रामायण · अध्याय 5.031

ताम् अब्रवीन् महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः
शिरस्य् अञ्जलिम् आधाय सीतां मधुरया गिरा

का नु पद्मपलाशाक्षी क्लिष्टकौशेयवासिनी
द्रुमस्य शाखाम् आलम्ब्य तिष्ठसि त्वम् अनिन्दिता

किमर्थं तव नेत्राभ्यां वारि स्रवति शोकजम्
पुण्डरीकपलाशाभ्यां विप्रकीर्णम् इवोदकम्

सुराणाम् असुराणां च नागगन्धर्वरक्षसाम्
यक्षाणां किंनराणां च का त्वं भवसि शोभने

का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने
वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासि मे

किं नु चन्द्रमसा हीना पतिता विबुधालयात्
रोहिणी ज्योतिषां श्रेष्ठा श्रेष्ठा सर्वगुणान्विता

कोपाद् वा यदि वा मोहाद् भर्तारम् असितेक्षणा
वसिष्ठं कोपयित्वा त्वं नासि कल्याण्य् अरुन्धती

को नौ पुत्रः पिता भ्रात भर्ता वा ते सुमध्यमे
अस्माल् लोकाद् अमुं लोकं गतं त्वम् अनुशोचसि

व्यञ्जनानि हि ते यानि लक्षणानि च लक्षये
महिषी भूमिपालस्य राजकन्यासि मे मता

रावणेन जनस्थानाद् बलाद् अपहृता यदि
सीता त्वम् असि भद्रं ते तन् ममाचक्ष्व पृच्छतः

सा तस्य वचनं श्रुत्वा रामकीर्तनहर्षिता
उवाच वाक्यं वैदेही हनूमन्तं द्रुमाश्रितम्

दुहिता जनकस्याहं वैदेहस्य महात्मनः
सीता च नाम नाम्नाहं भार्या रामस्य धीमतः

समा द्वादश तत्राहं राघवस्य निवेशने
भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी

ततस् त्रयोदशे वर्षे राज्येनेक्ष्वाकुनन्दनम्
अभिषेचयितुं राजा सोपाध्यायः प्रचक्रमे

तस्मिन् संभ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने
कैकेयी नाम भर्तारं देवी वचनम् अब्रवीत्

न पिबेयं न खादेयं प्रत्यहं मम भोजनम्
एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्य् अभिषिच्यते

यत् तद् उक्तं त्वया वाक्यं प्रीत्या नृपतिसत्तम
तच् चेन् न वितथं कार्यं वनं गच्छतु राघवः

स राजा सत्यवाग् देव्या वरदानम् अनुस्मरन्
मुमोह वचनं श्रुत्वा कैकेय्याः क्रूरम् अप्रियम्

ततस् तु स्थविरो राजा सत्यधर्मे व्यवस्थितः
ज्येष्ठं यशस्विनं पुत्रं रुदन् राज्यम् अयाचत

स पितुर् वचनं श्रीमान् अभिषेकात् परं प्रियम्
मनसा पूर्वम् आसाद्य वाचा प्रतिगृहीतवान्

दद्यान् न प्रतिगृह्णीयान् न ब्रूयत् किं चिद् अप्रियम्
अपि जीवितहेतोर् हि रामः सत्यपराक्रमः

स विहायोत्तरीयाणि महार्हाणि महायशाः
विसृज्य मनसा राज्यं जनन्यै मां समादिशत्

साहं तस्याग्रतस् तूर्णं प्रस्थिता वनचारिणी
न हि मे तेन हीनाया वासः स्वर्गे ऽपि रोचते

प्राग् एव तु महाभागः सौमित्रिर् मित्रनन्दनः
पूर्वजस्यानुयात्रार्थे द्रुमचीरैर् अलंकृतः

ते वयं भर्तुर् आदेशं बहु मान्यदृढव्रताः
प्रविष्टाः स्म पुराद् दृष्टं वनं गम्भीरदर्शनम्

वसतो दण्डकारण्ये तस्याहम् अमितौजसः
रक्षसापहृता भार्या रावणेन दुरात्मना

द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः
ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस् त्यक्ष्यामि जीवितम्