रामायण · अध्याय 3.053

संदिश्य राक्षसान् घोरान् रावणो ऽष्टौ महाबलान्
आत्मानं बुद्धिवैक्लव्यात् कृतकृत्यम् अमन्यत

स चिन्तयानो वैदेहीं कामबाणसमर्पितः
प्रविवेश गृहं रम्यं सीतां द्रष्टुम् अभित्वरन्

स प्रविश्य तु तद्वेश्म रावणो राक्षसाधिपः
अपश्यद् राक्षसीमध्ये सीतां शोकपरायणम्

अश्रुपूर्णमुखीं दीनां शोकभारावपीडिताम्
वायुवेगैर् इवाक्रान्तां मज्जन्तीं नावम् अर्णवे

मृगयूथपरिभ्रष्टां मृगीं श्वभिर् इवावृताम्
अधोमुखमुखीं दीनाम् अभ्येत्य च निशाचरः

तां तु शोकवशां दीनाम् अवशां राक्षसाधिपः
स बलाद् दर्शयाम् आस गृहं देवगृहोपमम्

हर्म्यप्रासादसंबधं स्त्रीसहस्रनिषेवितम्
नानापक्षिगणैर् जुष्टं नानारत्नसमन्वितम्

काञ्चनैस् तापनीयैश् च स्फाटिकै राजतैस् तथा
वज्रवैदूर्यचित्रैश् च स्तम्भैर् दृष्टिमनोहरैः

दिव्यदुन्दुभिनिर्ह्रादं तप्तकाञ्चनतोरणम्
सोपानं काञ्चनं चित्रम् आरुरोह तया सह

दान्तका राजताश् चैव गवाक्षाः प्रियदर्शनाः
हेमजालावृताश् चासंस् तत्र प्रासादपङ्क्तयः

सुधामणिविचित्राणि भूमिभागानि सर्वशः
दशग्रीवः स्वभवने प्रादर्शयत मैथिलीम्

दीर्घिकाः पुष्करिण्यश् च नानापुष्पसमावृताः
रावणो दर्शयाम् आस सीतां शोकपरायणाम्

दर्शयित्वा तु वैदेहीं कृत्स्नं तद् भवनोत्तमम्
उवाच वाक्यं पापात्मा रावणो जनकात्मजाम्

दशराक्षसकोट्यश् च द्वाविंशतिर् अथापराः
वर्जयित्वा जरा वृद्धान् बालांश् च रजनीचरान्

तेषां प्रभुर् अहं सीते सर्वेषां भीमकर्मणाम्
सहस्रम् एकम् एकस्य मम कार्यपुरःसरम्

यद् इदं राज्यतन्त्रं मे त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्
जीवितं च विशालाक्षि त्वं मे प्राणैर् गरीयसी

बहूनां स्त्रीसहस्राणां मम यो ऽसौ परिग्रहः
तासां त्वम् ईश्वरी सीते मम भार्या भव प्रिये

साधु किं ते ऽन्यया बुद्ध्या रोचयस्व वचो मम
भजस्व माभितप्तस्य प्रसादं कर्तुम् अर्हसि

परिक्षिप्ता समुद्रेण लङ्केयं शतयोजना
नेयं धर्षयितुं शक्या सेन्द्रैर् अपि सुरासुरैः

न देवेषु न यक्षेषु न गन्धर्वेषु नर्षिषु
अहं पश्यामि लोकेषु यो मे वीर्यसमो भवेत्

राज्यभ्रष्टेन दीनेन तापसेन गतायुषा
किं करिष्यसि रामेण मानुषेणाल्पतेजसा

भजस्व सीते माम् एव भर्ताहं सदृशस् तव
यौवनं ह्य् अध्रुवं भीरु रमस्वेह मया सह

दर्शने मा कृथा बुद्धिं राघवस्य वरानने
कास्य शक्तिर् इहागन्तुम् अपि सीते मनोरथैः

न शक्यो वायुर् आकाशे पाशैर् बद्धं महाजवः
दीप्यमानस्य वाप्य् अग्नेर् ग्रहीतुं विमलां शिखाम्

त्रयाणाम् अपि लोकानां न तं पश्यामि शोभने
विक्रमेण नयेद् यस् त्वां मद्बाहुपरिपालिताम्

लङ्कायां सुमहद् राज्यम् इदं त्वम् अनुपालय
अभिषेकोदकक्लिन्ना तुष्टा च रमयस्व माम्

दुष्कृतं यत् पुरा कर्म वनवासेन तद् गतम्
यश् च ते सुकृतो धर्मस् तस्येह फलम् आप्नुहि

इह सर्वाणि माल्यानि दिव्यगन्धानि मैथिलि
भूषणानि च मुख्यानि तानि सेव मया सह

पुष्पकं नाम सुश्रोणि भ्रातुर् वैश्रवणस्य मे
विमानं रमणीयं च तद् विमानं मनोजवम्

तत्र सीते मया सार्धं विहरस्व यथासुखम्
वदनं पद्मसंकाशं विमलं चारुदर्शनम्

शोकार्तं तु वरारोहे न भ्राजति वरानने
अलं व्रीडेन वैदेहि धर्मलोप कृतेन ते

आर्षो ऽयं दैवनिष्यन्दो यस् त्वाम् अभिगमिष्यति
एतौ पादौ मया स्निग्धौ शिरोभिः परिपीडितौ

प्रसादं कुरु मे क्षिप्रं वश्यो दासो ऽहम् अस्मि ते
नेमाः शून्या मया वाचः शुष्यमाणेन भाषिताः

न चापि रावणः कां चिन् मूर्ध्ना स्त्रीं प्रणमेत ह
एवम् उक्त्वा दशग्रीवो मैथिलीं जनकात्मजाम्

कृतान्तवशम् आपन्नो ममेयम् इति मन्यते