रामायण · अध्याय 3.040

एवम् उक्त्वा तु परुषं मारीचो रावणं ततः
गच्छावेत्य् अब्रवीद् दीनो भयाद् रात्रिंचरप्रभोः

दृष्टश् चाहं पुनस् तेन शरचापासिधारिणा
मद्वधोद्यतशस्त्रेण विनष्टं जीवितं च मे

किं तु कर्तुं मया शक्यम् एवं त्वयि दुरात्मनि
एष गच्छाम्य् अहं तात स्वस्ति ते ऽस्तु निशाचर

प्रहृष्टस् त्व् अभवत् तेन वचनेन स राक्षसः
परिष्वज्य सुसंश्लिष्टम् इदं वचनम् अब्रवीत्

एतच् छौण्डीर्ययुक्तं ते मच्छन्दाद् इव भाषितम्
इदानीम् असि मारीचः पूर्वम् अन्यो निशाचरः

आरुह्यताम् अयं शीघ्रं खगो रत्नविभूषितः
मया सह रथो युक्तः पिशाचवदनैः खरैः

ततो रावणमारीचौ विमानम् इव तं रथम्
आरुह्य ययतुः शीघ्रं तस्माद् आश्रममण्डलात्

तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च
गिरींश् च सरितः सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च

समेत्य दण्डकारण्यं राघवस्याश्रमं ततः
ददर्श सहमरीचो रावणो राक्षसाधिपः

अवतीर्य रथात् तस्मात् ततः काञ्चनभूषणात्
हस्ते गृहीत्वा मारीचं रावणो वाक्यम् अब्रवीत्

एतद् रामाश्रमपदं दृश्यते कदलीवृतम्
क्रियतां तत् सखे शीघ्रं यदर्थं वयम् आगताः

स रावणवचः श्रुत्वा मारीचो राक्षसस् तदा
मृगो भूत्वाश्रमद्वारि रामस्य विचचार ह

मणिप्रवरशृङ्गाग्रः सितासितमुखाकृतिः
रक्तपद्मोत्पलमुख इन्द्रनीलोत्पलश्रवाः

किं चिद् अभ्युन्नत ग्रीव इन्द्रनीलनिभोदरः
मधूकनिभपार्श्वश् च कञ्जकिञ्जल्कसंनिभः

वैदूर्यसंकाशखुरस् तनुजङ्घः सुसंहतः
इन्द्रायुधसवर्णेन पुच्छेनोर्ध्वं विराजितः

मनोहरस्निग्धवर्णो रत्नैर् नानाविधैर् वृतः
क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परमशोभनः

वनं प्रज्वलयन् रम्यं रामाश्रमपदं च तत्
मनोहरं दर्शनीयं रूपं कृत्वा स राक्षसः

प्रलोभनार्थं वैदेह्या नानाधातुविचित्रितम्
विचरन् गच्छते सम्यक् शाद्वलानि समन्ततः

रूप्यबिन्दुशतैश् चित्रो भूत्वा च प्रियदर्शनः
विटपीनां किसलयान् भङ्क्त्वादन् विचचार ह

कदलीगृहकं गत्वा कर्णिकारान् इतस् ततः
समाश्रयन् मन्दगतिः सीतासंदर्शनं तदा

राजीवचित्रपृष्ठः स विरराज महामृगः
रामाश्रमपदाभ्याशे विचचार यथासुखम्

पुनर् गत्वा निवृत्तश् च विचचार मृगोत्तमः
गत्वा मुहूर्तं त्वरया पुनः प्रतिनिवर्तते

विक्रीडंश् च पुनर् भूमौ पुनर् एव निषीदति
आश्रमद्वारम् आगम्य मृगयूथानि गच्छति

मृगयूथैर् अनुगतः पुनर् एव निवर्तते
सीतादर्शनम् आकाङ्क्षन् राक्षसो मृगतां गतः

परिभ्रमति चित्राणि मण्डलानि विनिष्पतन्
समुद्वीक्ष्य च सर्वे तं मृगा ये ऽन्ये वनेचराः

उपगम्य समाघ्राय विद्रवन्ति दिशो दश
राक्षसः सो ऽपि तान् वन्यान् मृगान् मृगवधे रतः

प्रच्छादनार्थं भावस्य न भक्षयति संस्पृशन्
तस्मिन्न् एव ततः काले वैदेही शुभलोचना

कुसुमापचये व्यग्रा पादपान् अत्यवर्तत
कर्णिकारान् अशोकांश् च चूटांश् च मदिरेक्षणा

कुसुमान्य् अपचिन्वन्ती चचार रुचिरानना
अनर्हारण्यवासस्य सा तं रत्नमयं मृगम्
मुक्तामणिविचित्राङ्गं ददर्श परमाङ्गना

तं वै रुचिरदण्तौष्ठं रूप्यधातुतनूरुहम्
विस्मयोत्फुल्लनयना सस्नेहं समुदैक्षत

स च तां रामदयितां पश्यन् मायामयो मृगः
विचचार ततस् तत्र दीपयन्न् इव तद् वनम्

अदृष्टपूर्वं दृष्ट्वा तं नानारत्नमयं मृगम्
विस्मयं परमं सीता जगाम जनकात्मजा