રામાયણ · અધ્યાય 2.105

તતઃ શિરસિ કૃત્વા તુ પાદુકે ભરતસ્ તદા
આરુરોહ રથં હૃષ્ટઃ શત્રુઘ્નેન સમન્વિતઃ

વસિષ્ઠો વામદેવશ્ ચ જાબાલિશ્ ચ દૃઢવ્રતઃ
અગ્રતઃ પ્રયયુઃ સર્વે મન્ત્રિણો મન્ત્રપૂજિતાઃ

મન્દાકિનીં નદીં રમ્યાં પ્રાઙ્મુખાસ્ તે યયુસ્ તદા
પ્રદક્ષિણં ચ કુર્વાણાશ્ ચિત્રકૂટં મહાગિરિમ્

પશ્યન્ ધાતુસહસ્રાણિ રમ્યાણિ વિવિધાનિ ચ
પ્રયયૌ તસ્ય પાર્શ્વેન સસૈન્યો ભરતસ્ તદા

અદૂરાચ્ ચિત્રકૂટસ્ય દદર્શ ભરતસ્ તદા
આશ્રમં યત્ર સ મુનિર્ ભરદ્વાજઃ કૃતાલયઃ

સ તમ્ આશ્રમમ્ આગમ્ય ભરદ્વાજસ્ય બુદ્ધિમાન્
અવતીર્ય રથાત્ પાદૌ વવન્દે કુલનન્દનઃ

તતો હૃષ્ટો ભરદ્વાજો ભરતં વાક્યમ્ અબ્રવીત્
અપિ કૃત્યં કૃતં તાત રામેણ ચ સમાગતમ્

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ ભરતો ભરદ્વાજેન ધીમતા
પ્રત્યુવાચ ભરદ્વાજં ભરતો ધર્મવત્સલઃ

સ યાચ્યમાનો ગુરુણા મયા ચ દૃઢવિક્રમઃ
રાઘવઃ પરમપ્રીતો વસિષ્ઠં વાક્યમ્ અબ્રવીત્

પિતુઃ પ્રતિજ્ઞાં તામ્ એવ પાલયિષ્યામિ તત્ત્વતઃ
ચતુર્દશ હિ વર્ષાણિ ય પ્રતિજ્ઞા પિતુર્ મમ

એવમ્ ઉક્તો મહાપ્રાજ્ઞો વસિષ્ઠઃ પ્રત્યુવાચ હ
વાક્યજ્ઞો વાક્યકુશલં રાઘવં વચનં મહત્

એતે પ્રયચ્છ સંહૃષ્ટઃ પાદુકે હેમભૂષિતે
અયોધ્યાયાં મહાપ્રાજ્ઞ યોગક્ષેમકરે તવ

એવમ્ ઉક્તો વસિષ્ઠેન રાઘવઃ પ્રાઙ્મુખઃ સ્થિતઃ
પાદુકે હેમવિકૃતે મમ રાજ્યાય તે દદૌ

નિવૃત્તો ઽહમ્ અનુજ્ઞાતો રામેણ સુમહાત્મના
અયોધ્યામ્ એવ ગચ્છામિ ગૃહીત્વા પાદુકે શુભે

એતચ્ છ્રુત્વા શુભં વાક્યં ભરતસ્ય મહાત્મનઃ
ભરદ્વાજઃ શુભતરં મુનિર્ વાક્યમ્ ઉદાહરત્

નૈતચ્ ચિત્રં નરવ્યાઘ્ર શીલવૃત્તવતાં વર
યદ્ આર્યં ત્વયિ તિષ્ઠેત્ તુ નિમ્ને વૃષ્ટિમ્ ઇવોદકમ્

અમૃતઃ સ મહાબાહુઃ પિતા દશરથસ્ તવ
યસ્ય ત્વમ્ ઈદૃશઃ પુત્રો ધર્માત્મા ધર્મવત્સલઃ

તમ્ ઋષિં તુ મહાત્માનમ્ ઉક્તવાક્યં કૃતાઞ્જલિઃ
આમન્ત્રયિતુમ્ આરેભે ચરણાવ્ ઉપગૃહ્ય ચ

તતઃ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા ભરદ્વાજં પુનઃ પુનઃ
ભરતસ્ તુ યયૌ શ્રીમાન્ અયોધ્યાં સહ મન્ત્રિભિઃ

યાનૈશ્ ચ શકટૈશ્ ચૈવ હયૈશ્ નાગૈશ્ ચ સા ચમૂઃ
પુનર્ નિવૃત્તા વિસ્તીર્ણા ભરતસ્યાનુયાયિની

તતસ્ તે યમુનાં દિવ્યાં નદીં તીર્ત્વોર્મિમાલિનીમ્
દદૃશુસ્ તાં પુનઃ સર્વે ગઙ્ગાં શિવજલાં નદીમ્

તાં રમ્યજલસંપૂર્ણાં સંતીર્ય સહ બાન્ધવઃ
શૃઙ્ગવેરપુરં રમ્યં પ્રવિવેશ સસૈનિકઃ

શૃઙ્ગવેરપુરાદ્ ભૂય અયોધ્યાં સંદદર્શ હ
ભરતો દુઃખસંતપ્તઃ સારથિં ચેદમ્ અબ્રવીત્

સારથે પશ્ય વિધ્વસ્તા અયોધ્યા ન પ્રકાશતે
નિરાકારા નિરાનન્દા દીના પ્રતિહતસ્વના