रामायण · अध्याय 4.055

उपविष्टास् तु ते सर्वे यस्मिन् प्रायं गिरिस्थले
हरयो गृध्रराजश् च तं देशम् उपचक्रमे

साम्पातिर् नाम नाम्ना तु चिरजीवी विहंगमः
भ्राता जटायुषः श्रीमान् प्रख्यातबलपौरुषः

कन्दराद् अभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः
उपविष्टान् हरीन् दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरम् अब्रवीत्

विधिः किल नरं लोके विधानेनानुवर्तते
यथायं विहितो भक्ष्यश् चिरान् मह्यम् उपागतः

परम्पराणां भक्षिष्ये वानराणां मृतं मृतम्
उवाचैवं वचः पक्षी तान् निरीक्ष्य प्लवंगमान्

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा भक्षलुब्धस्य पक्षिणः
अङ्गदः परम् आयस्तो हनूमन्तम् अथाब्रवीत्

पश्य सीतापदेशेन साक्षाद् वैवस्वतो यमः
इमं देशम् अनुप्राप्तो वानराणां विपत्तये

रामस्य न कृतं कार्यं राज्ञो न च वचः कृतम्
हरीणाम् इयम् अज्ञाता विपत्तिः सहसागता

वैदेह्याः प्रियकामेन कृतं कर्म जटायुषा
गृध्रराजेन यत् तत्र श्रुतं वस् तद् अशेषतः

तथा सर्वाणि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्य् अपि
प्रियं कुर्वन्ति रामस्य त्यक्त्वा प्राणान् यथा वयम्

राघवार्थे परिश्रान्ता वयं संत्यक्तजीविताः
कान्ताराणि प्रपन्नाः स्म न च पश्याम मैथिलीम्

स सुखी गृध्रराजस् तु रावणेन हतो रणे
मुक्तश् च सुग्रीवभयाद् गतश् च परमां गतिम्

जटायुषो विनाशेन राज्ञो दशरथस्य च
हरणेन च वैदेह्याः संशयं हरयो गताः

रामलक्ष्मणयोर् वासाम् अरण्ये सह सीतया
राघवस्य च बाणेन वालिनश् च तथा वधः

रामकोपाद् अशेषाणां राक्षसानां तथा वधः
कैकेय्या वरदानेन इदं हि विकृतं कृतम्

तत् तु श्रुत्वा तदा वाक्यम् अङ्गदस्य मुखोद्गतम्
अब्रवीद् वचनं गृध्रस् तीक्ष्णतुण्डो महास्वनः

को ऽयं गिरा घोषयति प्राणैः प्रियतरस्य मे
जटायुषो वधं भ्रातुः कम्पयन्न् इव मे मनः

कथम् आसीज् जनस्थाने युद्धं राक्षसगृध्रयोः
नामधेयम् इदं भ्रातुश् चिरस्याद्य मया श्रुतम्

यवीयसो गुणज्ञस्य श्लाघनीयस्य विक्रमैः
तद् इच्छेयम् अहं श्रोतुं विनाशं वानरर्षभाः

भ्रातुर् जटायुषस् तस्य जनस्थाननिवासिनः
तस्यैव च मम भ्रातुः सखा दशरथः कथम्
यस्य रामः प्रियः पुत्रो ज्येष्ठो गुरुजनप्रियः

सूर्यांशुदग्धपक्षत्वान् न शक्नोमि विसर्पितुम्
इच्छेयं पर्वताद् अस्माद् अवतर्तुम् अरिंदमाः