रामायण · अध्याय 2.089

अथ शैलाद् विनिष्क्रम्य मैथिलीं कोसलेश्वरः
अदर्शयच् छुभजलां रम्यां मन्दाकिनीं नदीम्

अब्रवीच् च वरारोहां चारुचन्द्रनिभाननाम्
विदेहराजस्य सुतां रामो राजीवलोचनः

विचित्रपुलिनां रम्यां हंससारससेविताम्
कुसुमैर् उपसंपन्नां पश्य मन्दाकिनीं नदीम्

नानाविधैस् तीररुहैर् वृतां पुष्पफलद्रुमैः
राजन्तीं राजराजस्य नलिनीम् इव सर्वतः

मृगयूथनिपीतानि कलुषाम्भांसि साम्प्रतम्
तीर्थानि रमणीयानि रतिं संजनयन्ति मे

जटाजिनधराः काले वल्कलोत्तरवाससः
ऋषयस् त्व् अवगाहन्ते नदीं मन्दाकिनीं प्रिये

आदित्यम् उपतिष्ठन्ते नियमाद् ऊर्ध्वबाहवः
एते ऽपरे विशालाक्षि मुनयः संशितव्रताः

मारुतोद्धूत शिखरैः प्रनृत्त इव पर्वतः
पादपैः पत्रपुष्पाणि सृजद्भिर् अभितो नदीम्

कच्चिन् मणिनिकाशोदां कच्चित् पुलिनशालिनीम्
कच्चित् सिद्धजनाकीर्णां पश्य मन्दाकिनीं नदीम्

निर्धूतान् वायुना पश्य विततान् पुष्पसंचयान्
पोप्लूयमानान् अपरान् पश्य त्वं जलमध्यगान्

तांश् चातिवल्गु वचसो रथाङ्गाह्वयना द्विजाः
अधिरोहन्ति कल्याणि निष्कूजन्तः शुभा गिरः

दर्शनं चित्रकूटस्य मन्दाकिन्याश् च शोभने
अधिकं पुरवासाच् च मन्ये च तव दर्शनात्

विधूतकलुषैः सिद्धैस् तपोदमशमान्वितैः
नित्यविक्षोभित जलां विहाहस्व मया सह

सखीवच् च विगाहस्व सीते मन्दकिनीम् इमाम्
कमलान्य् अवमज्जन्ती पुष्कराणि च भामिनि

त्वं पौरजनवद् व्यालान् अयोध्याम् इव पर्वतम्
मन्यस्व वनिते नित्यं सरयूवद् इमां नदीम्

लक्ष्मणश् चैव धर्मात्मा मन्निदेशे व्यवस्थितः
त्वं चानुकूला वैदेहि प्रीतिं जनयथो मम

उपस्पृशंस् त्रिषवणं मधुमूलफलाशनः
नायोध्यायै न राज्याय स्पृहये ऽद्य त्वया सह

इमां हि रम्यां गजयूथलोलितां निपीततोयां गजसिंहवानरैः
सुपुष्पितैः पुष्पधरैर् अलंकृतां न सो ऽस्ति यः स्यान् न गतक्रमः सुखी

इतीव रामो बहुसंगतं वचः प्रिया सहायः सरितं प्रति ब्रुवन्
चचार रम्यं नयनाञ्जनप्रभं स चित्रकूटं रघुवंशवर्धनः