रामायण · अध्याय 5.025

इत्य् उक्ताः सीतया घोरं राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः
काश् चिज् जग्मुस् तद् आख्यातुं रावणस्य तरस्विनः

ततः सीताम् उपागम्य राक्षस्यो घोरदर्शनाः
पुनः परुषम् एकार्थम् अनर्थार्थम् अथाब्रुवन्

हन्तेदानीं तवानार्ये सीते पापविनिश्चये
राक्षस्यो भक्षयिष्यन्ति मांसम् एतद् यथासुखम्

सीतां ताभिर् अनार्याभिर् दृष्ट्वा संतर्जितां तदा
राक्षसी त्रिजटावृद्धा शयाना वाक्यम् अब्रवीत्

आत्मानं खादतानार्या न सीतां भक्षयिष्यथ
जनकस्य सुताम् इष्टां स्नुषां दशरथस्य च

स्वप्नो ह्य् अद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः
राक्षसानाम् अभावाय भर्तुर् अस्या भवाय च

एवम् उक्तास् त्रिजटया राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः
सर्वा एवाब्रुवन् भीतास् त्रिजटां ताम् इदं वचः

कथयस्व त्वया दृष्टः स्वप्ने ऽयं कीदृशो निशि

तासां श्रुत्वा तु वचनं राक्षसीनां मुखोद्गतम्
उवाच वचनं काले त्रिजटास्वप्नसंश्रितम्

गजदन्तमयीं दिव्यां शिबिकाम् अन्तरिक्षगाम्
युक्तां वाजिसहस्रेण स्वयम् आस्थाय राघवः

स्वप्ने चाद्य मया दृष्टा सीता शुक्लाम्बरावृता
सागरेण परिक्षिप्तं श्वेतपर्वतम् आस्थिता
रामेण संगता सीता भास्करेण प्रभा यथा

राघवश् च मया दृष्टश् चतुर्दन्तं महागजम्
आरूढः शैलसंकाशं चचार सहलक्ष्मणः

ततस् तौ नरशार्दूलौ दीप्यमानौ स्वतेजसा
शुक्लमाल्याम्बरधरौ जानकीं पर्युपस्थितौ

ततस् तस्य नगस्याग्रे आकाशस्थस्य दन्तिनः
भर्त्रा परिगृहीतस्य जानकी स्कन्धम् आश्रिता

भर्तुर् अङ्कात् समुत्पत्य ततः कमललोचना
चन्द्रसूर्यौ मया दृष्टा पाणिभ्यां परिमार्जती

ततस् ताभ्यां कुमाराभ्याम् आस्थितः स गजोत्तमः
सीतया च विशालाक्ष्या लङ्काया उपरि स्थितः

पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम्
शुक्लमाल्याम्बरधरो लक्ष्मणेन समागतः
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह भार्यया

विमानात् पुष्पकाद् अद्य रावणः पतितो भुवि
कृष्यपाणः स्त्रिया दृष्टो मुण्डः कृष्णाम्बरः पुनः

रथेन खरयुक्तेन रक्तमाल्यानुलेपनः
प्रयातो दक्षिणाम् आशां प्रविष्टः कर्दमं ह्रदम्

कण्ठे बद्ध्वा दशग्रीवं प्रमदा रक्तवासिनी
काली कर्दमलिप्ताङ्गी दिशं याम्यां प्रकर्षति

वराहेण दशग्रीवः शिंशुमारेण चेन्द्रजित्
उष्ट्रेण कुम्भकर्णश् च प्रयातो दक्षिणां दिशम्

समाजश् च महान् वृत्तो गीतवादित्रनिःस्वनः
पिबतां रक्तमाल्यानां रक्षसां रक्तवाससाम्

लङ्का चेयं पुरी रम्या सवाजिरथसंकुला
सागरे पतिता दृष्टा भग्नगोपुरतोरणा

पीत्व तैलं प्रनृत्ताश् च प्रहसन्त्यो महास्वनाः
लङ्कायां भस्मरूक्षायां सर्वा राक्षसयोषितः

कुम्भकर्णादयश् चेमे सर्वे राक्षसपुंगवाः
रक्तं निवसनं गृह्य प्रविष्टा गोमयह्रदे

अपगच्छत नश्यध्वं सीताम् आप्नोति राघवः
घातयेत् परमामर्षी सर्वैः सार्धं हि राक्षसैः

प्रियां बहुमतां भार्यां वनवासम् अनुव्रताम्
भर्त्सितां तर्जितां वापि नानुमंस्यति राघवः

तद् अलं क्रूरवाक्यैर् वः सान्त्वम् एवाभिधीयताम्
अभियाचाम वैदेहीम् एतद् धि मम रोचते

यस्या ह्य् एवं विधः स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते
सा दुःखैर् बहुभिर् मुक्ता प्रियं प्राप्नोत्य् अनुत्तमम्

भर्त्सिताम् अपि याचध्वं राक्षस्यः किं विवक्षया
राघवाद् धि भयं घोरं राक्षसानाम् उपस्थितम्

प्रणिपात प्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा
अलम् एषा परित्रातुं राक्षस्यो महतो भयात्

अपि चास्या विशालाक्ष्या न किं चिद् उपलक्षये
विरुद्धम् अपि चाङ्गेषु सुसूक्ष्मम् अपि लक्ष्मणम्

छाया वैगुण्य मात्रं तु शङ्के दुःखम् उपस्थितम्
अदुःखार्हाम् इमां देवीं वैहायसम् उपस्थिताम्

अर्थसिद्धिं तु वैदेह्याः पश्याम्य् अहम् उपस्थिताम्
राक्षसेन्द्रविनाशं च विजयं राघवस्य च

निमित्तभूतम् एतत् तु श्रोतुम् अस्या महत् प्रियम्
दृश्यते च स्फुरच् चक्षुः पद्मपत्रम् इवायतम्

ईषच् च हृषितो वास्या दक्षिणाया ह्य् अदक्षिणः
अकस्माद् एव वैदेह्या बाहुर् एकः प्रकम्पते

करेणुहस्तप्रतिमः सव्यश् चोरुर् अनुत्तमः
वेपन् सूचयतीवास्या राघवं पुरतः स्थितम्

पक्षी च शाखा निलयं प्रविष्टः पुनः पुनश् चोत्तमसान्त्ववादी
सुखागतां वाचम् उदीरयाणः पुनः पुनश् चोदयतीव हृष्टः