रामायण · अध्याय 3.044

तया परुषम् उक्तस् तु कुपितो राघवानुजः
स विकाङ्क्षन् भृशं रामं प्रतस्थे नचिराद् इव

तदासाद्य दशग्रीवः क्षिप्रम् अन्तरम् आस्थितः
अभिचक्राम वैदेहीं परिव्राजकरूपधृक्

श्लक्ष्णकाषायसंवीतः शिखी छत्री उपानही
वामे चांसे ऽवसज्याथ शुभे यष्टिकमण्डलू
परिव्राजकरूपेण वैदेहीं समुपागमत्

ताम् आससादातिबलो भ्रातृभ्यां रहितां वने
रहितां सूर्यचन्द्राभ्यां संध्याम् इव महत्तमः

ताम् अपश्यत् ततो बालां राजपुत्रीं यशस्विनीम्
रोहिणीं शशिना हीनां ग्रहवद् भृशदारुणः

तम् उग्रं पापकर्माणं जनस्थानरुहा द्रुमाः
समीक्ष्य न प्रकम्पन्ते न प्रवाति च मारुतः

शीघ्रस्रोताश् च तं दृष्ट्वा वीक्षन्तं रक्तलोचनम्
स्तिमितं गन्तुम् आरेभे भयाद् गोदावरी नदी

रामस्य त्व् अन्तरं प्रेप्सुर् दशग्रीवस् तदन्तरे
उपतस्थे च वैदेहीं भिक्षुरूपेण रावणः

अभव्यो भव्यरूपेण भर्तारम् अनुशोचतीम्
अभ्यवर्तत वैदेहीं चित्राम् इव शनैश्चरः

स पापो भव्यरूपेण तृणैः कूप इवावृतः
अतिष्ठत् प्रेक्ष्य वैदेहीं रामपत्नीं यशस्विनीम्

शुभां रुचिरदन्तौष्ठीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम्
आसीनां पर्णशालायां बाष्पशोकाभिपीडिताम्

स तां पद्मपलाशाक्षीं पीतकौशेयवासिनीम्
अभ्यगच्छत वैदेहीं दुष्टचेता निशाचरः

स मन्मथशराविष्टो ब्रह्मघोषम् उदीरयन्
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं रहिते राक्षसाधिपः

ताम् उत्तमां त्रिलोकानां पद्महीनाम् इव श्रियम्
विभ्राजमानां वपुषा रावणः प्रशशंस ह

का त्वं काञ्चनवर्णाभे पीतकौशेयवासिनि
कमलानां शुभां मालां पद्मिनीव च बिभ्रती

ह्रीः श्रीः कीर्तिः शुभा लक्ष्मीर् अप्सरा वा शुभानने
भूतिर् वा त्वं वरारोहे रतिर् वा स्वैरचारिणी

समाः शिखरिणः स्निग्धाः पाण्डुरा दशनास् तव
विशाले विमले नेत्रे रक्तान्ते कृष्णतारके

विशालं जघनं पीनम् ऊरू करिकरोपमौ
एताव् उपचितौ वृत्तौ सहितौ संप्रगल्भितौ

पीनोन्नतमुखौ कान्तौ स्निग्धतालफलोपमौ
मणिप्रवेकाभरणौ रुचिरौ ते पयोधरौ

चारुस्मिते चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि
मनो हरसि मे रामे नदीकूलम् इवाम्भसा

करान्तमितमध्यासि सुकेशी संहतस्तनी
नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किंनरी

नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले
इह वासश् च कान्तारे चित्तम् उन्माथयन्ति मे

सा प्रतिक्राम भद्रं ते न त्वं वस्तुम् इहार्हसि
राक्षसानाम् अयं वासो घोराणां कामरूपिणाम्

प्रासादाग्र्याणि रम्याणि नगरोपवनानि च
संपन्नानि सुगन्धीनि युक्तान्य् आचरितुं त्वया

वरं माल्यं वरं पानं वरं वस्त्रं च शोभने
भर्तारं च वरं मन्ये त्वद्युक्तम् असितेक्षणे

का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा शुचिस्मिते
वसूनां वा वरारोहे देवता प्रतिभासि मे

नेह गच्छन्ती गन्धर्वा न देवा न च किंनराः
राक्षसानाम् अयं वासः कथं नु त्वम् इहागता

इह शाखामृगाः सिंहा द्वीपिव्याघ्रमृगास् तथा
ऋक्षास् तरक्षवः कङ्काः कथं तेभ्यो न बिभ्यसे

मदान्वितानां घोराणां कुञ्जराणां तरस्विनाम्
कथम् एका महारण्ये न बिभेषि वनानने

कासि कस्य कुतश् च त्वं किंनिमित्तं च दण्डकान्
एका चरसि कल्याणि घोरान् राक्षससेवितान्

इति प्रशस्ता वैदेही रावणेन दुरात्मना
द्विजातिवेषेण हि तं दृष्ट्वा रावणम् आगतम्
सर्वैर् अतिथिसत्कारैः पूजयाम् आस मैथिली

उपानीयासनं पूर्वं पाद्येनाभिनिमन्त्र्य च
अब्रवीत् सिद्धम् इत्य् एव तदा तं सौम्यदर्शनम्

द्विजातिवेषेण समीक्ष्य मैथिली तम् आगतं पात्रकुसुम्भधारिणम्
अशक्यम् उद्द्वेष्टुम् उपायदर्शनान् न्यमन्त्रयद् ब्राह्मणवद् यथागतम्

इयं बृसी ब्राह्मण कामम् आस्यताम् इदं च पाद्यं प्रतिगृह्यताम् इति
इदं च सिद्धं वनजातम् उत्तमं त्वदर्थम् अव्यग्रम् इहोपभुज्यताम्

निमन्त्र्यमाणः प्रतिपूर्णभाषिणीं नरेन्द्रपत्नीं प्रसमीक्ष्य मैथिलीम्
प्रहस्य तस्या हरणे धृतं मनः समर्पयाम् आस वधाय रावणः

ततः सुवेषं मृगया गतं पतिं प्रतीक्षमाणा सहलक्ष्मणं तदा
निरीक्षमाणा हरितं ददर्श तन् महद् वनं नैव तु रामलक्ष्मणौ