रामायण · अध्याय 5.054

ततस् तु शिंशपामूले जानकीं पर्यवस्थिताम्
अभिवाद्याब्रवीद् दिष्ट्या पश्यामि त्वाम् इहाक्षताम्

ततस् तं प्रस्थितं सीता वीक्षमाणा पुनः पुनः
भर्तृस्नेहान्वितं वाक्यं हनूमन्तम् अभाषत

कामम् अस्य त्वम् एवैकः कार्यस्य परिसाधने
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस् ते बलोदयः

बलैस् तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस् तस्य तत् सादृशं भवेत्

तद् यथा तस्य विक्रान्तम् अनुरूपं महात्मनः
भवत्य् आहवशूरस्य तत्त्वम् एवोपपादय

तद् अर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्
निशम्य हनुमांस् तस्या वाक्यम् उत्तरम् अब्रवीत्

क्षिप्रम् एष्यति काकुत्स्थो हर्यृक्षप्रवरैर् वृतः
यस् ते युधि विजित्यारीञ् शोकं व्यपनयिष्यति

एवम् आश्वास्य वैदेहीं हनूमान् मारुतात्मजः
गमनाय मतिं कृत्वा वैदेहीम् अभ्यवादयत्

ततः स कपिशार्दूलः स्वामिसंदर्शनोत्सुकः
आरुरोह गिरिश्रेष्ठम् अरिष्टम् अरिमर्दनः

तुङ्गपद्मकजुष्टाभिर् नीलाभिर् वनराजिभिः
सालतालाश्वकर्णैश् च वंशैश् च बहुभिर् वृतम्

लतावितानैर् विततैः पुष्पवद्भिर् अलंकृतम्
नानामृगगणाकीर्णं धातुनिष्यन्दभूषितम्

बहुप्रस्रवणोपेतं शिलासंचयसंकटम्
महर्षियक्षगन्धर्वकिंनरोरगसेवितम्

लतापादपसंबाधं सिंहाकुलितकन्दरम्
व्याघ्रसंघसमाकीर्णं स्वादुमूलफलद्रुमम्

तम् आरुरोहातिबलः पर्वतं प्लवगोत्तमः
रामदर्शनशीघ्रेण प्रहर्षेणाभिचोदितः

तेन पादतलाक्रान्ता रम्येषु गिरिसानुषु
सघोषाः समशीर्यन्त शिलाश् चूर्णीकृतास् ततः

स तम् आरुह्य शैलेन्द्रं व्यवर्धत महाकपिः
दक्षिणाद् उत्तरं पारं प्रार्थयंल् लवणाम्भसः

अधिरुह्य ततो वीरः पर्वतं पवनात्मजः
ददर्श सागरं भीमं मीनोरगनिषेवितम्

स मारुत इवाकाशं मारुतस्यात्मसंभवः
प्रपेदे हरिशार्दूलो दक्षिणाद् उत्तरां दिशम्

स तदा पीडितस् तेन कपिना पर्वतोत्तमः
ररास सह तैर् भूतैः प्राविशद् वसुधातलम्
कम्पमानैश् च शिखरैः पतद्भिर् अपि च द्रुमैः

तस्योरुवेगान् मथिताः पादपाः पुष्पशालिनः
निपेतुर् भूतले रुग्णाः शक्रायुधहता इव

कन्दरोदरसंस्थानां पीडितानां महौजसाम्
सिंहानां निनदो भीमो नभो भिन्दन् स शुश्रुवे

स्रस्तव्याविद्धवसना व्याकुलीकृतभूषणा
विद्याधर्यः समुत्पेतुः सहसा धरणीधरात्

अतिप्रमाणा बलिनो दीप्तजिह्वा महाविषाः
निपीडितशिरोग्रीवा व्यवेष्टन्त महाहयः

किंनरोरगगन्धर्वयक्षविद्याधरास् तथा
पीडितं तं नगवरं त्यक्त्वा गगनम् आस्थिताः

स च भूमिधरः श्रीमान् बलिना तेन पीडितः
सवृक्षशिखरोदग्राः प्रविवेश रसातलम्

दशयोजनविस्तारस् त्रिंशद्योजनम् उच्छ्रितः
धरण्यां समतां यातः स बभूव धराधरः