रामायण · अध्याय 4.006

अयम् आख्याति मे राम सचिवो मन्त्रिसत्तमः
हनुमान् यन्निमित्तं त्वं निर्जनं वनम् आगतः

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वसतश् च वने तव
रक्षसापहृता भार्या मैथिली जनकात्मजा

त्वया वियुक्ता रुदती लक्ष्मणेन च धीमता
अन्तरं प्रेप्सुना तेन हत्वा गृध्रं जटायुषम्

भार्यावियोगजं दुःखं नचिरात् त्वं विमोक्ष्यसे
अहं ताम् आनयिष्यामि नष्टां वेदश्रुतिं यथा

रसातले वा वर्तन्तीं वर्तन्तीं वा नभस्तले
अहम् आनीय दास्यामि तव भार्याम् अरिंदम

इदं तथ्यं मम वचस् त्वम् अवेहि च राघव
त्यज शोकं महाबाहो तां कान्ताम् आनयामि ते

अनुमानात् तु जानामि मैथिली सा न संशयः
ह्रियमाणा मया दृष्टा रक्षसा क्रूरकर्मणा

क्रोशन्ती राम रामेति लक्ष्मणेति च विस्वरम्
स्फुरन्ती रावणस्याङ्के पन्नगेन्द्रवधूर् यथा

आत्मना पञ्चमं मां हि दृष्ट्वा शैलतटे स्थितम्
उत्तरीयं तया त्यक्तं शुभान्य् आभरणानि च

तान्य् अस्माभिर् गृहीतानि निहितानि च राघव
आनयिष्याम्य् अहं तानि प्रत्यभिज्ञातुम् अर्हसि

तम् अब्रवीत् ततो रामः सुग्रीवं प्रियवादिनम्
आनयस्व सखे शीघ्रं किमर्थं प्रविलम्बसे

एवम् उक्तस् तु सुग्रीवः शैलस्य गहनां गुहाम्
प्रविवेश ततः शीघ्रं राघवप्रियकाम्यया

उत्तरीयं गृहीत्वा तु शुभान्य् आभरणानि च
इदं पश्येति रामाय दर्शयाम् आस वानरः

ततो गृहीत्वा तद्वासः शुभान्य् आभरणानि च
अभवद् बाष्पसंरुद्धो नीहारेणेव चन्द्रमाः

सीतास्नेहप्रवृत्तेन स तु बाष्पेण दूषितः
हा प्रियेति रुदन् धैर्यम् उत्सृज्य न्यपतत् क्षितौ

हृदि कृत्वा स बहुशस् तम् अलंकारम् उत्तमम्
निशश्वास भृशं सर्पो बिलस्थ इव रोषितः

अविच्छिन्नाश्रुवेगस् तु सौमित्रिं वीक्ष्य पार्श्वतः
परिदेवयितुं दीनं रामः समुपचक्रमे

पश्य लक्ष्मण वैदेह्या संत्यक्तं ह्रियमाणया
उत्तरीयम् इदं भूमौ शरीराद् भूषणानि च

शाद्वलिन्यां ध्रुवं भूम्यां सीतया ह्रियमाणया
उत्सृष्टं भूषणम् इदं तथारूपं हि दृश्यते

ब्रूहि सुग्रीव कं देशं ह्रियन्ती लक्षिता त्वया
रक्षसा रौद्ररूपेण मम प्राणसमा प्रिया

क्व वा वसति तद् रक्षो महद् व्यसनदं मम
यन्निमित्तम् अहं सर्वान् नाशयिष्यामि राक्षसान्

हरता मैथिलीं येन मां च रोषयता भृशम्
आत्मनो जीवितान्ताय मृत्युद्वारम् अपावृतम्

मम दयिततमा हृता वनाद् रजनिचरेण विमथ्य येन सा
कथय मम रिपुं तम् अद्य वै प्रवगपते यमसंनिधिं नयामि