રામાયણ · અધ્યાય 5.025

ઇત્ય્ ઉક્તાઃ સીતયા ઘોરં રાક્ષસ્યઃ ક્રોધમૂર્છિતાઃ
કાશ્ ચિજ્ જગ્મુસ્ તદ્ આખ્યાતું રાવણસ્ય તરસ્વિનઃ

તતઃ સીતામ્ ઉપાગમ્ય રાક્ષસ્યો ઘોરદર્શનાઃ
પુનઃ પરુષમ્ એકાર્થમ્ અનર્થાર્થમ્ અથાબ્રુવન્

હન્તેદાનીં તવાનાર્યે સીતે પાપવિનિશ્ચયે
રાક્ષસ્યો ભક્ષયિષ્યન્તિ માંસમ્ એતદ્ યથાસુખમ્

સીતાં તાભિર્ અનાર્યાભિર્ દૃષ્ટ્વા સંતર્જિતાં તદા
રાક્ષસી ત્રિજટાવૃદ્ધા શયાના વાક્યમ્ અબ્રવીત્

આત્માનં ખાદતાનાર્યા ન સીતાં ભક્ષયિષ્યથ
જનકસ્ય સુતામ્ ઇષ્ટાં સ્નુષાં દશરથસ્ય ચ

સ્વપ્નો હ્ય્ અદ્ય મયા દૃષ્ટો દારુણો રોમહર્ષણઃ
રાક્ષસાનામ્ અભાવાય ભર્તુર્ અસ્યા ભવાય ચ

એવમ્ ઉક્તાસ્ ત્રિજટયા રાક્ષસ્યઃ ક્રોધમૂર્છિતાઃ
સર્વા એવાબ્રુવન્ ભીતાસ્ ત્રિજટાં તામ્ ઇદં વચઃ

કથયસ્વ ત્વયા દૃષ્ટઃ સ્વપ્ને ઽયં કીદૃશો નિશિ

તાસાં શ્રુત્વા તુ વચનં રાક્ષસીનાં મુખોદ્ગતમ્
ઉવાચ વચનં કાલે ત્રિજટાસ્વપ્નસંશ્રિતમ્

ગજદન્તમયીં દિવ્યાં શિબિકામ્ અન્તરિક્ષગામ્
યુક્તાં વાજિસહસ્રેણ સ્વયમ્ આસ્થાય રાઘવઃ

સ્વપ્ને ચાદ્ય મયા દૃષ્ટા સીતા શુક્લામ્બરાવૃતા
સાગરેણ પરિક્ષિપ્તં શ્વેતપર્વતમ્ આસ્થિતા
રામેણ સંગતા સીતા ભાસ્કરેણ પ્રભા યથા

રાઘવશ્ ચ મયા દૃષ્ટશ્ ચતુર્દન્તં મહાગજમ્
આરૂઢઃ શૈલસંકાશં ચચાર સહલક્ષ્મણઃ

તતસ્ તૌ નરશાર્દૂલૌ દીપ્યમાનૌ સ્વતેજસા
શુક્લમાલ્યામ્બરધરૌ જાનકીં પર્યુપસ્થિતૌ

તતસ્ તસ્ય નગસ્યાગ્રે આકાશસ્થસ્ય દન્તિનઃ
ભર્ત્રા પરિગૃહીતસ્ય જાનકી સ્કન્ધમ્ આશ્રિતા

ભર્તુર્ અઙ્કાત્ સમુત્પત્ય તતઃ કમલલોચના
ચન્દ્રસૂર્યૌ મયા દૃષ્ટા પાણિભ્યાં પરિમાર્જતી

તતસ્ તાભ્યાં કુમારાભ્યામ્ આસ્થિતઃ સ ગજોત્તમઃ
સીતયા ચ વિશાલાક્ષ્યા લઙ્કાયા ઉપરિ સ્થિતઃ

પાણ્ડુરર્ષભયુક્તેન રથેનાષ્ટયુજા સ્વયમ્
શુક્લમાલ્યામ્બરધરો લક્ષ્મણેન સમાગતઃ
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા સીતયા સહ ભાર્યયા

વિમાનાત્ પુષ્પકાદ્ અદ્ય રાવણઃ પતિતો ભુવિ
કૃષ્યપાણઃ સ્ત્રિયા દૃષ્ટો મુણ્ડઃ કૃષ્ણામ્બરઃ પુનઃ

રથેન ખરયુક્તેન રક્તમાલ્યાનુલેપનઃ
પ્રયાતો દક્ષિણામ્ આશાં પ્રવિષ્ટઃ કર્દમં હ્રદમ્

કણ્ઠે બદ્ધ્વા દશગ્રીવં પ્રમદા રક્તવાસિની
કાલી કર્દમલિપ્તાઙ્ગી દિશં યામ્યાં પ્રકર્ષતિ

વરાહેણ દશગ્રીવઃ શિંશુમારેણ ચેન્દ્રજિત્
ઉષ્ટ્રેણ કુમ્ભકર્ણશ્ ચ પ્રયાતો દક્ષિણાં દિશમ્

સમાજશ્ ચ મહાન્ વૃત્તો ગીતવાદિત્રનિઃસ્વનઃ
પિબતાં રક્તમાલ્યાનાં રક્ષસાં રક્તવાસસામ્

લઙ્કા ચેયં પુરી રમ્યા સવાજિરથસંકુલા
સાગરે પતિતા દૃષ્ટા ભગ્નગોપુરતોરણા

પીત્વ તૈલં પ્રનૃત્તાશ્ ચ પ્રહસન્ત્યો મહાસ્વનાઃ
લઙ્કાયાં ભસ્મરૂક્ષાયાં સર્વા રાક્ષસયોષિતઃ

કુમ્ભકર્ણાદયશ્ ચેમે સર્વે રાક્ષસપુંગવાઃ
રક્તં નિવસનં ગૃહ્ય પ્રવિષ્ટા ગોમયહ્રદે

અપગચ્છત નશ્યધ્વં સીતામ્ આપ્નોતિ રાઘવઃ
ઘાતયેત્ પરમામર્ષી સર્વૈઃ સાર્ધં હિ રાક્ષસૈઃ

પ્રિયાં બહુમતાં ભાર્યાં વનવાસમ્ અનુવ્રતામ્
ભર્ત્સિતાં તર્જિતાં વાપિ નાનુમંસ્યતિ રાઘવઃ

તદ્ અલં ક્રૂરવાક્યૈર્ વઃ સાન્ત્વમ્ એવાભિધીયતામ્
અભિયાચામ વૈદેહીમ્ એતદ્ ધિ મમ રોચતે

યસ્યા હ્ય્ એવં વિધઃ સ્વપ્નો દુઃખિતાયાઃ પ્રદૃશ્યતે
સા દુઃખૈર્ બહુભિર્ મુક્તા પ્રિયં પ્રાપ્નોત્ય્ અનુત્તમમ્

ભર્ત્સિતામ્ અપિ યાચધ્વં રાક્ષસ્યઃ કિં વિવક્ષયા
રાઘવાદ્ ધિ ભયં ઘોરં રાક્ષસાનામ્ ઉપસ્થિતમ્

પ્રણિપાત પ્રસન્ના હિ મૈથિલી જનકાત્મજા
અલમ્ એષા પરિત્રાતું રાક્ષસ્યો મહતો ભયાત્

અપિ ચાસ્યા વિશાલાક્ષ્યા ન કિં ચિદ્ ઉપલક્ષયે
વિરુદ્ધમ્ અપિ ચાઙ્ગેષુ સુસૂક્ષ્મમ્ અપિ લક્ષ્મણમ્

છાયા વૈગુણ્ય માત્રં તુ શઙ્કે દુઃખમ્ ઉપસ્થિતમ્
અદુઃખાર્હામ્ ઇમાં દેવીં વૈહાયસમ્ ઉપસ્થિતામ્

અર્થસિદ્ધિં તુ વૈદેહ્યાઃ પશ્યામ્ય્ અહમ્ ઉપસ્થિતામ્
રાક્ષસેન્દ્રવિનાશં ચ વિજયં રાઘવસ્ય ચ

નિમિત્તભૂતમ્ એતત્ તુ શ્રોતુમ્ અસ્યા મહત્ પ્રિયમ્
દૃશ્યતે ચ સ્ફુરચ્ ચક્ષુઃ પદ્મપત્રમ્ ઇવાયતમ્

ઈષચ્ ચ હૃષિતો વાસ્યા દક્ષિણાયા હ્ય્ અદક્ષિણઃ
અકસ્માદ્ એવ વૈદેહ્યા બાહુર્ એકઃ પ્રકમ્પતે

કરેણુહસ્તપ્રતિમઃ સવ્યશ્ ચોરુર્ અનુત્તમઃ
વેપન્ સૂચયતીવાસ્યા રાઘવં પુરતઃ સ્થિતમ્

પક્ષી ચ શાખા નિલયં પ્રવિષ્ટઃ પુનઃ પુનશ્ ચોત્તમસાન્ત્વવાદી
સુખાગતાં વાચમ્ ઉદીરયાણઃ પુનઃ પુનશ્ ચોદયતીવ હૃષ્ટઃ