रामायण · अध्याय 4.066

संस्तूयमानो हनुमान् व्यवर्धत महाबलः
समाविध्य च लाङ्गूलं हर्षाच् च बलम् एयिवान्

तस्य संस्तूयमानस्य सर्वैर् वानरपुंगवैः
तेजसापूर्यमाणस्य रूपम् आसीद् अनुत्तमम्

यथा विजृम्भते सिंहो विवृद्धो गिरिगह्वरे
मारुतस्यौरसः पुत्रस् तथा संप्रति जृम्भते

अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः
अम्बरीषोपमं दीप्तं विधूम इव पावकः

हरीणाम् उत्थितो मध्यात् संप्रहृष्टतनूरुहः
अभिवाद्य हरीन् वृद्धान् हनुमान् इदम् अब्रवीत्

अरुजन् पर्वताग्राणि हुताशनसखो ऽनिलः
बलवान् अप्रमेयश् च वायुर् आकाशगोचरः

तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः
मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवने नास्ति मे समः

उत्सहेयं हि विस्तीर्णम् आलिखन्तम् इवाम्बरम्
मेरुं गिरिम् असंगेन परिगन्तुं सहस्रशः

बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहम् उत्सहे
समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम्

ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः
संमूर्छितमहाग्राहः समुद्रो वरुणालयः

पन्नगाशनम् आकाशे पतन्तं पक्षिसेवितम्
वैनतेयम् अहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः

उदयात् प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्
अनस्तमितम् आदित्यम् अभिगन्तुं समुत्सहे

ततो भूमिम् असंस्पृश्य पुनर् आगन्तुम् उत्सहे
प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः

उत्सहेयम् अतिक्रान्तुं सर्वान् आकाशगोचरान्
सागरं क्षोभयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम्

पर्वतान् कम्पयिष्यामि प्लवमानः प्लवंगमाः
हरिष्ये चोरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम्

लतानां वीरुधां पुष्पं पादपानां च सर्वशः
अनुयास्यति माम् अद्य प्लवमानं विहायसा
भविष्यति हि मे पन्थाः स्वातेः पन्था इवाम्बरे

चरन्तं घोरम् आकाशम् उत्पतिष्यन्तम् एव च
द्रक्ष्यन्ति निपतन्तं च सर्वभूतानि वानराः

महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यध्वं प्लवंगमाः
दिवम् आवृत्य गच्छन्तं ग्रसमानम् इवाम्बरम्

विधमिष्यामि जीमूतान् कम्पयिष्यामि पर्वतान्
सागरं क्षोभयिष्यामि प्लवमानः समाहितः

वैनतेयस्य वा शक्तिर् मम वा मारुतस्य वा
ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाबलम्
न हि भूतं प्रपश्यामि यो मां प्लुतम् अनुव्रजेत्

निमेषान्तरमात्रेण निरालम्भनम् अम्बरम्
सहसा निपतिष्यामि घनाद् विद्युद् इवोत्थिता

भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरम्
विष्णोः प्रक्रममाणस्य तदा त्रीन् विक्रमान् इव

बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश् चेष्टा च मे तथा
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवंगमाः

मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे
अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः

वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः
विक्रम्य सहसा हस्ताद् अमृतं तद् इहानये
लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयम् इति मे मतिः

तम् एवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तम् अमितौजसं
उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान् हरिसत्तमः

वीर केसरिणः पुत्र वेगवन् मारुतात्मज
ज्ञातीनां विपुलं शोकस् त्वया तात प्रणाशितः

तव कल्याणरुचयः कपिमुख्याः समागताः
मङ्गलं कार्यसिद्ध्यर्थं करिष्यन्ति समाहिताः

ऋषीणां च प्रसादेन कपिवृद्धमतेन च
गुरूणां च प्रसादेन प्लवस्व त्वं महार्णवम्

स्थास्यामश् चैकपादेन यावदागमनं तव
त्वद्गतानि च सर्वेषां जीवितानि वनौकसाम्

ततस् तु हरिशार्दूलस् तान् उवाच वनौकसः
नेयं मम मही वेगं प्लवने धारयिष्यति

एतानि हि नगस्यास्य शिलासंकटशालिनः
शिखराणि महेन्द्रस्य स्थिराणि च महान्ति च

एतानि मम निष्पेषं पादयोः पततां वराः
प्लवतो धारयिष्यन्ति योजनानाम् इतः शतम्

ततस् तु मारुतप्रख्यः स हरिर् मारुतात्मजः
आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रम् अरिमर्दनः

वृतं नानाविधैर् वृक्षैर् मृगसेवितशाद्वलम्
लताकुसुमसंबाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम्

सिंहशार्दूलचरितं मत्तमातङ्गसेवितम्
मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसंकुलम्

महद्भिर् उच्छ्रितं शृङ्गैर् महेन्द्रं स महाबलः
विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः

पादाभ्यां पीडितस् तेन महाशैलो महात्मना
ररास सिंहाभिहतो महान् मत्त इव द्विपः

मुमोच सलिलोत्पीडान् विप्रकीर्णशिलोच्चयः
वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः

नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः
उत्पतद्भिर् विहंगैश् च विद्याधरगणैर् अपि

त्यज्यमानमहासानुः संनिलीनमहोरगः
शैलशृङ्गशिलोद्घातस् तदाभूत् स महागिरिः

निःश्वसद्भिस् तदा तैस् तु भुजगैर् अर्धनिःसृतैः
सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः

ऋषिभिस् त्रास संभ्रान्तैस् त्यज्यमानः शिलोच्चयः
सीदन् महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः

स वेगवान् वेगसमाहितात्मा हरिप्रवीरः परवीरहन्ता
मनः समाधाय महानुभावो जगाम लङ्कां मनसा मनस्वी