રામાયણ · અધ્યાય 5.032

તસ્યાસ્ તદ્ વચનં શ્રુત્વા હનૂમાન્ હરિયૂથપઃ
દુઃખાદ્ દુઃખાભિભૂતાયાઃ સાન્તમ્ ઉત્તરમ્ અબ્રવીત્

અહં રામસ્ય સંદેશાદ્ દેવિ દૂતસ્ તવાગતઃ
વૈદેહિ કુશલી રામસ્ ત્વાં ચ કૌશલમ્ અબ્રવીત્

યો બ્રાહ્મમ્ અસ્ત્રં વેદાંશ્ ચ વેદ વેદવિદાં વરઃ
સ ત્વાં દાશરથી રામો દેવિ કૌશલમ્ અબ્રવીત્

લક્ષ્મણશ્ ચ મહાતેજા ભર્તુસ્ તે ઽનુચરઃ પ્રિયઃ
કૃતવાઞ્ શોકસંતપ્તઃ શિરસા તે ઽભિવાદનમ્

સા તયોઃ કુશલં દેવી નિશમ્ય નરસિંહયોઃ
પ્રીતિસંહૃષ્ટસર્વાઙ્ગી હનૂમાન્તમ્ અથાબ્રવીત્

કલ્યાણી બત ગથેયં લૌકિકી પ્રતિભાતિ મે
એહિ જીવન્તમ્ આનદો નરં વર્ષશતાદ્ અપિ

તયોઃ સમાગમે તસ્મિન્ પ્રીતિર્ ઉત્પાદિતાદ્ભુતા
પરસ્પરેણ ચાલાપં વિશ્વસ્તૌ તૌ પ્રચક્રતુઃ

તસ્યાસ્ તદ્ વચનં શ્રુત્વા હનૂમાન્ હરિયૂથપઃ
સીતાયાઃ શોકદીનાયાઃ સમીપમ્ ઉપચક્રમે

યથા યથા સમીપં સ હનૂમાન્ ઉપસર્પતિ
તથા તથા રાવણં સા તં સીતા પરિશઙ્કતે

અહો ધિગ્ ધિક્ કૃતમ્ ઇદં કથિતં હિ યદ્ અસ્ય મે
રૂપાન્તરમ્ ઉપાગમ્ય સ એવાયં હિ રાવણઃ

તામ્ અશોકસ્ય શાખાં સા વિમુક્ત્વા શોકકર્શિતા
તસ્યામ્ એવાનવદ્યાઙ્ગી ધરણ્યાં સમુપાવિશત્

અવન્દત મહાબાહુસ્ તતસ્ તાં જનકાત્મજામ્
સા ચૈનં ભયવિત્રસ્તા ભૂયો નૈવાભ્યુદૈક્ષત

તં દૃષ્ટ્વા વન્દમાનં તુ સીતા શશિનિભાનના
અબ્રવીદ્ દીર્ઘમ્ ઉચ્છ્વસ્ય વાનરં મધુરસ્વરા

માયાં પ્રવિષ્ટો માયાવી યદિ ત્વં રાવણઃ સ્વયમ્
ઉત્પાદયસિ મે ભૂયઃ સંતાપં તન્ ન શોભનમ્

સ્વં પરિત્યજ્ય રૂપં યઃ પરિવ્રાજકરૂપધૃત્
જનસ્થાને મયા દૃષ્ટસ્ ત્વં સ એવાસિ રાવણઃ

ઉપવાસકૃશાં દીનાં કામરૂપ નિશાચર
સંતાપયસિ માં ભૂયઃ સંતાપં તન્ ન શોભનમ્

યદિ રામસ્ય દૂતસ્ ત્વમ્ આગતો ભદ્રમ્ અસ્તુ તે
પૃચ્છામિ ત્વાં હરિશ્રેષ્ઠ પ્રિયા રામ કથા હિ મે

ગુણાન્ રામસ્ય કથય પ્રિયસ્ય મમ વાનર
ચિત્તં હરસિ મે સૌમ્ય નદીકૂલં યથા રયઃ

અહો સ્વપ્નસ્ય સુખતા યાહમ્ એવં ચિરાહૃતા
પ્રેષિતં નામ પશ્યામિ રાઘવેણ વનૌકસં

સ્વપ્ને ઽપિ યદ્ય્ અહં વીરં રાઘવં સહલક્ષ્મણમ્
પશ્યેયં નાવસીદેયં સ્વપ્નો ઽપિ મમ મત્સરી

નાહં સ્વપ્નમ્ ઇમં મન્યે સ્વપ્ને દૃષ્ટ્વા હિ વાનરમ્
ન શક્યો ઽભ્યુદયઃ પ્રાપ્તું પ્રાપ્તશ્ ચાભ્યુદયો મમ

કિં નુ સ્યાચ્ ચિત્તમોહો ઽયં ભવેદ્ વાતગતિસ્ ત્વ્ ઇયમ્
ઉન્માદજો વિકારો વા સ્યાદ્ ઇયં મૃગતૃષ્ણિકા

અથ વા નાયમ્ ઉન્માદો મોહો ઽપ્ય્ ઉન્માદલક્ષ્મણઃ
સંબુધ્યે ચાહમ્ આત્માનમ્ ઇમં ચાપિ વનૌકસં

ઇત્ય્ એવં બહુધા સીતા સંપ્રધાર્ય બલાબલમ્
રક્ષસાં કામરૂપત્વાન્ મેને તં રાક્ષસાધિપમ્

એતાં બુદ્ધિં તદા કૃત્વા સીતા સા તનુમધ્યમા
ન પ્રતિવ્યાજહારાથ વાનરં જનકાત્મજા

સીતાયાશ્ ચિન્તિતં બુદ્ધ્વા હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
શ્રોત્રાનુકૂલૈર્ વચનૈસ્ તદા તાં સંપ્રહર્ષયત્

આદિત્ય ઇવ તેજસ્વી લોકકાન્તઃ શશી યથા
રાજા સર્વસ્ય લોકસ્ય દેવો વૈશ્રવણો યથા

વિક્રમેણોપપન્નશ્ ચ યથા વિષ્ણુર્ મહાયશાઃ
સત્યવાદી મધુરવાગ્ દેવો વાચસ્પતિર્ યથા

રૂપવાન્ સુભગઃ શ્રીમાન્ કન્દર્પ ઇવ મૂર્તિમાન્
સ્થાનક્રોધપ્રહર્તા ચ શ્રેષ્ઠો લોકે મહારથઃ
બાહુચ્છાયામ્ અવષ્ટબ્ધો યસ્ય લોકો મહાત્મનઃ

અપકૃષ્યાશ્રમપદાન્ મૃગરૂપેણ રાઘવમ્
શૂન્યે યેનાપનીતાસિ તસ્ય દ્રક્ષ્યસિ યત્ ફલમ્

નચિરાદ્ રાવણં સંખ્યે યો વધિષ્યતિ વીર્યવાન્
રોષપ્રમુક્તૈર્ ઇષુભિર્ જ્વલદ્ભિર્ ઇવ પાવકૈઃ

તેનાહં પ્રેષિતો દૂતસ્ ત્વત્સકાશમ્ ઇહાગતઃ
ત્વદ્વિયોગેન દુઃખાર્તઃ સ ત્વાં કૌશલમ્ અબ્રવીત્

લક્ષ્મણશ્ ચ મહાતેજાઃ સુમિત્રાનન્દવર્ધનઃ
અભિવાદ્ય મહાબાહુઃ સો ઽપિ કૌશલમ્ અબ્રવીત્

રામસ્ય ચ સખા દેવિ સુગ્રીવો નામ વાનરઃ
રાજા વાનરમુખ્યાનાં સ ત્વાં કૌશલમ્ અબ્રવીત્

નિત્યં સ્મરતિ રામસ્ ત્વાં સસુગ્રીવઃ સલક્ષ્મણઃ
દિષ્ટ્યા જીવસિ વૈદેહિ રાક્ષસી વશમ્ આગતા

નચિરાદ્ દ્રક્ષ્યસે રામં લક્ષ્મણં ચ મહારથમ્
મધ્યે વાનરકોટીનાં સુગ્રીવં ચામિતૌજસં

અહં સુગ્રીવસચિવો હનૂમાન્ નામ વાનરઃ
પ્રવિષ્ટો નગરીં લઙ્કાં લઙ્ઘયિત્વા મહોદધિમ્

કૃત્વા મૂર્ધ્નિ પદન્યાસં રાવણસ્ય દુરાત્મનઃ
ત્વાં દ્રષ્ટુમ્ ઉપયાતો ઽહં સમાશ્રિત્ય પરાક્રમમ્

નાહમ્ અસ્મિ તથા દેવિ યથા મામ્ અવગચ્છસિ
વિશઙ્કા ત્યજ્યતામ્ એષા શ્રદ્ધત્સ્વ વદતો મમ