन्द्रमेघसंकाशं ननाद हरिपुंगवः

निशम्य नदतो नादं वानरास् ते समन्ततः
बभूवुर् उत्सुकाः सर्वे सुहृद्दर्शनकाङ्क्षिणः

जाम्बवान् स हरिश्रेष्ठः प्रीतिसंहृष्टमानसः
उपामन्त्र्य हरीन् सर्वान् इदं वचनम् अब्रवीत्

सर्वथा कृतकार्यो ऽसौ हनूमान् नात्र संशयः
न ह्य् अस्याकृतकार्यस्य नाद एवंविधो भवेत्

तस्या बाहूरुवेगं च निनादं च महात्मनः
निशम्य हरयो हृष्टाः समुत्पेतुस् ततस् ततः

ते नगाग्रान् नगाग्राणि शिखराच् छिखराणि च
प्रहृष्टाः समपद्यन्त हनूमन्तं दिदृक्षवः

ते प्रीताः पादपाग्रेषु गृह्य शाखाः सुपुष्पिताः
वासांसीव प्रकाशानि समाविध्यन्त वानराः

तम् अभ्रघनसंकाशम् आपतन्तं महाकपिम्
दृष्ट्वा ते वानराः सर्वे तस्थुः प्राञ्जलयस् तदा

ततस् तु वेगवांस् तस्य गिरेर् गिरिनिभः कपिः
निपपात महेन्द्रस्य शिखरे पादपाकुले

ततस् ते प्रीतमनसः सर्वे वानरपुंगवाः
हनूमन्तं महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे

परिवार्य च ते सर्वे परां प्रीतिम् उपागताः
प्रहृष्टवदनाः सर्वे तम् अरोगम् उपागतम्

उपायनानि चादाय मूलानि च फलानि च
प्रत्यर्चयन् हरिश्रेष्ठं हरयो मारुतात्मजम्

विनेदुर् मुदिताः के चिच् चक्रुः किल किलां तथा
हृष्टाः पादपशाखाश् च आनिन्युर् वानरर्षभाः

हनूमांस् तु गुरून् वृद्धाञ् जाम्बवत् प्रमुखांस् तदा
कुमारम् अङ्गदं चैव सो ऽवन्दत महाकपिः

स ताभ्यां पूजितः पूज्यः कपिभिश् च प्रसादितः
दृष्टा देवीति विक्रान्तः संक्षेपेण न्यवेदयत्

निषसाद च हस्तेन गृहीत्वा वालिनः सुतम्
रमणीये वनोद्देशे महेन्द्रस्य गिरेस् तदा

हनूमान् अब्रवीद् धृष्टस् तदा तान् वानरर्षभान्
अशोकवनिकासंस्था दृष्टा सा जनकात्मजा

रक्ष्यमाणा सुघोराभी राक्षसीभिर् अनिन्दिता
एकवेणीधरा बाला रामदर्शनलालसा
उपवासपरिश्रान्ता मलिना जटिला कृशा

ततो दृष्टेति वचनं महार्थम् अमृतोपमम्
निशम्य मारुतेः सर्वे मुदिता वानरा भवन्

क्ष्वेडन्त्य् अन्ये नदन्त्य् अन्ये गर्जन्त्य् अन्ये महाबलाः
चक्रुः किल किलाम् अन्ये प्रतिगर्जन्ति चापरे

के चिद् उच्छ्रितलाङ्गूलाः प्रहृष्टाः कपिकुञ्जराः
अञ्चितायतदीर्घाणि लाङ्गूलानि प्रविव्यधुः

अपरे तु हनूमन्तं वानरा वारणोपमम्
आप्लुत्य गिरिशृङ्गेभ्यः संस्पृशन्ति स्म हर्षिताः

उक्तवाक्यं हनूमन्तम् अङ्गदस् तु तदाब्रवीत्
सर्वेषां हरिवीराणां मध्ये वाचम् अनुत्तमाम्

सत्त्वे वीर्ये न ते कश् चित् समो वानरविद्यते
यद् अवप्लुत्य विस्तीर्णं सागरं पुनर् आगतः

दिष्ट्या दृष्टा त्वया देवी रामपत्नी यशस्विनी
दिष्ट्या त्यक्ष्यति काकुत्स्थः शोकं सीता वियोगजम्

ततो ऽङ्गदं हनूमन्तं जाम्बवन्तं च वानराः
परिवार्य प्रमुदिता भेजिरे विपुलाः शिलाः

श्रोतुकामाः समुद्रस्य लङ्घनं वानरोत्तमाः
दर्शनं चापि लङ्कायाः सीताया रावणस्य च
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे हनूमद् वदनोन्मुखाः

तस्थौ तत्राङ्गदः श्रीमान् वानरैर् बहुभिर् वृतः
उपास्यमानो विबुधैर् दिवि देवपतिर् यथा

हनूमता कीर्तिमता यशस्विना तथाङ्गदेनाङ्गदबद्धबाहुना
मुदा तदाध्यासितम् उन्नतं महन् महीधराग्रं ज्वलितं श्रियाभवत्