रामायण · अध्याय 2.105

ततः शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस् तदा
आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः

वसिष्ठो वामदेवश् च जाबालिश् च दृढव्रतः
अग्रतः प्रययुः सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः

मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास् ते ययुस् तदा
प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश् चित्रकूटं महागिरिम्

पश्यन् धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च
प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस् तदा

अदूराच् चित्रकूटस्य ददर्श भरतस् तदा
आश्रमं यत्र स मुनिर् भरद्वाजः कृतालयः

स तम् आश्रमम् आगम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान्
अवतीर्य रथात् पादौ ववन्दे कुलनन्दनः

ततो हृष्टो भरद्वाजो भरतं वाक्यम् अब्रवीत्
अपि कृत्यं कृतं तात रामेण च समागतम्

एवम् उक्तस् तु भरतो भरद्वाजेन धीमता
प्रत्युवाच भरद्वाजं भरतो धर्मवत्सलः

स याच्यमानो गुरुणा मया च दृढविक्रमः
राघवः परमप्रीतो वसिष्ठं वाक्यम् अब्रवीत्

पितुः प्रतिज्ञां ताम् एव पालयिष्यामि तत्त्वतः
चतुर्दश हि वर्षाणि य प्रतिज्ञा पितुर् मम

एवम् उक्तो महाप्राज्ञो वसिष्ठः प्रत्युवाच ह
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं राघवं वचनं महत्

एते प्रयच्छ संहृष्टः पादुके हेमभूषिते
अयोध्यायां महाप्राज्ञ योगक्षेमकरे तव

एवम् उक्तो वसिष्ठेन राघवः प्राङ्मुखः स्थितः
पादुके हेमविकृते मम राज्याय ते ददौ

निवृत्तो ऽहम् अनुज्ञातो रामेण सुमहात्मना
अयोध्याम् एव गच्छामि गृहीत्वा पादुके शुभे

एतच् छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः
भरद्वाजः शुभतरं मुनिर् वाक्यम् उदाहरत्

नैतच् चित्रं नरव्याघ्र शीलवृत्तवतां वर
यद् आर्यं त्वयि तिष्ठेत् तु निम्ने वृष्टिम् इवोदकम्

अमृतः स महाबाहुः पिता दशरथस् तव
यस्य त्वम् ईदृशः पुत्रो धर्मात्मा धर्मवत्सलः

तम् ऋषिं तु महात्मानम् उक्तवाक्यं कृताञ्जलिः
आमन्त्रयितुम् आरेभे चरणाव् उपगृह्य च

ततः प्रदक्षिणं कृत्वा भरद्वाजं पुनः पुनः
भरतस् तु ययौ श्रीमान् अयोध्यां सह मन्त्रिभिः

यानैश् च शकटैश् चैव हयैश् नागैश् च सा चमूः
पुनर् निवृत्ता विस्तीर्णा भरतस्यानुयायिनी

ततस् ते यमुनां दिव्यां नदीं तीर्त्वोर्मिमालिनीम्
ददृशुस् तां पुनः सर्वे गङ्गां शिवजलां नदीम्

तां रम्यजलसंपूर्णां संतीर्य सह बान्धवः
शृङ्गवेरपुरं रम्यं प्रविवेश ससैनिकः

शृङ्गवेरपुराद् भूय अयोध्यां संददर्श ह
भरतो दुःखसंतप्तः सारथिं चेदम् अब्रवीत्

सारथे पश्य विध्वस्ता अयोध्या न प्रकाशते
निराकारा निरानन्दा दीना प्रतिहतस्वना