रामायण · अध्याय 5.038

श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर् महात्मनः
उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा

त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं संप्रहृष्यामि वानर
अर्धसंजातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुंधरा

यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैः शोकाभिकर्शितैः
संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि

अभिज्ञानं च रामस्य दत्तं हरिगणोत्तम
क्षिप्ताम् ईषिकां काकस्य कोपाद् एकाक्षिशातनीम्

मनःशिलायास् तिकलो गण्डपार्श्वे निवेशितः
त्वया प्रनष्टे तिलके तं किल स्मर्तुम् अर्हसि

स वीर्यवान् कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे
वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपम

एष चूडामणिर् दिव्यो मया सुपरिरक्षितः
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वाम् इवानघ

एष निर्यातितः श्रीमान् मया ते वारिसंभवः
अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा

असह्यानि च दुःखानि वाचश् च हृदयच्छिदः
राक्षसीनां सुघोराणां त्वत्कृते मर्षयाम्य् अहम्

धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन
मासाद् ऊर्ध्वं न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज

घोरो राक्षसराजो ऽयं दृष्टिश् च न सुखा मयि
त्वां च श्रुत्वा विपद्यन्तं न जीवेयम् अहं क्षणम्

वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रुभाषितम्
अथाब्रवीन् महातेजा हनुमान् मारुतात्मजः

त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे
रामे शोकाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते

दृष्टा कथं चिद् भवती न कालः परिशोचितुम्
इमं मुहूर्तं दुःखानाम् अन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि

ताव् उभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्राव् अनिन्दितौ
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः

हत्वा तु समरे क्रूरं रावणं सह बान्धवम्
राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रापयिष्यतः

यत् तु रामो विजानीयाद् अभिज्ञानम् अनिन्दिते
प्रीतिसंजननं तस्य भूयस् त्वं दातुम् अर्हसि

साब्रवीद् दत्तम् एवेह मयाभिज्ञानम् उत्तमम्
एतद् एव हि रामस्य दृष्ट्वा मत्केशभूषणम्
श्रद्धेयं हनुमन् वाक्यं तव वीर भविष्यति

स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान् प्लवगसत्तमः
प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे

तम् उत्पातकृतोत्साहम् अवेक्ष्य हरिपुंगवम्
वर्धमानं महावेगम् उवाच जनकात्मजा
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा

हनूमन् सिंहसंकाशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूया अनामयम्

यथा च स महाबाहुर् मां तारयति राघवः
अस्माद् दुःखाम्बुसंरोधात् तत् समाधातुम् अर्हसि

इमं च तीव्रं मम शोकवेगं रक्षोभिर् एभिः परिभर्त्सनं च
ब्रूयास् तु रामस्य गतः समीपं शिवश् च ते ऽध्वास्तु हरिप्रवीर

स राजपुत्र्या प्रतिवेदितार्थः कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः
तद् अल्पशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं दिशं ह्य् उदीचीं मनसा जगाम