રામાયણ · અધ્યાય 4.055

ઉપવિષ્ટાસ્ તુ તે સર્વે યસ્મિન્ પ્રાયં ગિરિસ્થલે
હરયો ગૃધ્રરાજશ્ ચ તં દેશમ્ ઉપચક્રમે

સામ્પાતિર્ નામ નામ્ના તુ ચિરજીવી વિહંગમઃ
ભ્રાતા જટાયુષઃ શ્રીમાન્ પ્રખ્યાતબલપૌરુષઃ

કન્દરાદ્ અભિનિષ્ક્રમ્ય સ વિન્ધ્યસ્ય મહાગિરેઃ
ઉપવિષ્ટાન્ હરીન્ દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટાત્મા ગિરમ્ અબ્રવીત્

વિધિઃ કિલ નરં લોકે વિધાનેનાનુવર્તતે
યથાયં વિહિતો ભક્ષ્યશ્ ચિરાન્ મહ્યમ્ ઉપાગતઃ

પરમ્પરાણાં ભક્ષિષ્યે વાનરાણાં મૃતં મૃતમ્
ઉવાચૈવં વચઃ પક્ષી તાન્ નિરીક્ષ્ય પ્લવંગમાન્

તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા ભક્ષલુબ્ધસ્ય પક્ષિણઃ
અઙ્ગદઃ પરમ્ આયસ્તો હનૂમન્તમ્ અથાબ્રવીત્

પશ્ય સીતાપદેશેન સાક્ષાદ્ વૈવસ્વતો યમઃ
ઇમં દેશમ્ અનુપ્રાપ્તો વાનરાણાં વિપત્તયે

રામસ્ય ન કૃતં કાર્યં રાજ્ઞો ન ચ વચઃ કૃતમ્
હરીણામ્ ઇયમ્ અજ્ઞાતા વિપત્તિઃ સહસાગતા

વૈદેહ્યાઃ પ્રિયકામેન કૃતં કર્મ જટાયુષા
ગૃધ્રરાજેન યત્ તત્ર શ્રુતં વસ્ તદ્ અશેષતઃ

તથા સર્વાણિ ભૂતાનિ તિર્યગ્યોનિગતાન્ય્ અપિ
પ્રિયં કુર્વન્તિ રામસ્ય ત્યક્ત્વા પ્રાણાન્ યથા વયમ્

રાઘવાર્થે પરિશ્રાન્તા વયં સંત્યક્તજીવિતાઃ
કાન્તારાણિ પ્રપન્નાઃ સ્મ ન ચ પશ્યામ મૈથિલીમ્

સ સુખી ગૃધ્રરાજસ્ તુ રાવણેન હતો રણે
મુક્તશ્ ચ સુગ્રીવભયાદ્ ગતશ્ ચ પરમાં ગતિમ્

જટાયુષો વિનાશેન રાજ્ઞો દશરથસ્ય ચ
હરણેન ચ વૈદેહ્યાઃ સંશયં હરયો ગતાઃ

રામલક્ષ્મણયોર્ વાસામ્ અરણ્યે સહ સીતયા
રાઘવસ્ય ચ બાણેન વાલિનશ્ ચ તથા વધઃ

રામકોપાદ્ અશેષાણાં રાક્ષસાનાં તથા વધઃ
કૈકેય્યા વરદાનેન ઇદં હિ વિકૃતં કૃતમ્

તત્ તુ શ્રુત્વા તદા વાક્યમ્ અઙ્ગદસ્ય મુખોદ્ગતમ્
અબ્રવીદ્ વચનં ગૃધ્રસ્ તીક્ષ્ણતુણ્ડો મહાસ્વનઃ

કો ઽયં ગિરા ઘોષયતિ પ્રાણૈઃ પ્રિયતરસ્ય મે
જટાયુષો વધં ભ્રાતુઃ કમ્પયન્ન્ ઇવ મે મનઃ

કથમ્ આસીજ્ જનસ્થાને યુદ્ધં રાક્ષસગૃધ્રયોઃ
નામધેયમ્ ઇદં ભ્રાતુશ્ ચિરસ્યાદ્ય મયા શ્રુતમ્

યવીયસો ગુણજ્ઞસ્ય શ્લાઘનીયસ્ય વિક્રમૈઃ
તદ્ ઇચ્છેયમ્ અહં શ્રોતું વિનાશં વાનરર્ષભાઃ

ભ્રાતુર્ જટાયુષસ્ તસ્ય જનસ્થાનનિવાસિનઃ
તસ્યૈવ ચ મમ ભ્રાતુઃ સખા દશરથઃ કથમ્
યસ્ય રામઃ પ્રિયઃ પુત્રો જ્યેષ્ઠો ગુરુજનપ્રિયઃ

સૂર્યાંશુદગ્ધપક્ષત્વાન્ ન શક્નોમિ વિસર્પિતુમ્
ઇચ્છેયં પર્વતાદ્ અસ્માદ્ અવતર્તુમ્ અરિંદમાઃ