रामायण · अध्याय 5.032

तस्यास् तद् वचनं श्रुत्वा हनूमान् हरियूथपः
दुःखाद् दुःखाभिभूतायाः सान्तम् उत्तरम् अब्रवीत्

अहं रामस्य संदेशाद् देवि दूतस् तवागतः
वैदेहि कुशली रामस् त्वां च कौशलम् अब्रवीत्

यो ब्राह्मम् अस्त्रं वेदांश् च वेद वेदविदां वरः
स त्वां दाशरथी रामो देवि कौशलम् अब्रवीत्

लक्ष्मणश् च महातेजा भर्तुस् ते ऽनुचरः प्रियः
कृतवाञ् शोकसंतप्तः शिरसा ते ऽभिवादनम्

सा तयोः कुशलं देवी निशम्य नरसिंहयोः
प्रीतिसंहृष्टसर्वाङ्गी हनूमान्तम् अथाब्रवीत्

कल्याणी बत गथेयं लौकिकी प्रतिभाति मे
एहि जीवन्तम् आनदो नरं वर्षशताद् अपि

तयोः समागमे तस्मिन् प्रीतिर् उत्पादिताद्भुता
परस्परेण चालापं विश्वस्तौ तौ प्रचक्रतुः

तस्यास् तद् वचनं श्रुत्वा हनूमान् हरियूथपः
सीतायाः शोकदीनायाः समीपम् उपचक्रमे

यथा यथा समीपं स हनूमान् उपसर्पति
तथा तथा रावणं सा तं सीता परिशङ्कते

अहो धिग् धिक् कृतम् इदं कथितं हि यद् अस्य मे
रूपान्तरम् उपागम्य स एवायं हि रावणः

ताम् अशोकस्य शाखां सा विमुक्त्वा शोककर्शिता
तस्याम् एवानवद्याङ्गी धरण्यां समुपाविशत्

अवन्दत महाबाहुस् ततस् तां जनकात्मजाम्
सा चैनं भयवित्रस्ता भूयो नैवाभ्युदैक्षत

तं दृष्ट्वा वन्दमानं तु सीता शशिनिभानना
अब्रवीद् दीर्घम् उच्छ्वस्य वानरं मधुरस्वरा

मायां प्रविष्टो मायावी यदि त्वं रावणः स्वयम्
उत्पादयसि मे भूयः संतापं तन् न शोभनम्

स्वं परित्यज्य रूपं यः परिव्राजकरूपधृत्
जनस्थाने मया दृष्टस् त्वं स एवासि रावणः

उपवासकृशां दीनां कामरूप निशाचर
संतापयसि मां भूयः संतापं तन् न शोभनम्

यदि रामस्य दूतस् त्वम् आगतो भद्रम् अस्तु ते
पृच्छामि त्वां हरिश्रेष्ठ प्रिया राम कथा हि मे

गुणान् रामस्य कथय प्रियस्य मम वानर
चित्तं हरसि मे सौम्य नदीकूलं यथा रयः

अहो स्वप्नस्य सुखता याहम् एवं चिराहृता
प्रेषितं नाम पश्यामि राघवेण वनौकसं

स्वप्ने ऽपि यद्य् अहं वीरं राघवं सहलक्ष्मणम्
पश्येयं नावसीदेयं स्वप्नो ऽपि मम मत्सरी

नाहं स्वप्नम् इमं मन्ये स्वप्ने दृष्ट्वा हि वानरम्
न शक्यो ऽभ्युदयः प्राप्तुं प्राप्तश् चाभ्युदयो मम

किं नु स्याच् चित्तमोहो ऽयं भवेद् वातगतिस् त्व् इयम्
उन्मादजो विकारो वा स्याद् इयं मृगतृष्णिका

अथ वा नायम् उन्मादो मोहो ऽप्य् उन्मादलक्ष्मणः
संबुध्ये चाहम् आत्मानम् इमं चापि वनौकसं

इत्य् एवं बहुधा सीता संप्रधार्य बलाबलम्
रक्षसां कामरूपत्वान् मेने तं राक्षसाधिपम्

एतां बुद्धिं तदा कृत्वा सीता सा तनुमध्यमा
न प्रतिव्याजहाराथ वानरं जनकात्मजा

सीतायाश् चिन्तितं बुद्ध्वा हनूमान् मारुतात्मजः
श्रोत्रानुकूलैर् वचनैस् तदा तां संप्रहर्षयत्

आदित्य इव तेजस्वी लोककान्तः शशी यथा
राजा सर्वस्य लोकस्य देवो वैश्रवणो यथा

विक्रमेणोपपन्नश् च यथा विष्णुर् महायशाः
सत्यवादी मधुरवाग् देवो वाचस्पतिर् यथा

रूपवान् सुभगः श्रीमान् कन्दर्प इव मूर्तिमान्
स्थानक्रोधप्रहर्ता च श्रेष्ठो लोके महारथः
बाहुच्छायाम् अवष्टब्धो यस्य लोको महात्मनः

अपकृष्याश्रमपदान् मृगरूपेण राघवम्
शून्ये येनापनीतासि तस्य द्रक्ष्यसि यत् फलम्

नचिराद् रावणं संख्ये यो वधिष्यति वीर्यवान्
रोषप्रमुक्तैर् इषुभिर् ज्वलद्भिर् इव पावकैः

तेनाहं प्रेषितो दूतस् त्वत्सकाशम् इहागतः
त्वद्वियोगेन दुःखार्तः स त्वां कौशलम् अब्रवीत्

लक्ष्मणश् च महातेजाः सुमित्रानन्दवर्धनः
अभिवाद्य महाबाहुः सो ऽपि कौशलम् अब्रवीत्

रामस्य च सखा देवि सुग्रीवो नाम वानरः
राजा वानरमुख्यानां स त्वां कौशलम् अब्रवीत्

नित्यं स्मरति रामस् त्वां ससुग्रीवः सलक्ष्मणः
दिष्ट्या जीवसि वैदेहि राक्षसी वशम् आगता

नचिराद् द्रक्ष्यसे रामं लक्ष्मणं च महारथम्
मध्ये वानरकोटीनां सुग्रीवं चामितौजसं

अहं सुग्रीवसचिवो हनूमान् नाम वानरः
प्रविष्टो नगरीं लङ्कां लङ्घयित्वा महोदधिम्

कृत्वा मूर्ध्नि पदन्यासं रावणस्य दुरात्मनः
त्वां द्रष्टुम् उपयातो ऽहं समाश्रित्य पराक्रमम्

नाहम् अस्मि तथा देवि यथा माम् अवगच्छसि
विशङ्का त्यज्यताम् एषा श्रद्धत्स्व वदतो मम