रामायण · अध्याय 2.091

सुसंरब्धं तु सौमित्रिं लक्ष्मणं क्रोधमूर्छितम्
रामस् तु परिसान्त्व्याथ वचनं चेदम् अब्रवीत्

किम् अत्र धनुषा कार्यम् असिना वा सचर्मणा
महेष्वासे महाप्राज्ञे भरते स्वयम् आगते

प्राप्तकालं यद् एषो ऽस्मान् भरतो द्रष्टुम् इच्छति
अस्मासु मनसाप्य् एष नाहितं किं चिद् आचरेत्

विप्रियं कृतपूर्वं ते भरतेन कदा न किम्
ईदृशं वा भयं ते ऽद्य भरतं यो ऽत्र शङ्कसे

न हि ते निष्ठुरं वाच्यो भरतो नाप्रियं वचः
अहं ह्य् अप्रियम् उक्तः स्यां भरतस्याप्रिये कृते

कथं नु पुत्राः पितरं हन्युः कस्यां चिद् आपदि
भ्राता वा भ्रातरं हन्यात् सौमित्रे प्राणम् आत्मनः

यदि राज्यस्य हेतोस् त्वम् इमां वाचं प्रभाषसे
वक्ष्यामि भरतं दृष्ट्वा राज्यम् अस्मै प्रदीयताम्

उच्यमानो हि भरतो मया लक्ष्मण तत्त्वतः
राज्यम् अस्मै प्रयच्छेति बाढम् इत्य् एव वक्ष्यति

तथोक्तो धर्मशीलेन भ्रात्रा तस्य हिते रतः
लक्ष्मणः प्रविवेशेव स्वानि गात्राणि लज्जया

व्रीडितं लक्ष्मणं दृष्ट्वा राघवः प्रत्युवाच ह
एष मन्ये महाबाहुर् इहास्मान् द्रष्टुम् आगतः

वनवासम् अनुध्याय गृहाय प्रतिनेष्यति
इमां वाप्य् एश वैदेहीम् अत्यन्तसुखसेविनीम्

एतौ तौ संप्रकाशेते गोत्रवन्तौ मनोरमौ
वायुवेगसमौ वीर जवनौ तुरगोत्तमौ

स एष सुमहाकायः कम्पते वाहिनीमुखे
नागः शत्रुंजयो नाम वृद्धस् तातस्य धीमतः

अवतीर्य तु सालाग्रात् तस्मात् स समितिंजयः
लक्ष्मणः प्राञ्जलिर् भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वतः

भरतेनाथ संदिष्टा संमर्दो न भवेद् इति
समन्तात् तस्य शैलस्य सेनावासम् अकल्पयत्

अध्यर्धम् इक्ष्वाकुचमूर् योजनं पर्वतस्य सा
पार्श्वे न्यविशद् आवृत्य गजवाजिरथाकुला

सा चित्रकूटे भरतेन सेना धर्मं पुरस्कृत्य विधूय दर्पम्
प्रसादनार्थं रघुनन्दनस्य विरोचते नीतिमता प्रणीता