રામાયણ · અધ્યાય 5.055

સચન્દ્રકુમુદં રમ્યં સાર્કકારણ્ડવં શુભમ્
તિષ્યશ્રવણકદમ્બમ્ અભ્રશૈવલશાદ્વલમ્

પુનર્વસુ મહામીનં લોહિતાઙ્ગમહાગ્રહમ્
ઐરાવતમહાદ્વીપં સ્વાતીહંસવિલોડિતમ્

વાતસંઘાતજાતોર્મિં ચન્દ્રાંશુશિશિરામ્બુમત્
ભુજંગયક્ષગન્ધર્વપ્રબુદ્ધકમલોત્પલમ્

ગ્રસમાન ઇવાકાશં તારાધિપમ્ ઇવાલિખન્
હરન્ન્ ઇવ સનક્ષત્રં ગગનં સાર્કમણ્ડલમ્

મારુતસ્યાલયં શ્રીમાન્ કપિર્ વ્યોમચરો મહાન્
હનૂમાન્ મેઘજાલાનિ વિકર્ષન્ન્ ઇવ ગચ્છતિ

પાણ્ડુરારુણવર્ણાનિ નીલમાઞ્જિષ્ઠકાનિ ચ
હરિતારુણવર્ણાનિ મહાભ્રાણિ ચકાશિરે

પ્રવિશન્ન્ અભ્રજાલાનિ નિષ્ક્રમંશ્ ચ પુનઃ પુનઃ
પ્રચ્છન્નશ્ ચ પ્રકાશશ્ ચ ચન્દ્રમા ઇવ લક્ષ્યતે

નદન્ નાદેન મહતા મેઘસ્વનમહાસ્વનઃ
આજગામ મહાતેજાઃ પુનર્ મધ્યેન સાગરમ્

પર્વતેન્દ્રં સુનાભં ચ સમુપસ્પૃશ્ય વીર્યવાન્
જ્યામુક્ત ઇવ નારાચો મહાવેગો ઽભ્યુપાગતઃ

સ કિં ચિદ્ અનુસંપ્રાપ્તઃ સમાલોક્ય મહાગિરિમ્
મહેન્દ્રમેઘસંકાશં નનાદ હરિપુંગવઃ

નિશમ્ય નદતો નાદં વાનરાસ્ તે સમન્તતઃ
બભૂવુર્ ઉત્સુકાઃ સર્વે સુહૃદ્દર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ

જામ્બવાન્ સ હરિશ્રેષ્ઠઃ પ્રીતિસંહૃષ્ટમાનસઃ
ઉપામન્ત્ર્ય હરીન્ સર્વાન્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

સર્વથા કૃતકાર્યો ઽસૌ હનૂમાન્ નાત્ર સંશયઃ
ન હ્ય્ અસ્યાકૃતકાર્યસ્ય નાદ એવંવિધો ભવેત્

તસ્યા બાહૂરુવેગં ચ નિનાદં ચ મહાત્મનઃ
નિશમ્ય હરયો હૃષ્ટાઃ સમુત્પેતુસ્ તતસ્ તતઃ

તે નગાગ્રાન્ નગાગ્રાણિ શિખરાચ્ છિખરાણિ ચ
પ્રહૃષ્ટાઃ સમપદ્યન્ત હનૂમન્તં દિદૃક્ષવઃ

તે પ્રીતાઃ પાદપાગ્રેષુ ગૃહ્ય શાખાઃ સુપુષ્પિતાઃ
વાસાંસીવ પ્રકાશાનિ સમાવિધ્યન્ત વાનરાઃ

તમ્ અભ્રઘનસંકાશમ્ આપતન્તં મહાકપિમ્
દૃષ્ટ્વા તે વાનરાઃ સર્વે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્ તદા

તતસ્ તુ વેગવાંસ્ તસ્ય ગિરેર્ ગિરિનિભઃ કપિઃ
નિપપાત મહેન્દ્રસ્ય શિખરે પાદપાકુલે

તતસ્ તે પ્રીતમનસઃ સર્વે વાનરપુંગવાઃ
હનૂમન્તં મહાત્માનં પરિવાર્યોપતસ્થિરે

પરિવાર્ય ચ તે સર્વે પરાં પ્રીતિમ્ ઉપાગતાઃ
પ્રહૃષ્ટવદનાઃ સર્વે તમ્ અરોગમ્ ઉપાગતમ્

ઉપાયનાનિ ચાદાય મૂલાનિ ચ ફલાનિ ચ
પ્રત્યર્ચયન્ હરિશ્રેષ્ઠં હરયો મારુતાત્મજમ્

વિનેદુર્ મુદિતાઃ કે ચિચ્ ચક્રુઃ કિલ કિલાં તથા
હૃષ્ટાઃ પાદપશાખાશ્ ચ આનિન્યુર્ વાનરર્ષભાઃ

હનૂમાંસ્ તુ ગુરૂન્ વૃદ્ધાઞ્ જામ્બવત્ પ્રમુખાંસ્ તદા
કુમારમ્ અઙ્ગદં ચૈવ સો ઽવન્દત મહાકપિઃ

સ તાભ્યાં પૂજિતઃ પૂજ્યઃ કપિભિશ્ ચ પ્રસાદિતઃ
દૃષ્ટા દેવીતિ વિક્રાન્તઃ સંક્ષેપેણ ન્યવેદયત્

નિષસાદ ચ હસ્તેન ગૃહીત્વા વાલિનઃ સુતમ્
રમણીયે વનોદ્દેશે મહેન્દ્રસ્ય ગિરેસ્ તદા

હનૂમાન્ અબ્રવીદ્ ધૃષ્ટસ્ તદા તાન્ વાનરર્ષભાન્
અશોકવનિકાસંસ્થા દૃષ્ટા સા જનકાત્મજા

રક્ષ્યમાણા સુઘોરાભી રાક્ષસીભિર્ અનિન્દિતા
એકવેણીધરા બાલા રામદર્શનલાલસા
ઉપવાસપરિશ્રાન્તા મલિના જટિલા કૃશા

તતો દૃષ્ટેતિ વચનં મહાર્થમ્ અમૃતોપમમ્
નિશમ્ય મારુતેઃ સર્વે મુદિતા વાનરા ભવન્

ક્ષ્વેડન્ત્ય્ અન્યે નદન્ત્ય્ અન્યે ગર્જન્ત્ય્ અન્યે મહાબલાઃ
ચક્રુઃ કિલ કિલામ્ અન્યે પ્રતિગર્જન્તિ ચાપરે

કે ચિદ્ ઉચ્છ્રિતલાઙ્ગૂલાઃ પ્રહૃષ્ટાઃ કપિકુઞ્જરાઃ
અઞ્ચિતાયતદીર્ઘાણિ લાઙ્ગૂલાનિ પ્રવિવ્યધુઃ

અપરે તુ હનૂમન્તં વાનરા વારણોપમમ્
આપ્લુત્ય ગિરિશૃઙ્ગેભ્યઃ સંસ્પૃશન્તિ સ્મ હર્ષિતાઃ

ઉક્તવાક્યં હનૂમન્તમ્ અઙ્ગદસ્ તુ તદાબ્રવીત્
સર્વેષાં હરિવીરાણાં મધ્યે વાચમ્ અનુત્તમામ્

સત્ત્વે વીર્યે ન તે કશ્ ચિત્ સમો વાનરવિદ્યતે
યદ્ અવપ્લુત્ય વિસ્તીર્ણં સાગરં પુનર્ આગતઃ

દિષ્ટ્યા દૃષ્ટા ત્વયા દેવી રામપત્ની યશસ્વિની
દિષ્ટ્યા ત્યક્ષ્યતિ કાકુત્સ્થઃ શોકં સીતા વિયોગજમ્

તતો ઽઙ્ગદં હનૂમન્તં જામ્બવન્તં ચ વાનરાઃ
પરિવાર્ય પ્રમુદિતા ભેજિરે વિપુલાઃ શિલાઃ

શ્રોતુકામાઃ સમુદ્રસ્ય લઙ્ઘનં વાનરોત્તમાઃ
દર્શનં ચાપિ લઙ્કાયાઃ સીતાયા રાવણસ્ય ચ
તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયઃ સર્વે હનૂમદ્ વદનોન્મુખાઃ

તસ્થૌ તત્રાઙ્ગદઃ શ્રીમાન્ વાનરૈર્ બહુભિર્ વૃતઃ
ઉપાસ્યમાનો વિબુધૈર્ દિવિ દેવપતિર્ યથા

હનૂમતા કીર્તિમતા યશસ્વિના તથાઙ્ગદેનાઙ્ગદબદ્ધબાહુના
મુદા તદાધ્યાસિતમ્ ઉન્નતં મહન્ મહીધરાગ્રં જ્વલિતં શ્રિયાભવત્